09:27 / 20-01-2026
Danimarka Qərbi Qrenlandiyada hərbçilərinin sayını artırır
09:18 / 20-01-2026
Prezident istefa ərizəsi yazıb
09:03 / 20-01-2026
Makron Trampın təşəbbüsünü dəstəkləmir
08:46 / 20-01-2026
Moldova MDB-dən çıxmağa hazırlaşır
00:20 / 20-01-2026
İlham Əliyev faciə ilə bağlı paylaşım edib - Foto
00:03 / 20-01-2026
Azərbaycanda Ümumxalq Hüzn Günüdür
23:50 / 19-01-2026
Astarada zəlzələ olub
23:24 / 19-01-2026
Mehriban Əliyeva 20 Yanvar faciəsi ilə bağlı paylaşım edib
20:44 / 19-01-2026
Ceyhun Bayramovla ABŞ dövlət katibi telefonda danışıb
20:41 / 19-01-2026
İlham Əliyev ÜST rəhbəri ilə görüşüb
20:18 / 19-01-2026
İlham Əliyev İsveçrədə səfərdədir - (Yenilənib-2) - Fotolar
20:06 / 19-01-2026
Ən etibarlı əskinasları olan ölkələr müəyyənləşib - Siyahı
19:51 / 19-01-2026
Prokurorluq həkim cərrahla bağlı nazirliyə təqdimat göndərib
18:12 / 19-01-2026
Leyla Əliyeva Efiopiyanın Baş naziri ilə görüşüb - Fotolar
18:01 / 19-01-2026
Vilayət Eyvazov əməliyyat müşavirəsi keçirib - Video
17:54 / 19-01-2026
Sabah Azərbaycanda güclü külək əsəcək - Xəbərdarlıq
17:52 / 19-01-2026
Axtarışda olan 3 nəfər Azərbaycana ekstradisiya edilib
17:38 / 19-01-2026
Kvant kompüterləri yenilənəcək - Foto
17:28 / 19-01-2026
Övladlığa götürülən uşaq atasını güllələyib
17:21 / 19-01-2026
Vəkil Zabil Qəhrəmanova daha iki maddə ilə ittiham irəli sürülüb
17:07 / 19-01-2026
Paşinyanın xanımı niyə Çin dilində danışır?
17:00 / 19-01-2026
Bakıda oğurluq edən qardaşlar saxlanılıb
16:57 / 19-01-2026
“Qurtuluş”a cinayət işi açılıb - Yenilənib
16:50 / 19-01-2026
İlham Əliyevə verilən mükafat hərbi qələbəni dayanıqlı sülhə çevirməyin təsdiqidir
16:22 / 19-01-2026
Əli Əsədov tibb işçilərinin maaşları ilə bağlı qərar imzalayıb
16:08 / 19-01-2026
Leyla Əliyeva Əddis-Əbəbədə bir sıra sosial və mədəni obyektlərlə tanış olub
15:47 / 19-01-2026
Azərbaycan prezidenti "Zayed İnsan Qardaşlığı Mükafatı"na layiq görülüb
15:08 / 19-01-2026
"Qarabağ" - "Ayntraxt" oyunu: nə qədər bilet satılııb?
