23:18 / 08-02-2026
Qərbi Azərbaycan İcması vitse-prezident Vensə bəyanat ünvanlayıb
23:10 / 08-02-2026
Rusiya Avropaya hərbi yolla cavab verməyə hazırdır
22:52 / 08-02-2026
London-Dehli sərnişin təyyarəsi Bakıya məcburi eniş edib
21:17 / 08-02-2026
Azərbaycan idmançıları 6 medal qazanıb - Fotolar
17:18 / 08-02-2026
Ceyhun Bayramovla Hakan Fidan telefonda müzakirə aparıblar
14:42 / 08-02-2026
Sabah hava necə olacaq? - Proqnoz
09:55 / 08-02-2026
Leyla Əliyeva və Alena Əliyeva Gəncədə Şah Abbas məscidini ziyarət ediblər - Fotolar
09:42 / 08-02-2026
Prezidentin ailə üzvləri uşaq evində olublar
09:37 / 08-02-2026
Leyla Əliyeva və Alena Əliyeva Milli Qəhrəman Natiq Qasımovun ailəsini ziyarət ediblər - Fotolar
08:55 / 08-02-2026
"Starlink" interneti tam nəzarətə götürmək istəyir
08:47 / 08-02-2026
ABŞ səfiri spikerə savaş elan edib
08:26 / 08-02-2026
İstirahət mərkəzində yanğın baş verib - Video
22:50 / 07-02-2026
Vensin Bakı və İrəvana səfər tarixləri açıqlanıb
22:44 / 07-02-2026
Astronavtlara "iPhone"dan istifadəyə icazə verilib
22:34 / 07-02-2026
Bermud üçbucağının sirri açılır
22:02 / 07-02-2026
"Böyük Dəbilqə": cüdoçularımız iki medal qazanıb
20:04 / 07-02-2026
Sumqayıtda bir ailənin dörd üzvü dəm qazından zəhərlənib
16:49 / 07-02-2026
I Liqa: XIII tura yekun vurulub
16:31 / 07-02-2026
Müəllimi güllələməkdə ittiham olunan şagird həbs edilib
16:25 / 07-02-2026
Şagirdin güllələdiyi müəllim palataya köçürülüb
16:18 / 07-02-2026
Rusiya və Ukraynaya yayın əvvəlinə qədər müharibəni bitirmək təklif olunur
16:06 / 07-02-2026
“Barselona” superliqa layihəsindən kənarlaşıb
15:59 / 07-02-2026
68 yaşlı qadın qətlə yetirilib
15:24 / 07-02-2026
AAYDA-nın yeni sədri kollektivə təqdim edilib - Fotolar
12:50 / 07-02-2026
Sabah hava necə olacaq? - Proqnoz
12:48 / 07-02-2026
Ceyhun Bayramov Pakistan XİN başçısına zəng edib
09:06 / 07-02-2026
Şəmkirdə evdən qadın meyiti tapılıb
08:43 / 07-02-2026
Rusiyaya qarşı sanksiyaları sərtləşdirirlər
08:31 / 07-02-2026
İordaniya kralı Türkiyəyə gəlir
19:34 / 05-02-2026
Yas mərasimlərində israfçılığa qarşı çağırış: Gəncədə sadələşdirmə təşəbbüsü dəstəklənir
19:47 / 06-02-2026
Saleh Məmmədov vəzifədən azad edilib - Yeni təyinat - Sərəncam
14:04 / 04-02-2026
Deputat: Azərbaycan 15 regiona bölünməlidir - Müsahibə
11:12 / 06-02-2026
Bakıda liseydə şagird müəllimi güllələyib - (Yenilənib-4)
14:10 / 05-02-2026
Ağır cinayətlərdə ittiham olunan ermənilərə hökm oxunub - (Yenilənir-8) - Fotolar
23:34 / 03-02-2026
Keçmiş deputata məxsus obyektləri sökürlər
22:34 / 07-02-2026
Bermud üçbucağının sirri açılır
11:09 / 04-02-2026
ABŞ gəmiqayırma sənayesi üçün Türkiyə ilə danışıqlar aparır
18:36 / 06-02-2026
Azərbaycan Rusiyaya nota verib
16:43 / 04-02-2026
Azərbaycan sülhə mane olan qüvvələrin qarşısını alacaq
18:02 / 04-02-2026
Professor: İran siyasi qısqanclıqdan danışıqların İstanbulda keçirilməsinə imkan vermədi
16:03 / 05-02-2026
Ən etibarlı avtomobillər hansılardır? - Siyahı
Bakı və İrəvan qarşılıqlı güzəştlərə gedib
Tarix: 12-08-2025 12:07 | Bölmə: Slayd
Azərbaycan və Ermənistan xarici işlər nazirlikləri avqustun 8-də Vaşinqtonda paraflanmış iki ölkə arasında sülhün və dövlətlərarası münasibətlərin qurulmasına dair sazişin mətnini dərc ediblər. Müqavilə Azərbaycan və Ermənistan arasında tarixi barışığa gətirib çıxarmaq və postsovet məkanında ən qədim münaqişəyə son qoymaq məqsədi daşıyır.
