15:17 / 14-02-2026
Naxçıvanda yeddi nəfər dəm qazından zəhərlənib, ölən var - Yenilənib
14:18 / 14-02-2026
Müdafiə Nazirliyində kollegiya iclası keçirilib
12:11 / 14-02-2026
Sabah yağış yağacaq - Proqnoz
09:35 / 14-02-2026
Bu gün Premyer Liqada XX tura iki oyunla start veriləcək
09:03 / 14-02-2026
Süni intellekt bir il ərzində 200 roman yazıb
00:02 / 14-02-2026
Təhlükəli cinayətkar diplomatların avtomobilində digər ölkəyə qaıb
23:28 / 13-02-2026
İlham Əliyev: Hesab edirəm ki, artıq Ermənistanla Azərbaycan arasında sülh əldə edilib
23:18 / 13-02-2026
Prezident “Oracle” korporasiyasının baş icraçı direktoru ilə görüşüb
20:45 / 13-02-2026
ARB kanalının yayımı 24 saatlıq dayandırılacaq
18:06 / 13-02-2026
İlham Əliyev Slovakiyanın müdafiə naziri ilə görüşüb - Foto
18:00 / 13-02-2026
Qırmızı Bazarda əkin sahələri icarəyə veriləcək
17:51 / 13-02-2026
Rusiyalı iş adamı Putini hədəf seçib
17:38 / 13-02-2026
Fransada hər uşağa görə 250 avro və faizsiz mənzil krediti təklif olunur
17:30 / 13-02-2026
Keçmiş hakimin daha bir məhkəməsi başlayır
17:09 / 13-02-2026
AMEA Ramiz Mehdiyevi həqiqi üzvlükdən xaric edəcək
17:01 / 13-02-2026
İlham Əliyev Münxendə Neçirvan Bərzani ilə görüşüb - Foto
16:49 / 13-02-2026
YAP-ın növbəti qurultayının vaxtı açıqlanıb
16:21 / 13-02-2026
MİDA-nın 2.3 milyonluq layihəsinə “stop” qoyulub
16:11 / 13-02-2026
Ata Abdullayev azadlığa buraxılıb
16:02 / 13-02-2026
Şimal və Cənub: bir tərəf güclü şaxtadan, digər tərəf şiddətli istilərdən əziyyət çəkir
15:43 / 13-02-2026
Şoyqu: Ermənistanda tikiləcək AES-nin pulunu gələcək nəsillər ödəyəcək
15:20 / 13-02-2026
Prezident İlham Əliyev Almaniyada səfərdədir - Foto
14:58 / 13-02-2026
Sabiq icra başçısının həbs müddəti uzadılıb
14:54 / 13-02-2026
Sanki bir mələk… - Din xadimi yazır
14:32 / 13-02-2026
Sərnişin təyyarəsi uçuş-enmə zolağından çıxıb
14:32 / 13-02-2026
Ali Məhkəmə mediada məlumatların silinməsi barədə vahid qərar qəbul edib
13:41 / 13-02-2026
Cənubi Qafqaz və Orta Asiya Rusiyanın təsir dairəsindən çıxır
13:28 / 13-02-2026
Sivilizasiyalara son qoyacaq vulkan yenidən aktivləşib
13:27 / 13-02-2026
Yeni vergi güzəştləri tətbiq ediləcək
13:04 / 13-02-2026
Küləkli hava şəraiti ilə bağlı xəbərdarlıq edilib
14:54 / 13-02-2026
Sanki bir mələk… - Din xadimi yazır
16:55 / 09-02-2026
Prezident komitə sədrini icra başçısı təyin edib - Sərəncam
12:56 / 13-02-2026
Professor: Ramiz Mehdiyevin qorxulu şəbəkəsi var idi
11:18 / 13-02-2026
Azərbaycandan Ermənistana nümayəndə heyəti gedib - Video
10:26 / 11-02-2026
Din xadiminin təşəbbüsünə dəstək verənlər artır
12:53 / 12-02-2026
Toyota Bakı Mərkəzinin baş direktorunun meyiti tapılıb