14:49 / 19-01-2026
Sabah Bakıda bəzi küçələrdə hərəkət məhdudlaşdırılacaq
19:19 / 17-01-2026
İcra başçısı azadlıq mücahidini imperiyanın caynağından xilas etməyə çalışıb
11:04 / 16-01-2026
SOCAR-a yeni müşavir təyin edilib
17:08 / 16-01-2026
Prezident QSC-yə sədr təyin edib - Fotolar
14:52 / 16-01-2026
Beynəlxalq hüququn sonu - Kəramət Qənbərov yazır
10:50 / 16-01-2026
ABŞ Mars yarışında Çinə uduza bilər
11:04 / 15-01-2026
Qrenlandiya ABŞ üçün niyə bu qədər əhəmiyyətlidir? - Araşdırma
16:21 / 15-01-2026
Cəlaloğlu: Hadisələr bir qədər də inkişaf etsə, İranın parçalanması gündəmə gələcək - Müsahibə
14:23 / 16-01-2026
“Havana sindromu”: məxfi silahdan Venesula əməliyyatında da istifadə ediblər
13:41 / 18-01-2026
Prezident 20 Yanvar şəhidlərinin xatirəsini yad edib - Fotolar
11:27 / 16-01-2026
Milli Qəhrəman Hərbi Memorial Məzarlıqda dəfn edilib - (Yenilənib) - Foto
16:33 / 15-01-2026
Azərbaycanlı alim ABŞ-da həbs olunub
10:07 / 16-01-2026
Nəhəng aviadaşıyıcının inşası planlaşdırılır
Sarayevo atəşi - Birinci Dünya müharibəsinin fitili - Fotolar
Tarix: 26-09-2025 14:57 | Bölmə: Slayd / Araşdırma
XX əsrin əvvəllərində Avropa böyük dövlətlərin rəqabət meydanına çevrilmişdi. Almaniya ilə Avstriya-Macarıstan bir tərəfdə, Rusiya, Fransa və Böyük Britaniya digər tərəfdə idi. Balkan yarımadası isə sanki “barıt çəlləyi”nə çevrilmişdi: millətçi hərəkatlar, etnik qarşıdurmalar, imperiyaların maraqları üst-üstə düşürdü.
Reyting.az xatırladır ki, bu gərginlik fonunda 1914-cü ilin 28 iyun günü tarixdə dönüş nöqtəsi kimi qalacaqdı.
Qətliam günü
Arxiydux Frans Ferdinand və həyat yoldaşı Sofiya Sarayevoya hərbi manevrləri izləmək üçün gəlmişdilər. Onların korteji şəhərin dar küçələrindən keçərkən gizli serb təşkilatı - “Qara əl” sui-qəsd planını işə saldı.
İlk hücum uğursuz oldu: atılan bomba korteji vura bilmədi. Lakin səhvlə dolu təhlükəsizlik tədbirləri hadisələrin gedişini dəyişdi. Avtomobil sürücüsü yanlış dönərək həmin küçəyə girdi ki, orada 19 yaşlı serb millətçisi Qavril Princip dayanmışdı. O, iki dəfə atəş açdı - güllələrdən biri Frans Ferdinandı, digəri isə Sofiyanı öldürdü.
Hadisənin nəticələri
Sarayevoda açılan bu iki güllə bir imperiyanı çökdürdü, digərlərini isə qanlı müharibəyə sürüklədi.
Avstriya-Macarıstan Serbiyaya müharibə elan etdi.
Rusiya Serbiyanın müdafiəsinə qalxdı.
Almaniya Avstriyanın yanında savaşa qoşuldu.
Fransa və Böyük Britaniya Rusiyanın müttəfiqi kimi müharibəyə daxil oldular.
Bütün bunlar cəmi bir ay ərzində baş verdi və nəticədə Birinci Dünya müharibəsi başladı. 1914–1918-ci illərdə davam edən bu müharibə 20 milyondan çox insanın ölümünə, Avstriya-Macarıstan, Osmanlı, Alman və Rusiya imperiyalarının çökməsinə gətirib çıxardı.
Qavril Princip kim idi?
Qavril Princip kasıb kəndli ailəsində anadan olmuşdu. Onu böyük güclərin düşməni deyil, Balkan millətçiliyinin radikal tərəfdarı kimi tanıyırdılar.
Yaşı: 19
Təşkilat: “Qara əl” (serb gizli millətçi təşkilatı)
Məqsəd: Bosniya və Herseqovinanın Avstriya-Macarıstan tərkibindən çıxaraq Serbiyaya birləşdirilməsi
Princip həbs olunarkən cəmi 19 yaşında idi. O, ömürlük həbs cəzası aldı və bir neçə il sonra həbsxanada xəstəlikdən öldü.