Əsas məqamlardan biri sənədin ümumi sərhəddə üçüncü qüvvələrin yerləşdirilməsini istisna edən yeddinci maddəsidir.
Beləliklə, tərəflər missiyası Bakı və Moskvanın hərbi-polis hesab etdiyi və Qərbin Cənubi Qafqaza müdaxiləsi üçün tramplin yaradılmasını nəzərdə tutan Ermənistanın sərhədyanı ərazilərini Avropa İttifaqı (Aİ) müşahidəçilərinin tərk etməsinin zəruriliyi barədə razılığa gəliblər.
Reyting.az xəbər verir ki, bu barədə “Kommersant” yazıb.
Rusiya nəşrinin təhlilində qeyd olunur:
Ermənistan və Azərbaycan arasında Vaşinqtonda paraflanan və bazar ertəsi, avqustun 11-də dərc edilən sülh müqaviləsinin mətni 17 bənddən ibarətdir və sazişin razılaşdırılması uzun illər aparıb.
Çətin kompromisin nəticəsi olan sənədin yekun variantı tərəfləri “bir-birinin suverenliyini, ərazi bütövlüyünü, beynəlxalq sərhədlərin toxunulmazlığını və siyasi müstəqilliyini tanımağa və hörmət etməyə” məcbur edir. 1991-ci il Almatı Bəyannaməsinə sadiq olduqlarını bəyan edərək, İrəvan və Bakı təsdiq etdilər ki, “keçmiş SSRİ respublikaları arasındakı sərhədlər müvafiq müstəqil dövlətlərin beynəlxalq sərhədlərinə çevrilib və beynəlxalq birlik tərəfindən belə tanınır”.
Ermənistan və Azərbaycan dövlətləri və cəmiyyətləri səviyyəsində gərginliyin azaldılması amillərindən biri də sülh müqaviləsinin səkkizinci maddəsində qeyd olunan və tərəflərin “dözümsüzlük, irqi nifrət və ayrı-seçkilik, separatizm, zorakı ekstremizm və bütün təzahürlərində terrorizmlə mübarizə” öhdəliyinə götürdüyü yeni münasibətlərin şərtləri olmalıdır.
İrəvan və Bakının öz sərhədləri boyunca üçüncü qüvvələr yerləşdirməməyi öhdəsinə götürdüyü sazişin yeddinci maddəsi Cənubi Qafqazda yeni reallığın formalaşması üçün əsas əhəmiyyət kəsb edəcək.
"Tərəflər ümumi sərhəd boyu üçüncü şəxslərin silahlı qüvvələrini yerləşdirməyəcəklər. Ümumi sərhədin demarkasiyası və sonrakı demarkasiyasına qədər tərəflər sərhədyanı ərazilərdə təhlükəsizliyin və sabitliyin təmin edilməsi üçün qarşılıqlı razılaşdırılmış təhlükəsizlik və etimadın möhkəmləndirilməsi, o cümlədən hərbi sahədə tədbirlər həyata keçirəcəklər",- yeddinci maddədə deyilir.
