09:27 / 20-01-2026
Danimarka Qərbi Qrenlandiyada hərbçilərinin sayını artırır
09:18 / 20-01-2026
Prezident istefa ərizəsi yazıb
09:03 / 20-01-2026
Makron Trampın təşəbbüsünü dəstəkləmir
08:46 / 20-01-2026
Moldova MDB-dən çıxmağa hazırlaşır
00:20 / 20-01-2026
İlham Əliyev faciə ilə bağlı paylaşım edib - Foto
00:03 / 20-01-2026
Azərbaycanda Ümumxalq Hüzn Günüdür
23:50 / 19-01-2026
Astarada zəlzələ olub
23:24 / 19-01-2026
Mehriban Əliyeva 20 Yanvar faciəsi ilə bağlı paylaşım edib
20:44 / 19-01-2026
Ceyhun Bayramovla ABŞ dövlət katibi telefonda danışıb
20:41 / 19-01-2026
İlham Əliyev ÜST rəhbəri ilə görüşüb
20:18 / 19-01-2026
İlham Əliyev İsveçrədə səfərdədir - (Yenilənib-2) - Fotolar
20:06 / 19-01-2026
Ən etibarlı əskinasları olan ölkələr müəyyənləşib - Siyahı
19:51 / 19-01-2026
Prokurorluq həkim cərrahla bağlı nazirliyə təqdimat göndərib
18:12 / 19-01-2026
Leyla Əliyeva Efiopiyanın Baş naziri ilə görüşüb - Fotolar
18:01 / 19-01-2026
Vilayət Eyvazov əməliyyat müşavirəsi keçirib - Video
17:54 / 19-01-2026
Sabah Azərbaycanda güclü külək əsəcək - Xəbərdarlıq
17:52 / 19-01-2026
Axtarışda olan 3 nəfər Azərbaycana ekstradisiya edilib
17:38 / 19-01-2026
Kvant kompüterləri yenilənəcək - Foto
17:28 / 19-01-2026
Övladlığa götürülən uşaq atasını güllələyib
17:21 / 19-01-2026
Vəkil Zabil Qəhrəmanova daha iki maddə ilə ittiham irəli sürülüb
17:07 / 19-01-2026
Paşinyanın xanımı niyə Çin dilində danışır?
17:00 / 19-01-2026
Bakıda oğurluq edən qardaşlar saxlanılıb
16:57 / 19-01-2026
“Qurtuluş”a cinayət işi açılıb - Yenilənib
16:50 / 19-01-2026
İlham Əliyevə verilən mükafat hərbi qələbəni dayanıqlı sülhə çevirməyin təsdiqidir
16:22 / 19-01-2026
Əli Əsədov tibb işçilərinin maaşları ilə bağlı qərar imzalayıb
16:08 / 19-01-2026
Leyla Əliyeva Əddis-Əbəbədə bir sıra sosial və mədəni obyektlərlə tanış olub
15:47 / 19-01-2026
Azərbaycan prezidenti "Zayed İnsan Qardaşlığı Mükafatı"na layiq görülüb
15:08 / 19-01-2026
"Qarabağ" - "Ayntraxt" oyunu: nə qədər bilet satılııb?