Sarayevo sui-qəsdinin simvolik tərəfləri
İki güllə milyonlarla insanın həyatına son qoydu.
Bu hadisə “kiçik bir qığılcımın böyük yanğınlara səbəb ola biləcəyi”nin ən dramatik nümunəsidir.
Dünya tarixi göstərdi ki, liderlərə edilən sui-qəsdlər təkcə şəxsi faciə deyil, qlobal nəticələr doğurur.
Tarixi dərslər
1. Gərgin mühitdə radikal qrupların təsiri böyüyür. Kiçik bir qrupun addımı bəzən imperiyaların taleyini dəyişə bilir.
2. Diplomatiya hərbi gücdən üstündür. Əgər 1914-cü ildə dövlətlər sərt ultimatumlar əvəzinə diplomatik həll yolunu seçsəydilər, dünya müharibə fəlakətindən yayınardı.
3. Liderlərin təhlükəsizliyi milli təhlükəsizlikdir. Frans Ferdinandın qətli təhlükəsizlik zəifliyinin necə qlobal nəticələrə səbəb ola biləcəyini göstərdi.
Rauf RƏCƏBOV
Bölməyə aid digər xəbərlər
Tarix: 26-09-2025 14:57 | Bölmə: Slayd / Araşdırma
(Liderlər və sui-qəsdlər: I Yazı)
XX əsrin əvvəllərində Avropa böyük dövlətlərin rəqabət meydanına çevrilmişdi. Almaniya ilə Avstriya-Macarıstan bir tərəfdə, Rusiya, Fransa və Böyük Britaniya digər tərəfdə idi. Balkan yarımadası isə sanki “barıt çəlləyi”nə çevrilmişdi: millətçi hərəkatlar, etnik qarşıdurmalar, imperiyaların maraqları üst-üstə düşürdü.
Reyting.az xatırladır ki, bu gərginlik fonunda 1914-cü ilin 28 iyun günü tarixdə dönüş nöqtəsi kimi qalacaqdı.
Qətliam günü
Arxiydux Frans Ferdinand və həyat yoldaşı Sofiya Sarayevoya hərbi manevrləri izləmək üçün gəlmişdilər. Onların korteji şəhərin dar küçələrindən keçərkən gizli serb təşkilatı - “Qara əl” sui-qəsd planını işə saldı.
İlk hücum uğursuz oldu: atılan bomba korteji vura bilmədi. Lakin səhvlə dolu təhlükəsizlik tədbirləri hadisələrin gedişini dəyişdi. Avtomobil sürücüsü yanlış dönərək həmin küçəyə girdi ki, orada 19 yaşlı serb millətçisi Qavril Princip dayanmışdı. O, iki dəfə atəş açdı - güllələrdən biri Frans Ferdinandı, digəri isə Sofiyanı öldürdü.
Hadisənin nəticələri
Sarayevoda açılan bu iki güllə bir imperiyanı çökdürdü, digərlərini isə qanlı müharibəyə sürüklədi.
Avstriya-Macarıstan Serbiyaya müharibə elan etdi.
Rusiya Serbiyanın müdafiəsinə qalxdı.
Almaniya Avstriyanın yanında savaşa qoşuldu.
Fransa və Böyük Britaniya Rusiyanın müttəfiqi kimi müharibəyə daxil oldular.
Bütün bunlar cəmi bir ay ərzində baş verdi və nəticədə Birinci Dünya müharibəsi başladı. 1914–1918-ci illərdə davam edən bu müharibə 20 milyondan çox insanın ölümünə, Avstriya-Macarıstan, Osmanlı, Alman və Rusiya imperiyalarının çökməsinə gətirib çıxardı.
Qavril Princip kim idi?
Qavril Princip kasıb kəndli ailəsində anadan olmuşdu. Onu böyük güclərin düşməni deyil, Balkan millətçiliyinin radikal tərəfdarı kimi tanıyırdılar.