Praktiki baxımdan, sənədin bu müddəası, xüsusən də o deməkdir ki, missiyası Moskva və Bakının etirazlarına baxmayaraq, son illərdə, Yerevan və Brüssel arasında fəal yaxınlaşma dövründə regionda yerləşdirilən qondarma Aİ müşahidəçiləri indi Ermənistanın sərhədyanı rayonlarını tərk etməli olacaqlar.
Rusiya Xarici İşlər Nazirliyinin rəsmi nümayəndəsi Mariya Zaxarova 2023-cü il iyunun 14-də Ermənistanda Aİ-nin müşahidə missiyasının üç əməliyyat mərkəzinin açılması ilə bağlı sualı cavablandırarkən deyib:
"Avropa İttifaqının mövcudluğunun Ermənistan ərazisində yerləşdirilməsi Brüsselin ciddi təzyiqi altında məcburi şəkildə həyata keçirilib. Aİ faktiki olaraq öz mövcudluğunu və Bakı arasında münasibətləri normallaşdırmaq məqsədini tətbiq edib. İrəvan birtərəfli qaydada, qeyri-konsensus əsasında, Azərbaycan tərəfinin və digər regional oyunçuların razılığı olmadan və lazımi hesabat verilmədən işə salınıb”.
"Bu, yalnız Aİ-nin regiondakı siyasətinin əsl fonunu təsdiqləyir, bunun üçün əsas məsələ Rusiyanı Cənubi Qafqazdan sıxışdırıb çıxarmaq, Cənubi Qafqazı burada yaşayan insanların fundamental maraqlarına ziyan vurmaqla geosiyasi qarşıdurma meydanına çevirməkdir. Aİ missiyasının beynəlxalq ictimaiyyət qarşısında cavabdehlik daşımaması, ilk növbədə, Azərbaycan və Ermənistan qarşısında, fəaliyyətinin gizlədilməsi onun "mülki" mahiyyəti pərdəsi altında əslində, başqa bir missiya yerinə yetirməsinə dəlalət edir",- deyə Mariya Zaxarova yekunlaşdırıb.
Buna baxmayaraq, hələ ötən ilin sentyabrında Fransa Xarici İşlər Nazirliyinin səlahiyyət müddətini başa vuran rəhbəri Stefane Sejurnenin İrəvana səfəri zamanı Ermənistandakı avropalı müşahidəçilərlə bağlı məsələ yeni aktuallıqla ortaya çıxdı. Onun “Müşahidəçilərin iştirakı risklərin azaldılması və şəffaflığın artırılması üçün çox vacibdir”,- deməsi Azərbaycan sərhədi yaxınlığında Aİ sərhəd missiyasını “hərbi-polis” hesab edən Moskva və Bakının açıq-aşkar narazılığına səbəb olub.
Ermənistan tərəfi sülh müqaviləsinin yeddinci maddəsinin şərtləri ilə razılaşaraq Bakıya ciddi güzəştə getdi.
Nəticə etibarı ilə, İrəvanla Bakı arasında sülh müqaviləsi, görünür, Qərb strateqlərinin Ermənistanı Avro-Atlantik strukturlara inteqrasiya etmək, onun üzərində “təhlükəsizlik çətirini” açmaqla bağlı əvvəlki planlarını puça çıxarmağa və ya ən azı mürəkkəbləşdirməyə qadirdir.
Y. QACAR
Bölməyə aid digər xəbərlər
Tarix: 12-08-2025 12:07 | Bölmə: Slayd
Azərbaycan və Ermənistan xarici işlər nazirlikləri avqustun 8-də Vaşinqtonda paraflanmış iki ölkə arasında sülhün və dövlətlərarası münasibətlərin qurulmasına dair sazişin mətnini dərc ediblər. Müqavilə Azərbaycan və Ermənistan arasında tarixi barışığa gətirib çıxarmaq və postsovet məkanında ən qədim münaqişəyə son qoymaq məqsədi daşıyır.