17:00 / 10-02-2026
Ramiz Mehdiyevin ev dustaqlığının müddəti uzadılıb
15:36 / 10-02-2026
Prezident Ekologiya və təbii sərvətlər naziri təyin edib - Sərəncam
00:05 / 12-02-2026
Ərdoğanın siyasi varisi oğlu Bilal ola bilər
15:54 / 12-02-2026
Prezident bir qrup şəxsə ali xüsusi rütbələr verib - Sərəncam
22:05 / 10-02-2026
Əliyevin Vens ilə görüşü keçirilib - (Yenilənib) - Foto
Sarayevo atəşi - Birinci Dünya müharibəsinin fitili - Fotolar
Tarix: 26-09-2025 14:57 | Bölmə: Slayd / Araşdırma
XX əsrin əvvəllərində Avropa böyük dövlətlərin rəqabət meydanına çevrilmişdi. Almaniya ilə Avstriya-Macarıstan bir tərəfdə, Rusiya, Fransa və Böyük Britaniya digər tərəfdə idi. Balkan yarımadası isə sanki “barıt çəlləyi”nə çevrilmişdi: millətçi hərəkatlar, etnik qarşıdurmalar, imperiyaların maraqları üst-üstə düşürdü.
Reyting.az xatırladır ki, bu gərginlik fonunda 1914-cü ilin 28 iyun günü tarixdə dönüş nöqtəsi kimi qalacaqdı.
Qətliam günü
Arxiydux Frans Ferdinand və həyat yoldaşı Sofiya Sarayevoya hərbi manevrləri izləmək üçün gəlmişdilər. Onların korteji şəhərin dar küçələrindən keçərkən gizli serb təşkilatı - “Qara əl” sui-qəsd planını işə saldı.
İlk hücum uğursuz oldu: atılan bomba korteji vura bilmədi. Lakin səhvlə dolu təhlükəsizlik tədbirləri hadisələrin gedişini dəyişdi. Avtomobil sürücüsü yanlış dönərək həmin küçəyə girdi ki, orada 19 yaşlı serb millətçisi Qavril Princip dayanmışdı. O, iki dəfə atəş açdı - güllələrdən biri Frans Ferdinandı, digəri isə Sofiyanı öldürdü.
Hadisənin nəticələri
Sarayevoda açılan bu iki güllə bir imperiyanı çökdürdü, digərlərini isə qanlı müharibəyə sürüklədi.
Avstriya-Macarıstan Serbiyaya müharibə elan etdi.
Rusiya Serbiyanın müdafiəsinə qalxdı.
Almaniya Avstriyanın yanında savaşa qoşuldu.
Fransa və Böyük Britaniya Rusiyanın müttəfiqi kimi müharibəyə daxil oldular.
Bütün bunlar cəmi bir ay ərzində baş verdi və nəticədə Birinci Dünya müharibəsi başladı. 1914–1918-ci illərdə davam edən bu müharibə 20 milyondan çox insanın ölümünə, Avstriya-Macarıstan, Osmanlı, Alman və Rusiya imperiyalarının çökməsinə gətirib çıxardı.
Qavril Princip kim idi?
Qavril Princip kasıb kəndli ailəsində anadan olmuşdu. Onu böyük güclərin düşməni deyil, Balkan millətçiliyinin radikal tərəfdarı kimi tanıyırdılar.
Yaşı: 19
Təşkilat: “Qara əl” (serb gizli millətçi təşkilatı)
Məqsəd: Bosniya və Herseqovinanın Avstriya-Macarıstan tərkibindən çıxaraq Serbiyaya birləşdirilməsi
Princip həbs olunarkən cəmi 19 yaşında idi. O, ömürlük həbs cəzası aldı və bir neçə il sonra həbsxanada xəstəlikdən öldü.
Sarayevo sui-qəsdinin simvolik tərəfləri
İki güllə milyonlarla insanın həyatına son qoydu.