Yaşı: 19
Təşkilat: “Qara əl” (serb gizli millətçi təşkilatı)
Məqsəd: Bosniya və Herseqovinanın Avstriya-Macarıstan tərkibindən çıxaraq Serbiyaya birləşdirilməsi
Princip həbs olunarkən cəmi 19 yaşında idi. O, ömürlük həbs cəzası aldı və bir neçə il sonra həbsxanada xəstəlikdən öldü.
Sarayevo sui-qəsdinin simvolik tərəfləri
İki güllə milyonlarla insanın həyatına son qoydu.
Bu hadisə “kiçik bir qığılcımın böyük yanğınlara səbəb ola biləcəyi”nin ən dramatik nümunəsidir.
Dünya tarixi göstərdi ki, liderlərə edilən sui-qəsdlər təkcə şəxsi faciə deyil, qlobal nəticələr doğurur.
Tarixi dərslər
1. Gərgin mühitdə radikal qrupların təsiri böyüyür. Kiçik bir qrupun addımı bəzən imperiyaların taleyini dəyişə bilir.
2. Diplomatiya hərbi gücdən üstündür. Əgər 1914-cü ildə dövlətlər sərt ultimatumlar əvəzinə diplomatik həll yolunu seçsəydilər, dünya müharibə fəlakətindən yayınardı.
3. Liderlərin təhlükəsizliyi milli təhlükəsizlikdir. Frans Ferdinandın qətli təhlükəsizlik zəifliyinin necə qlobal nəticələrə səbəb ola biləcəyini göstərdi.
Rauf RƏCƏBOV
Bölməyə aid digər xəbərlər
15-01-2026, 11:04
Qrenlandiya ABŞ üçün niyə bu qədər əhəmiyyətlidir? - Araşdırma
19-10-2025, 09:43
Pakistanın qara səhifəsi - Fotolar
12-10-2025, 09:24
Yarım əsrin ən ağır təyyarə qəzaları…
2-10-2025, 09:07
Qəddar qadınlar: onlar illərlə məsuliyyətdən yayınıblar
1-10-2025, 08:19
Dallas sirri - Prezident Kennedinin qətli
30-09-2025, 09:47
Ən güclü mafiyalar - Onların şəbəkələri sərhədləri aşır
29-09-2025, 13:04
Qandinin qətli - Hindistanın vicdanına atılan güllə
27-09-2025, 10:15
Mafiya qaydaları dəyişib: cinayətkarların yeni üsulu daha gəlirlidir
26-09-2025, 14:57
Sarayevo atəşi - Birinci Dünya müharibəsinin fitili - Fotolar
5-08-2023, 16:30
Məzar təpikləyənlərin xələfləri - fransızlar
12-04-2023, 09:12
Dünyada cinayət nisbəti: bəzi ölkələr cəhənnəm vadisi, bəziləri yer üzünün cənnətidir
10-04-2023, 16:34
Ən təhlükəli, ən zəgin və ən ucuz şəhərlərin adı açıqlanıb - Siyahı
10-04-2023, 06:58
Böyük təhlükə xəbərdarlığı - Professor dövlət başçısına müraciət edib
31-03-2023, 21:54
Demokratiyanın qətli... - Araşdırma
24-03-2023, 22:33
Azərbaycanın xarici borcu nə qədərdir? - Araşdırma
16-12-2022, 10:33
Ermənilərin statistik yalanı - Qarabağda nə qədər erməni yaşayır?
23-08-2022, 11:06
Professor Azərbaycan prezidentinə müraciət edib: “Elmimizi xilas edin!”
22-03-2022, 13:10
Dünya ticarətinin 80 faizini təşkil edən gəmiçilik məhv edilib
11-03-2022, 16:09
Taxıl qıtlığı: dünya gözünü Avropa istehsalçılarına zilləyib
11-03-2022, 14:33
Böyük güclər Ukrayna səmasını niyə qapatmaq istəmir?