Əsas məqamlardan biri sənədin ümumi sərhəddə üçüncü qüvvələrin yerləşdirilməsini istisna edən yeddinci maddəsidir.
Beləliklə, tərəflər missiyası Bakı və Moskvanın hərbi-polis hesab etdiyi və Qərbin Cənubi Qafqaza müdaxiləsi üçün tramplin yaradılmasını nəzərdə tutan Ermənistanın sərhədyanı ərazilərini Avropa İttifaqı (Aİ) müşahidəçilərinin tərk etməsinin zəruriliyi barədə razılığa gəliblər.
Reyting.az xəbər verir ki, bu barədə “Kommersant” yazıb.
Rusiya nəşrinin təhlilində qeyd olunur:
Ermənistan və Azərbaycan arasında Vaşinqtonda paraflanan və bazar ertəsi, avqustun 11-də dərc edilən sülh müqaviləsinin mətni 17 bənddən ibarətdir və sazişin razılaşdırılması uzun illər aparıb.
Çətin kompromisin nəticəsi olan sənədin yekun variantı tərəfləri “bir-birinin suverenliyini, ərazi bütövlüyünü, beynəlxalq sərhədlərin toxunulmazlığını və siyasi müstəqilliyini tanımağa və hörmət etməyə” məcbur edir. 1991-ci il Almatı Bəyannaməsinə sadiq olduqlarını bəyan edərək, İrəvan və Bakı təsdiq etdilər ki, “keçmiş SSRİ respublikaları arasındakı sərhədlər müvafiq müstəqil dövlətlərin beynəlxalq sərhədlərinə çevrilib və beynəlxalq birlik tərəfindən belə tanınır”.
Ermənistan və Azərbaycan dövlətləri və cəmiyyətləri səviyyəsində gərginliyin azaldılması amillərindən biri də sülh müqaviləsinin səkkizinci maddəsində qeyd olunan və tərəflərin “dözümsüzlük, irqi nifrət və ayrı-seçkilik, separatizm, zorakı ekstremizm və bütün təzahürlərində terrorizmlə mübarizə” öhdəliyinə götürdüyü yeni münasibətlərin şərtləri olmalıdır.
İrəvan və Bakının öz sərhədləri boyunca üçüncü qüvvələr yerləşdirməməyi öhdəsinə götürdüyü sazişin yeddinci maddəsi Cənubi Qafqazda yeni reallığın formalaşması üçün əsas əhəmiyyət kəsb edəcək.
"Tərəflər ümumi sərhəd boyu üçüncü şəxslərin silahlı qüvvələrini yerləşdirməyəcəklər. Ümumi sərhədin demarkasiyası və sonrakı demarkasiyasına qədər tərəflər sərhədyanı ərazilərdə təhlükəsizliyin və sabitliyin təmin edilməsi üçün qarşılıqlı razılaşdırılmış təhlükəsizlik və etimadın möhkəmləndirilməsi, o cümlədən hərbi sahədə tədbirlər həyata keçirəcəklər",- yeddinci maddədə deyilir.
Praktiki baxımdan, sənədin bu müddəası, xüsusən də o deməkdir ki, missiyası Moskva və Bakının etirazlarına baxmayaraq, son illərdə, Yerevan və Brüssel arasında fəal yaxınlaşma dövründə regionda yerləşdirilən qondarma Aİ müşahidəçiləri indi Ermənistanın sərhədyanı rayonlarını tərk etməli olacaqlar.