Bu hadisə “kiçik bir qığılcımın böyük yanğınlara səbəb ola biləcəyi”nin ən dramatik nümunəsidir.
Dünya tarixi göstərdi ki, liderlərə edilən sui-qəsdlər təkcə şəxsi faciə deyil, qlobal nəticələr doğurur.
Tarixi dərslər
1. Gərgin mühitdə radikal qrupların təsiri böyüyür. Kiçik bir qrupun addımı bəzən imperiyaların taleyini dəyişə bilir.
2. Diplomatiya hərbi gücdən üstündür. Əgər 1914-cü ildə dövlətlər sərt ultimatumlar əvəzinə diplomatik həll yolunu seçsəydilər, dünya müharibə fəlakətindən yayınardı.
3. Liderlərin təhlükəsizliyi milli təhlükəsizlikdir. Frans Ferdinandın qətli təhlükəsizlik zəifliyinin necə qlobal nəticələrə səbəb ola biləcəyini göstərdi.
Rauf RƏCƏBOV
Bölməyə aid digər xəbərlər
Tarix: 26-09-2025 14:57 | Bölmə: Slayd / Araşdırma
(Liderlər və sui-qəsdlər: I Yazı)
XX əsrin əvvəllərində Avropa böyük dövlətlərin rəqabət meydanına çevrilmişdi. Almaniya ilə Avstriya-Macarıstan bir tərəfdə, Rusiya, Fransa və Böyük Britaniya digər tərəfdə idi. Balkan yarımadası isə sanki “barıt çəlləyi”nə çevrilmişdi: millətçi hərəkatlar, etnik qarşıdurmalar, imperiyaların maraqları üst-üstə düşürdü.
Reyting.az xatırladır ki, bu gərginlik fonunda 1914-cü ilin 28 iyun günü tarixdə dönüş nöqtəsi kimi qalacaqdı.
Qətliam günü
Arxiydux Frans Ferdinand və həyat yoldaşı Sofiya Sarayevoya hərbi manevrləri izləmək üçün gəlmişdilər. Onların korteji şəhərin dar küçələrindən keçərkən gizli serb təşkilatı - “Qara əl” sui-qəsd planını işə saldı.
İlk hücum uğursuz oldu: atılan bomba korteji vura bilmədi. Lakin səhvlə dolu təhlükəsizlik tədbirləri hadisələrin gedişini dəyişdi. Avtomobil sürücüsü yanlış dönərək həmin küçəyə girdi ki, orada 19 yaşlı serb millətçisi Qavril Princip dayanmışdı. O, iki dəfə atəş açdı - güllələrdən biri Frans Ferdinandı, digəri isə Sofiyanı öldürdü.
Hadisənin nəticələri
Sarayevoda açılan bu iki güllə bir imperiyanı çökdürdü, digərlərini isə qanlı müharibəyə sürüklədi.
Avstriya-Macarıstan Serbiyaya müharibə elan etdi.
Rusiya Serbiyanın müdafiəsinə qalxdı.
Almaniya Avstriyanın yanında savaşa qoşuldu.
Fransa və Böyük Britaniya Rusiyanın müttəfiqi kimi müharibəyə daxil oldular.
Bütün bunlar cəmi bir ay ərzində baş verdi və nəticədə Birinci Dünya müharibəsi başladı. 1914–1918-ci illərdə davam edən bu müharibə 20 milyondan çox insanın ölümünə, Avstriya-Macarıstan, Osmanlı, Alman və Rusiya imperiyalarının çökməsinə gətirib çıxardı.
Qavril Princip kim idi?
Qavril Princip kasıb kəndli ailəsində anadan olmuşdu. Onu böyük güclərin düşməni deyil, Balkan millətçiliyinin radikal tərəfdarı kimi tanıyırdılar.
Yaşı: 19
Təşkilat: “Qara əl” (serb gizli millətçi təşkilatı)
Məqsəd: Bosniya və Herseqovinanın Avstriya-Macarıstan tərkibindən çıxaraq Serbiyaya birləşdirilməsi
Princip həbs olunarkən cəmi 19 yaşında idi. O, ömürlük həbs cəzası aldı və bir neçə il sonra həbsxanada xəstəlikdən öldü.