17-02-2022, 15:45
Kürdə su azalır: "Vəziyyət yaxın illərdə düzəlməyəcək" - Araşdırma
11-11-2021, 16:47
Pandemiyanın daha bir fəsadı - Alimlər həyəcan təbili çalır
11-11-2021, 13:51
Ermənilərin törətdiyi ekoloji fəlakət beynəlxalq səviyyədə müzakirəyə çıxarılıb - Araşdırma
31-10-2021, 09:46
Baş tutmayan 12-ci abortun “fəsadı”: bioloji ana məşhur qızdan üzr istəyəcək - Fotolar
24-10-2021, 15:13
Naqafil güllə xanım-operatorun həyatına son qoyub - Fotolar
27-08-2021, 15:45
Azərbaycandakı əcnəbilərə vaksin vurulmur: pasportu necə alsınlar?
3-03-2021, 15:15
Koronavirusdan sağalanların səhhətində başqa problemlər yaranır
8-02-2021, 13:53
Azərbaycanın bir neçə universitetində dərslər bərpa olunmayacaq
6-11-2020, 12:21
Qarabağda ermənilərin yandırdığı və ya donuz tövləsinə çevrilən məbədlər - Araşdırma
7-08-2020, 14:27
Yeni idarəetmə sistemi gəlir: dövlət şirkətləri büdcənin “pulsoran”ı rolundan çıxarılacaq
19-06-2020, 15:03
Sosial Tədqiqatlar Mərkəzi Azərbaycan insanının qorxu indeksini öyrənmək üçün sorğu keçirib
12-06-2020, 14:15
Qarabağ üsyanı - 100 il: Mübarizə tariximizin şanlı səhifəsi
30-04-2020, 18:51
“8-ci kilometr bazarı”nın sahibi ilə bağlı müəmmalı hadisə: onu gecəyarısı kim və ya kimlər soyub?
2-04-2020, 13:39
Koronavirusdan sonra... - Dünyada böyük dəyişiklik gözlənilir
9-10-2019, 19:10
Ölkə təhsilində ciddi problemlər aşkarlanıb - Araşdırma
18-09-2019, 12:29
“Leş mafiyası”nı kimlər himayə edir? - Yeni detallar
2-09-2019, 08:06
Uşaqsız ailələrdə boşanma artıb - Statistika
27-08-2019, 22:16
Agentlik sədrinin biznes ortağı haqda yeni məlumatlar yayıldı - Fotolar
26-08-2019, 14:55
Komitə və ASC sədrlərinin keçirdiyi tenderlərin qalibi olan şirkət rəhbəri haqda sənədlər yayıldı - Siyahı
23-08-2019, 17:07
Deputat Ağalar Vəliyev xaricdə oğlunun adına nələr almayıb ki... - Siyahı yayıldı - Fotolar
26-06-2019, 12:20
Kimə hesabdan “2” yazaq? DSK sədri Tahir Budaqova, yoxsa MSK sədri Məzahir Pənahova... – Araşdırma
Bu gün, 00:03
Azərbaycanda Ümumxalq Hüzn Günüdür
Dünən, 20:41
İlham Əliyev ÜST rəhbəri ilə görüşüb
Dünən, 12:19
Avropa NATO-ya alternativ formalaşdırmaq istəyir
Dünən, 11:04
Azərbaycanda iqtisadi artım qeydə alınıb
Dünən, 10:09
Hüquqi şəxslərin dövlət reyestri qaydaları dəyişib
Dünən, 00:03
Gənclərin tək qalması real təhlükəyə çevrilir
16-01-2026, 10:50
ABŞ Mars yarışında Çinə uduza bilər
16-01-2026, 10:29
SOCAR Azərbaycan qazının Avstriya və Almaniyaya tədarükünə başlayıb
16-01-2026, 10:23
Venesuela neftini özəl şirkətlər mühafizə edəcək
15-01-2026, 12:56
Yer cazibə qüvvəsini itirəcək? - Elmi əsasları olmayan iddia
15-01-2026, 11:04
Qrenlandiya ABŞ üçün niyə bu qədər əhəmiyyətlidir? - Araşdırma
14-01-2026, 14:24
Professor: ABŞ İranla bağlı planını həyata keçirəcək
14-01-2026, 11:36
İrana hansı ssenari tətbiq olunacaq?