14:49 / 19-01-2026
Sabah Bakıda bəzi küçələrdə hərəkət məhdudlaşdırılacaq
19:19 / 17-01-2026
İcra başçısı azadlıq mücahidini imperiyanın caynağından xilas etməyə çalışıb
11:04 / 16-01-2026
SOCAR-a yeni müşavir təyin edilib
17:08 / 16-01-2026
Prezident QSC-yə sədr təyin edib - Fotolar
14:52 / 16-01-2026
Beynəlxalq hüququn sonu - Kəramət Qənbərov yazır
10:50 / 16-01-2026
ABŞ Mars yarışında Çinə uduza bilər
11:04 / 15-01-2026
Qrenlandiya ABŞ üçün niyə bu qədər əhəmiyyətlidir? - Araşdırma
16:21 / 15-01-2026
Cəlaloğlu: Hadisələr bir qədər də inkişaf etsə, İranın parçalanması gündəmə gələcək - Müsahibə
14:23 / 16-01-2026
“Havana sindromu”: məxfi silahdan Venesula əməliyyatında da istifadə ediblər
13:41 / 18-01-2026
Prezident 20 Yanvar şəhidlərinin xatirəsini yad edib - Fotolar
11:27 / 16-01-2026
Milli Qəhrəman Hərbi Memorial Məzarlıqda dəfn edilib - (Yenilənib) - Foto
16:33 / 15-01-2026
Azərbaycanlı alim ABŞ-da həbs olunub
10:07 / 16-01-2026
Nəhəng aviadaşıyıcının inşası planlaşdırılır
Mədəniyyət nazirinə kulturoloji tövsiyə - Akif Əli yazır
Tarix: 02-07-2025 13:16 | Bölmə: Akif Əli
Akif ƏLİ
Yekaterinburqda soydaşlarımıza qarşı törədilən kütləvi vəhşilik aksiyaları fonunda hərə öz düşüncəsinə uyğun şərh verir.
Bu gərgin günlərdə Rusiya prezidentinin beynəlxalq mədəniyyət əməkdaşlığı üzrə xüsusi nümayəndəsi, RF keçmiş Mədəniyyət naziri Mixail Şvıdkoy da “İnterfaks”a müsahibəsində Rusiyanın mədəniyyət tədbirlərinin Azərbaycanda ləğv olunmasını şərh edib. Və 50 ildir mədəniyyət sahəsini idarə edən bir şəxs Yekaterinburqdakı mədəniyyətsizliyi görməyib.
Peşə funksiyası etibarilə hər hansı mədəniyyətsiz davranışı pisləməli olan kəs əksinə, vəhşiliyə göz yumub, yalnız “Azərbaycanda Rusiya mədəniyyət tədbirlərinin” (əslində konsertlər silsiləsinin) ləğvindən təəssüflənib.
Özü də nə desə yaxşıdır? Guya bu ləğvetmədən sonra “Azərbaycanın mədəniyyət mühiti və mənzərəsi yoxsullaşacaqmış”.
Oxşar düşüncə tərzini biz vaxtilə ermənilər Bakını tərk edəndə eşidərdik. Özgə yadlar və öz yadlarımız eyni saçyoldu ilə dad döyürdülər ki, bəs ermənilər köçüb gedəndən şəhərimizin ziyalı mühiti də onlarla gedib.
El arasında belə yerdə deyərlər - “Ağlınıza keçə yamayım...”
İndi bu Şvıdkoyun da ölkəsində insanlığa yaraşmayan vəhşi əməl törədilib, bütün beynəlxalq hüquq normaları tapdanıb, təqsiri hələ sübut olunmamış dinc adamlar qətlə yetirilib, amansızca döyülüb, şikəst edilib, həbsxanalara atılıb... Bu mədəniyyət xadimi isə bu qədər “bespredeli” kənara qoyub, konsert, çal-çağır hayındadır.
Bilirsinizmi niyə? Çünki pis öyrəşiblər. Və ya öyrəşdiriliblər. Uzun illər boyu lazımsız “xoruz” buraxanları dəstə-dəstə yığıb gətirib töküblər Xəzərin sahilinə, burunlarından gələnə qədər yeyib-içiblər, görmədikləri günləri görüblər, sevincdən atılıb-düşüblər, oynayıb-oxuyub-çalıblar, yorulanda da paxmel-paxmel qatara, təyyarəyə minib öz... arabalarına gediblər. İmperiya ünsürlərinin bu əyalət şənlikləri periodik olaraq zaman-zaman davam edib. Bunun adını da qoyublar “Rusiyanın Azərbaycanda mədəniyyət günləri”!
Əslində mədəniyyəti idarə edən adam bilməlidir ki, bu mədəniyyət deyil. Çünki yeyib-içib, ancaq oxumaq-çalmaq deyil mədəniyyət.