Sarayevo sui-qəsdinin simvolik tərəfləri
İki güllə milyonlarla insanın həyatına son qoydu.
Bu hadisə “kiçik bir qığılcımın böyük yanğınlara səbəb ola biləcəyi”nin ən dramatik nümunəsidir.
Dünya tarixi göstərdi ki, liderlərə edilən sui-qəsdlər təkcə şəxsi faciə deyil, qlobal nəticələr doğurur.
Tarixi dərslər
1. Gərgin mühitdə radikal qrupların təsiri böyüyür. Kiçik bir qrupun addımı bəzən imperiyaların taleyini dəyişə bilir.
2. Diplomatiya hərbi gücdən üstündür. Əgər 1914-cü ildə dövlətlər sərt ultimatumlar əvəzinə diplomatik həll yolunu seçsəydilər, dünya müharibə fəlakətindən yayınardı.
3. Liderlərin təhlükəsizliyi milli təhlükəsizlikdir. Frans Ferdinandın qətli təhlükəsizlik zəifliyinin necə qlobal nəticələrə səbəb ola biləcəyini göstərdi.
Rauf RƏCƏBOV
Bölməyə aid digər xəbərlər
15-01-2026, 11:04
Qrenlandiya ABŞ üçün niyə bu qədər əhəmiyyətlidir? - Araşdırma
19-10-2025, 09:43
Pakistanın qara səhifəsi - Fotolar
12-10-2025, 09:24
Yarım əsrin ən ağır təyyarə qəzaları…
2-10-2025, 09:07
Qəddar qadınlar: onlar illərlə məsuliyyətdən yayınıblar
1-10-2025, 08:19
Dallas sirri - Prezident Kennedinin qətli
30-09-2025, 09:47
Ən güclü mafiyalar - Onların şəbəkələri sərhədləri aşır
29-09-2025, 13:04
Qandinin qətli - Hindistanın vicdanına atılan güllə
27-09-2025, 10:15
Mafiya qaydaları dəyişib: cinayətkarların yeni üsulu daha gəlirlidir
26-09-2025, 14:57
Sarayevo atəşi - Birinci Dünya müharibəsinin fitili - Fotolar
5-08-2023, 16:30
Məzar təpikləyənlərin xələfləri - fransızlar
12-04-2023, 09:12
Dünyada cinayət nisbəti: bəzi ölkələr cəhənnəm vadisi, bəziləri yer üzünün cənnətidir
10-04-2023, 16:34
Ən təhlükəli, ən zəgin və ən ucuz şəhərlərin adı açıqlanıb - Siyahı
10-04-2023, 06:58
Böyük təhlükə xəbərdarlığı - Professor dövlət başçısına müraciət edib
31-03-2023, 21:54
Demokratiyanın qətli... - Araşdırma
24-03-2023, 22:33
Azərbaycanın xarici borcu nə qədərdir? - Araşdırma
16-12-2022, 10:33
Ermənilərin statistik yalanı - Qarabağda nə qədər erməni yaşayır?
23-08-2022, 11:06
Professor Azərbaycan prezidentinə müraciət edib: “Elmimizi xilas edin!”
22-03-2022, 13:10
Dünya ticarətinin 80 faizini təşkil edən gəmiçilik məhv edilib
11-03-2022, 16:09
Taxıl qıtlığı: dünya gözünü Avropa istehsalçılarına zilləyib
11-03-2022, 14:33
Böyük güclər Ukrayna səmasını niyə qapatmaq istəmir?