14-01-2026, 10:29
Z nəsli dünyanın ən varlı nəsli olacaq
14-01-2026, 10:00
Magistraturaya sənəd qəbulu başlayır
14-01-2026, 06:14
TRIPP layihəsinin icrasına dair bəyanat qəbul edilib
13-01-2026, 18:20
Prezident Ağdərə sakinləri ilə görüşüb - (Yenilənib) - Fotolar
13-01-2026, 16:46
İranda hansısa obyektləri vurmaq məsələsi reallaşa bilər - Ekspert
13-01-2026, 12:02
İran daha bir narazılıq dalğasından qurtula biləcəkmi?
13-01-2026, 10:44
ABŞ Rusiya, Çin və digər kreditorları Venesueladan qovacaq
12-01-2026, 21:30
Hakimiyyət fundamental islahatlara getmək məcburiyyətindədir
12-01-2026, 19:16
Ekspert: Ukraynanın mülki obyektlərinə hücumlar müharibənin taleyinə təsir etməyəcək
12-01-2026, 18:15
Bakı və İrəvan arasında bir neçə əsas məsələ həll olunmayıb
12-01-2026, 17:24
Zülfüqarov: İrandakı etirazların arxasında ölkənin siyasi elitasının bir hissəsi dayanır
12-01-2026, 16:03
Bu gün geomaqnit qasırğası gözlənilir
12-01-2026, 15:13
Prezident müşavirə keçirib - (Yenilənib)
12-01-2026, 09:07
ABŞ İrandakı proseslərə müdaxilə etməyə hazırlaşır
11-01-2026, 18:09
QHT əməkdaşı Ağdərədə minaya düşüb
9-01-2026, 13:15
Tramp: ABŞ Qrenlandiya ilə NATO arasında seçim edə bilər
9-01-2026, 09:56
Üç ilə elmi tədqiqatlar indiki formasını itirəcək
9-01-2026, 08:49
Günəşdə partlayış baş verib
9-01-2026, 00:03
Zelenski gələn həftə Trampla görüşə bilər
8-01-2026, 20:48
Maliyyə nazirinə müavin təyin edilib
8-01-2026, 15:17
İranda nə baş verir?
8-01-2026, 10:51
Qrenlandiyanı ələ keçirmək üçün dörd ssenari var - Siyahı
7-01-2026, 17:34
Cəlaloğlu: Azərbaycan Amerikanın hərbi potensialından istifadə edərək daha da güclənə bilər
7-01-2026, 14:24
Professor: Azərbaycan-ABŞ münasibətləri strateji səviyyədədir
7-01-2026, 11:04
Putin AZAL-ın vurulan təyyarəsi ilə bağlı vədinə əməl etmir
7-01-2026, 10:06
Rusiya müxalifəti Putinə qarşı mübarizədə AŞPA ilə əməkdaşlıq edəcək
Rejissor və aktyor deyir ki, yeni fəaliyyətə başlayan teatrda tamaşaçını pasiyent əvəz edəcək
Mikayıl Mikayılov deyir ki, festivalda nümayiş olunan tamaşa Azərbaycanla Meksika arasında teatr əlaqələrinin başlanğıcı sayıla bilər
ADP sədri ehtimal edir ki, “Tərtər işi” yaxşı araşdırılsa, onun da altından Mehdiyev və əlaltıları çıxacaq
Xalq artisti deyir ki, rəqqasların səhnə ömrü çox qısa olur. Bu az müddətdə uğur qazanmaq, əsl sənətkar kimi yetişmək üçün daha çox zəhmət çəkmək lazımıdır