Mədəniyyət çox dərin və geniş anlayışdır. Bu anlayış bəşəriyyətin əsrlər boyu yaratdığı maddi-mənəvi dəyərlər sistemidir. Mədəniyyət istehsal, sosial və mənəvi baxımdan insanlığın çatdığı nailiyyətlərin məcmusudur. O, insanlar arasında formalaşan normalar, adətlər, inanclar, mərasimlər, biliklər, bacarıqlar, texnologiyalar, texnikalar, düşüncə, hərəkət, qarşılıqlı əlaqə və ünsiyyət üsullarıdır.
Təkcə konsert, çal-çağır deyil mədəniyyət!
Mixail Şvıdkoy
Mədəniyyət anlayışı çox genişdir, əhatəlidir və zəngindir. Mədəniyyət dedikdə bir yox, bir çox sahələr nəzərdə tutulur:
1) Elm (Təbiət elmləri, Humanitar elmlər, Sosial elmlər, Texniki elmlər, Fizika, Riyaziyyat), Fəlsəfə, Tibb, Texnika, Texnologiya;
2) İnanc, Din, Mifologiya, Etika, Ünsiyyət, Davranış, Etiket;
3) Təsviri sənət, Estetika (Rəssamlıq, Qrafika, Heykəltaraşlıq, Memarlıq);
4) Ədəbiyyat (Dramaturgiya, Poeziya, Nəsr), Mütaliə;
5) Teatr, Kinematoqrafiya, Musiqi, Xoreoqrafiya, Fotoqrafiya;
6) Mətbuat (Qəzet, Jurnal), Radio, Televiziya, Sosial şəbəkələr;
7) Muzey, Hobbi, Kolleksiyaçılıq;
8) Əyləncə, Gülüş, Yumor, Mətbəx, İdman...
Yəni oxumaq-oynamaq-çalmaq nə qədər mühüm sahələr olsa da, bəşəriyyətin mədəni tərəqqisində onlar öndə getmir, sonrakı sıralarda gəlir.
Və bir mədəniyyət adamının bütün maddi-mənəvi mədəniyyət dəyərləri sistemini bilmədən (bəlkə də bilir?) “Mədəniyyət günləri” adı altında çal-çağırı, oxumaq-oynamaq tədbirlərini bizə nümayiş etdirmək çabası bilənlərdə ancaq istehza doğurur. Adam heç olmasa məşhur rus dilçisi Vladimir Dalın "İzahlı lüğət"-indəki "Mədəniyyət - bu, əqli və əxlaqi savaddır" yazısını da oxumuş olmalıdır axı. Amma...
Rusiya prezidentinin beynəlxalq mədəniyyət əməkdaşlığı üzrə xüsusi nümayəndəsi, RF keçmiş Mədəniyyət naziri Mixail Şvıdkoy həftə səkkiz-mən doqquz mədəniyyət tədbiri adı altında “bakines” dostları ilə yemək-içməyə, çalmağa-oynamağa o qədər alışıb ki, indi bunun olmayacağını, konsertlərin ləğvini düşünəndə alovlanır, insan ölümünü gözardı edib, əldən çıxan o “ləzzətli günlərin” dərdinə yanır.
Və o qədər yanıb-tökülür ki, başqa söz tapa bilməyib deyir Rusiyadan çalanlar gəlib-getməsə, “Azərbaycanın mədəniyyət mühiti və mənzərəsi yoxsullaşacaq...”
Dərdimizə bax da! Birdirmi, ikidrmi?! Və dərdin ən böyüyü də odur ki, bu fikri ən azı 5 min illik mədəniyyət dəyərləri olan Azərbaycan xalqı haqqında o adam deyir ki, öz ölkəsində ilk əlyazma hardasa 400 il əvvəl, ilk məşhur şairsə 300 il əvvəl meydana gəlib...
Nə deyim? Belədə gərək Dədə Qorqud meydana çıxıb buna yaraşan bir ad qoya!
Ya Nizami Gəncəvi öz nəsihətlərilə bunu anlada.
Ta dahi Sabiri demirəm, çünki o eşitsə dərhal qayıdacaq ki:
“Qah! Qah! Əcəb gülməlisən, xanimanxərab!”