Rusiya Xarici İşlər Nazirliyinin rəsmi nümayəndəsi Mariya Zaxarova 2023-cü il iyunun 14-də Ermənistanda Aİ-nin müşahidə missiyasının üç əməliyyat mərkəzinin açılması ilə bağlı sualı cavablandırarkən deyib:
"Avropa İttifaqının mövcudluğunun Ermənistan ərazisində yerləşdirilməsi Brüsselin ciddi təzyiqi altında məcburi şəkildə həyata keçirilib. Aİ faktiki olaraq öz mövcudluğunu və Bakı arasında münasibətləri normallaşdırmaq məqsədini tətbiq edib. İrəvan birtərəfli qaydada, qeyri-konsensus əsasında, Azərbaycan tərəfinin və digər regional oyunçuların razılığı olmadan və lazımi hesabat verilmədən işə salınıb”.
"Bu, yalnız Aİ-nin regiondakı siyasətinin əsl fonunu təsdiqləyir, bunun üçün əsas məsələ Rusiyanı Cənubi Qafqazdan sıxışdırıb çıxarmaq, Cənubi Qafqazı burada yaşayan insanların fundamental maraqlarına ziyan vurmaqla geosiyasi qarşıdurma meydanına çevirməkdir. Aİ missiyasının beynəlxalq ictimaiyyət qarşısında cavabdehlik daşımaması, ilk növbədə, Azərbaycan və Ermənistan qarşısında, fəaliyyətinin gizlədilməsi onun "mülki" mahiyyəti pərdəsi altında əslində, başqa bir missiya yerinə yetirməsinə dəlalət edir",- deyə Mariya Zaxarova yekunlaşdırıb.
Buna baxmayaraq, hələ ötən ilin sentyabrında Fransa Xarici İşlər Nazirliyinin səlahiyyət müddətini başa vuran rəhbəri Stefane Sejurnenin İrəvana səfəri zamanı Ermənistandakı avropalı müşahidəçilərlə bağlı məsələ yeni aktuallıqla ortaya çıxdı. Onun “Müşahidəçilərin iştirakı risklərin azaldılması və şəffaflığın artırılması üçün çox vacibdir”,- deməsi Azərbaycan sərhədi yaxınlığında Aİ sərhəd missiyasını “hərbi-polis” hesab edən Moskva və Bakının açıq-aşkar narazılığına səbəb olub.
Ermənistan tərəfi sülh müqaviləsinin yeddinci maddəsinin şərtləri ilə razılaşaraq Bakıya ciddi güzəştə getdi.
Nəticə etibarı ilə, İrəvanla Bakı arasında sülh müqaviləsi, görünür, Qərb strateqlərinin Ermənistanı Avro-Atlantik strukturlara inteqrasiya etmək, onun üzərində “təhlükəsizlik çətirini” açmaqla bağlı əvvəlki planlarını puça çıxarmağa və ya ən azı mürəkkəbləşdirməyə qadirdir.
Y. QACAR
Bölməyə aid digər xəbərlər
Bu gün, 22:52
London-Dehli sərnişin təyyarəsi Bakıya məcburi eniş edib
Dünən, 22:50
Vensin Bakı və İrəvana səfər tarixləri açıqlanıb
Dünən, 22:34
Bermud üçbucağının sirri açılır
6-02-2026, 19:47
Saleh Məmmədov vəzifədən azad edilib - Yeni təyinat - Sərəncam
6-02-2026, 18:36
Azərbaycan Rusiyaya nota verib
6-02-2026, 16:20
Azərbaycanda gömrük rüsumlarının dərəcələri dəyişib - Qərar
6-02-2026, 14:43
İrəvan Vensin səfərindən nə gözləyir?