17-02-2022, 15:45
Kürdə su azalır: "Vəziyyət yaxın illərdə düzəlməyəcək" - Araşdırma
11-11-2021, 16:47
Pandemiyanın daha bir fəsadı - Alimlər həyəcan təbili çalır
11-11-2021, 13:51
Ermənilərin törətdiyi ekoloji fəlakət beynəlxalq səviyyədə müzakirəyə çıxarılıb - Araşdırma
31-10-2021, 09:46
Baş tutmayan 12-ci abortun “fəsadı”: bioloji ana məşhur qızdan üzr istəyəcək - Fotolar
24-10-2021, 15:13
Naqafil güllə xanım-operatorun həyatına son qoyub - Fotolar
27-08-2021, 15:45
Azərbaycandakı əcnəbilərə vaksin vurulmur: pasportu necə alsınlar?
3-03-2021, 15:15
Koronavirusdan sağalanların səhhətində başqa problemlər yaranır
8-02-2021, 13:53
Azərbaycanın bir neçə universitetində dərslər bərpa olunmayacaq
6-11-2020, 12:21
Qarabağda ermənilərin yandırdığı və ya donuz tövləsinə çevrilən məbədlər - Araşdırma
7-08-2020, 14:27
Yeni idarəetmə sistemi gəlir: dövlət şirkətləri büdcənin “pulsoran”ı rolundan çıxarılacaq
19-06-2020, 15:03
Sosial Tədqiqatlar Mərkəzi Azərbaycan insanının qorxu indeksini öyrənmək üçün sorğu keçirib
12-06-2020, 14:15
Qarabağ üsyanı - 100 il: Mübarizə tariximizin şanlı səhifəsi
30-04-2020, 18:51
“8-ci kilometr bazarı”nın sahibi ilə bağlı müəmmalı hadisə: onu gecəyarısı kim və ya kimlər soyub?
2-04-2020, 13:39
Koronavirusdan sonra... - Dünyada böyük dəyişiklik gözlənilir
9-10-2019, 19:10
Ölkə təhsilində ciddi problemlər aşkarlanıb - Araşdırma
18-09-2019, 12:29
“Leş mafiyası”nı kimlər himayə edir? - Yeni detallar
2-09-2019, 08:06
Uşaqsız ailələrdə boşanma artıb - Statistika
27-08-2019, 22:16
Agentlik sədrinin biznes ortağı haqda yeni məlumatlar yayıldı - Fotolar
26-08-2019, 14:55
Komitə və ASC sədrlərinin keçirdiyi tenderlərin qalibi olan şirkət rəhbəri haqda sənədlər yayıldı - Siyahı
23-08-2019, 17:07
Deputat Ağalar Vəliyev xaricdə oğlunun adına nələr almayıb ki... - Siyahı yayıldı - Fotolar
26-06-2019, 12:20
Kimə hesabdan “2” yazaq? DSK sədri Tahir Budaqova, yoxsa MSK sədri Məzahir Pənahova... – Araşdırma
Dünən, 15:20
Prezident İlham Əliyev Almaniyada səfərdədir - Foto
Dünən, 12:56
Professor: Ramiz Mehdiyevin qorxulu şəbəkəsi var idi
Dünən, 10:58
Ermənistan-ABŞ-İran üçbucağı və “Tramp Yolu”
Dünən, 09:08
Yerə iki ulduzlararası naməlum obyekt düşüb - Foto
12-02-2026, 14:30
Vensin səfəri Azərbaycanı dünyanın diqqət mərkəzinə gətirib - Professor
12-02-2026, 13:37
Vensin səfəri və İrəvanın mağaza rəflərində Azərbaycan almaları
12-02-2026, 12:57
Ramiz Mehdiyev, Əli Kərimli, Abbas Abbasov... - DTX həbsin detallarını açıqlayıb - (Video)
12-02-2026, 12:45
NATO müttəfiqlərinin ABŞ-a etibarı itib
12-02-2026, 11:51
ABŞ Rusiya neftinə sanksiyaların ləğvi üçün şərtini açıqlayıb
12-02-2026, 09:24
Gültəkin Hacıbəylini Azərbaycana deportasiya ediblər
12-02-2026, 00:05
Ərdoğanın siyasi varisi oğlu Bilal ola bilər
11-02-2026, 16:42
Ölümcül viruslar yenidən təhlükə yaradır - Xəbərdarlıq
11-02-2026, 14:54
Qlobal problem: mənzil və ərzaq sürətlə bahalaşır
11-02-2026, 11:40
Bir tvitlə başlayan tozanaq: Vens “erməni soyqırımı”nı tanıyır?