(2.VII.2025)
Bölməyə aid digər xəbərlər
Tarix: 02-07-2025 13:16 | Bölmə: Akif Əli
Akif ƏLİ
Yekaterinburqda soydaşlarımıza qarşı törədilən kütləvi vəhşilik aksiyaları fonunda hərə öz düşüncəsinə uyğun şərh verir.
Bu gərgin günlərdə Rusiya prezidentinin beynəlxalq mədəniyyət əməkdaşlığı üzrə xüsusi nümayəndəsi, RF keçmiş Mədəniyyət naziri Mixail Şvıdkoy da “İnterfaks”a müsahibəsində Rusiyanın mədəniyyət tədbirlərinin Azərbaycanda ləğv olunmasını şərh edib. Və 50 ildir mədəniyyət sahəsini idarə edən bir şəxs Yekaterinburqdakı mədəniyyətsizliyi görməyib.
Peşə funksiyası etibarilə hər hansı mədəniyyətsiz davranışı pisləməli olan kəs əksinə, vəhşiliyə göz yumub, yalnız “Azərbaycanda Rusiya mədəniyyət tədbirlərinin” (əslində konsertlər silsiləsinin) ləğvindən təəssüflənib.
Özü də nə desə yaxşıdır? Guya bu ləğvetmədən sonra “Azərbaycanın mədəniyyət mühiti və mənzərəsi yoxsullaşacaqmış”.
Oxşar düşüncə tərzini biz vaxtilə ermənilər Bakını tərk edəndə eşidərdik. Özgə yadlar və öz yadlarımız eyni saçyoldu ilə dad döyürdülər ki, bəs ermənilər köçüb gedəndən şəhərimizin ziyalı mühiti də onlarla gedib.
El arasında belə yerdə deyərlər - “Ağlınıza keçə yamayım...”
İndi bu Şvıdkoyun da ölkəsində insanlığa yaraşmayan vəhşi əməl törədilib, bütün beynəlxalq hüquq normaları tapdanıb, təqsiri hələ sübut olunmamış dinc adamlar qətlə yetirilib, amansızca döyülüb, şikəst edilib, həbsxanalara atılıb... Bu mədəniyyət xadimi isə bu qədər “bespredeli” kənara qoyub, konsert, çal-çağır hayındadır.
Bilirsinizmi niyə? Çünki pis öyrəşiblər. Və ya öyrəşdiriliblər. Uzun illər boyu lazımsız “xoruz” buraxanları dəstə-dəstə yığıb gətirib töküblər Xəzərin sahilinə, burunlarından gələnə qədər yeyib-içiblər, görmədikləri günləri görüblər, sevincdən atılıb-düşüblər, oynayıb-oxuyub-çalıblar, yorulanda da paxmel-paxmel qatara, təyyarəyə minib öz... arabalarına gediblər. İmperiya ünsürlərinin bu əyalət şənlikləri periodik olaraq zaman-zaman davam edib. Bunun adını da qoyublar “Rusiyanın Azərbaycanda mədəniyyət günləri”!
Əslində mədəniyyəti idarə edən adam bilməlidir ki, bu mədəniyyət deyil. Çünki yeyib-içib, ancaq oxumaq-çalmaq deyil mədəniyyət.
Mədəniyyət çox dərin və geniş anlayışdır. Bu anlayış bəşəriyyətin əsrlər boyu yaratdığı maddi-mənəvi dəyərlər sistemidir. Mədəniyyət istehsal, sosial və mənəvi baxımdan insanlığın çatdığı nailiyyətlərin məcmusudur. O, insanlar arasında formalaşan normalar, adətlər, inanclar, mərasimlər, biliklər, bacarıqlar, texnologiyalar, texnikalar, düşüncə, hərəkət, qarşılıqlı əlaqə və ünsiyyət üsullarıdır.
Təkcə konsert, çal-çağır deyil mədəniyyət!