6-02-2026, 13:08
Lavrov: Avropanın bəzi liderləri Rusiyaya gizli səfərlər edirlər
6-02-2026, 12:33
Türkiyənin iştirakı olmadan Ukraynada sülhə nail ola bilmirlər - Brüssel Ankaranın qapısını döyür
6-02-2026, 11:38
ABŞ və Rusiya yüksək səviyyəli hərbi danışıqları bərpa edir
5-02-2026, 19:34
Yas mərasimlərində israfçılığa qarşı çağırış: Gəncədə sadələşdirmə təşəbbüsü dəstəklənir
5-02-2026, 17:00
Partiya sədri: İranın ABŞ-a müqavimət göstərmək imkanı yoxdur
5-02-2026, 12:10
İrana hücum əmri veriləcəkmi? - Dünya intizarda
5-02-2026, 06:55
Trampa sui-qəsdə cəhd edən şəxsə ömürlük cəza verilib
4-02-2026, 18:02
Professor: İran siyasi qısqanclıqdan danışıqların İstanbulda keçirilməsinə imkan vermədi
4-02-2026, 16:43
Azərbaycan sülhə mane olan qüvvələrin qarşısını alacaq
4-02-2026, 13:11
Rusiya kosmosda Avropanın əsas peyklərinin rabitəsini tutub
4-02-2026, 11:09
ABŞ gəmiqayırma sənayesi üçün Türkiyə ilə danışıqlar aparır
4-02-2026, 09:16
ABŞ-İran danışıqları Omanda keçiriləcək
4-02-2026, 00:02
Tramp İrana hərbi zərbələr endirmək hüququnu özündə saxlayır
3-02-2026, 23:34
Keçmiş deputata məxsus obyektləri sökürlər
3-02-2026, 15:36
Otuza yaxın şair-yazıçı AYB-dən xaric edilib
3-02-2026, 14:04
İstanbul görüşü: ABŞ və İran böyük nəticə əldə edə biləcəkmi?
3-02-2026, 11:00
İranın sabiq prezidenti “Epşteyn faylları”nda: onlar görüşüblər?
2-02-2026, 18:52
Sabiq səfir: Türkiyədə görüş təşkil etməyə çalışırlar
2-02-2026, 17:16
Cəlaloğlu: İranı silahlandırmağın mənası yoxdur
2-02-2026, 14:13
Kreml Avropada xaos yaratmağı planlaşdırır
2-02-2026, 13:35
Fevralın 17-də astronomik hadisə baş verəcək
2-02-2026, 10:34
Prezident gəncləri təbrik edib - Müraciət
2-02-2026, 00:45
Lavrov: Avropa Rusiya ilə müharibəyə hazırlaşır
30-01-2026, 17:48
Yerə bənzəyən planet kəşf olunub
30-01-2026, 16:30
Əli Mustafa: Azərbaycan regionda ABŞ-nın əsas müttəfiqidir
30-01-2026, 11:42
Tramp üçün əlavə bəhanə: ABŞ prezidenti İraqı niyə hədəfə alıb?
30-01-2026, 06:55
Avropa Rusiyanın məşhur şəxslərinə sanksiya tətbiq edib - Fotolar
29-01-2026, 17:31
Vensin səfəri Güney Qafqaza nə vəd edir?
29-01-2026, 15:01
Rusiya ordusu bir şəhəri ələ keçirib, iki şəhərə doğru irəliləyir
29-01-2026, 14:05
Mollazadə: İran ətrafında vəziyyət ağır və təhlükəlidir
29-01-2026, 11:03
Şaraa Əsədi geri almaq istəyir
28-01-2026, 22:26
Kreml Zelenskini Moskvaya dəvət edib
28-01-2026, 16:17
Genişmiqyaslı münaqişə təhlükəsi artır - Foto
28-01-2026, 15:37
Magistratura üzrə sınaq imtahanının nəticələri elan olunub
Əfşar Süleymani: Trampın siyasəti İranın təklənməsinə gətirib çıxarıb. Bu günədək Rusiya və Çin də hərbi imkanlarının hamısını İrana verməyiblər
“Qarabağ”ın baş məşqçisi deyir ki, "Ayntraxt"la qarşılaşmada baxımlı oyun nümayiş etdirməyə çalışacaqlar
ADP sədri deyir ki, hələlik İranda baş verən proseslərin inkişafı xarici güclərin, xüsusilə ABŞ-ın mövqeyindən, həmçinin Türkiyə və Azərbaycanın bu məsələdə milli maraqlarını nə dərəcədə ön plana çəkməsindən asılı olacaq
Rejissor və aktyor deyir ki, yeni fəaliyyətə başlayan teatrda tamaşaçını pasiyent əvəz edəcək