11-02-2026, 10:26
Din xadiminin təşəbbüsünə dəstək verənlər artır
11-02-2026, 08:19
Azərbaycan-ABŞ iqtisadi əlaqələri uzunmüddətli perspektivlərə malikdir
10-02-2026, 17:00
Ramiz Mehdiyevin ev dustaqlığının müddəti uzadılıb
10-02-2026, 15:36
Prezident Ekologiya və təbii sərvətlər naziri təyin edib - Sərəncam
10-02-2026, 14:44
Avropa “Visa” və “Mastercard” asılılığını təhlükəli sayır: təcili alternativ axtarırlar
10-02-2026, 14:10
Dövlət Komitəsinə sədr təyin edilib
10-02-2026, 13:25
Azərbaycan-ABŞ iqtisadi əlaqələrində yeni mərhələ başlayır
10-02-2026, 11:53
Yeni müharibə təhlükəsi artır - Xəbərdarlıq
10-02-2026, 11:29
Vensin səfəri: son 30 ildə ilk ABŞ rəsmisi Qafqazda
10-02-2026, 10:34
Pensiyalar nə qədər artacaq?
10-02-2026, 10:18
Donald Tramp Çinə səfərə hazırlaşır
10-02-2026, 08:40
Rusiya və Çin Xəzərə üz tutacaq
9-02-2026, 19:35
Günəşin görünməyən tərəfi hələ də sirr olaraq qalır
9-02-2026, 12:23
Pol Qobl: Vensin Bakı və İrəvana səfəri dəstək siqnalıdır
9-02-2026, 11:51
Ali Məhkəmə şəxsi və ailə həyatı baradə vahid qərar verib
9-02-2026, 11:18
Saxta elanlara inanlar insan alverinin qurbanına çevrilir - Video
9-02-2026, 11:06
Vensin Bakı səfəri: separatçıların gözləntisi nədir?
9-02-2026, 10:43
15 mindən çox şəxsə amnistiya tətbiq edilib
9-02-2026, 08:15
Rusiya və Çin əlaqələri gözlənilməz xarakter alıb
9-02-2026, 08:05
Pezeşkian: Omandakı danışıqlar irəliyə doğru addımdır
8-02-2026, 23:18
Qərbi Azərbaycan İcması vitse-prezident Vensə bəyanat ünvanlayıb
8-02-2026, 09:55
Leyla Əliyeva və Alena Əliyeva Gəncədə Şah Abbas məscidini ziyarət ediblər - Fotolar
7-02-2026, 22:50
Vensin Bakı və İrəvana səfər tarixləri açıqlanıb
7-02-2026, 22:34
Bermud üçbucağının sirri açılır
Qüdrət Həsənquliyev deyir ki, əgər İranda azərbaycanlılar etnik təmizləmə ilə üzləşsələr, Azərbaycan onları ya silahlandırmalı, ya da öz nizami ordusu ilə kömək etməlidir
Əfşar Süleymani: Trampın siyasəti İranın təklənməsinə gətirib çıxarıb. Bu günədək Rusiya və Çin də hərbi imkanlarının hamısını İrana verməyiblər
“Qarabağ”ın baş məşqçisi deyir ki, "Ayntraxt"la qarşılaşmada baxımlı oyun nümayiş etdirməyə çalışacaqlar
ADP sədri deyir ki, hələlik İranda baş verən proseslərin inkişafı xarici güclərin, xüsusilə ABŞ-ın mövqeyindən, həmçinin Türkiyə və Azərbaycanın bu məsələdə milli maraqlarını nə dərəcədə ön plana çəkməsindən asılı olacaq
Rejissor və aktyor deyir ki, yeni fəaliyyətə başlayan teatrda tamaşaçını pasiyent əvəz edəcək