Mixail Şvıdkoy
Mədəniyyət anlayışı çox genişdir, əhatəlidir və zəngindir. Mədəniyyət dedikdə bir yox, bir çox sahələr nəzərdə tutulur:
1) Elm (Təbiət elmləri, Humanitar elmlər, Sosial elmlər, Texniki elmlər, Fizika, Riyaziyyat), Fəlsəfə, Tibb, Texnika, Texnologiya;
2) İnanc, Din, Mifologiya, Etika, Ünsiyyət, Davranış, Etiket;
3) Təsviri sənət, Estetika (Rəssamlıq, Qrafika, Heykəltaraşlıq, Memarlıq);
4) Ədəbiyyat (Dramaturgiya, Poeziya, Nəsr), Mütaliə;
5) Teatr, Kinematoqrafiya, Musiqi, Xoreoqrafiya, Fotoqrafiya;
6) Mətbuat (Qəzet, Jurnal), Radio, Televiziya, Sosial şəbəkələr;
7) Muzey, Hobbi, Kolleksiyaçılıq;
8) Əyləncə, Gülüş, Yumor, Mətbəx, İdman...
Yəni oxumaq-oynamaq-çalmaq nə qədər mühüm sahələr olsa da, bəşəriyyətin mədəni tərəqqisində onlar öndə getmir, sonrakı sıralarda gəlir.
Və bir mədəniyyət adamının bütün maddi-mənəvi mədəniyyət dəyərləri sistemini bilmədən (bəlkə də bilir?) “Mədəniyyət günləri” adı altında çal-çağırı, oxumaq-oynamaq tədbirlərini bizə nümayiş etdirmək çabası bilənlərdə ancaq istehza doğurur. Adam heç olmasa məşhur rus dilçisi Vladimir Dalın "İzahlı lüğət"-indəki "Mədəniyyət - bu, əqli və əxlaqi savaddır" yazısını da oxumuş olmalıdır axı. Amma...
Rusiya prezidentinin beynəlxalq mədəniyyət əməkdaşlığı üzrə xüsusi nümayəndəsi, RF keçmiş Mədəniyyət naziri Mixail Şvıdkoy həftə səkkiz-mən doqquz mədəniyyət tədbiri adı altında “bakines” dostları ilə yemək-içməyə, çalmağa-oynamağa o qədər alışıb ki, indi bunun olmayacağını, konsertlərin ləğvini düşünəndə alovlanır, insan ölümünü gözardı edib, əldən çıxan o “ləzzətli günlərin” dərdinə yanır.
Və o qədər yanıb-tökülür ki, başqa söz tapa bilməyib deyir Rusiyadan çalanlar gəlib-getməsə, “Azərbaycanın mədəniyyət mühiti və mənzərəsi yoxsullaşacaq...”
Dərdimizə bax da! Birdirmi, ikidrmi?! Və dərdin ən böyüyü də odur ki, bu fikri ən azı 5 min illik mədəniyyət dəyərləri olan Azərbaycan xalqı haqqında o adam deyir ki, öz ölkəsində ilk əlyazma hardasa 400 il əvvəl, ilk məşhur şairsə 300 il əvvəl meydana gəlib...
Nə deyim? Belədə gərək Dədə Qorqud meydana çıxıb buna yaraşan bir ad qoya!
Ya Nizami Gəncəvi öz nəsihətlərilə bunu anlada.
Ta dahi Sabiri demirəm, çünki o eşitsə dərhal qayıdacaq ki:
“Qah! Qah! Əcəb gülməlisən, xanimanxərab!”
(2.VII.2025)
Müəllifin bütün yazıları - Akif ƏLİ
Bölməyə aid digər xəbərlər
Rejissor və aktyor deyir ki, yeni fəaliyyətə başlayan teatrda tamaşaçını pasiyent əvəz edəcək
Mikayıl Mikayılov deyir ki, festivalda nümayiş olunan tamaşa Azərbaycanla Meksika arasında teatr əlaqələrinin başlanğıcı sayıla bilər
ADP sədri ehtimal edir ki, “Tərtər işi” yaxşı araşdırılsa, onun da altından Mehdiyev və əlaltıları çıxacaq
Xalq artisti deyir ki, rəqqasların səhnə ömrü çox qısa olur. Bu az müddətdə uğur qazanmaq, əsl sənətkar kimi yetişmək üçün daha çox zəhmət çəkmək lazımıdır
