17:29 / 17-02-2026
Qurban Qurbanov: ""Nyukasl"la matça məsuliyyətli yanaşırıq"
17:18 / 17-02-2026
“Quyruqsuz dovşan” səhnəyə çıxır
17:17 / 17-02-2026
Mart ayında 11 gün ardıcıl iş günü olmayacaq
17:05 / 17-02-2026
Çin dağaltı gizli nüvə infrastruktunu gücləndirir - Fotolar
16:40 / 17-02-2026
İcra başçısı keçmiş şirkət rəhbərini özünə sürücü götürüb
16:22 / 17-02-2026
Adil Əliyevə niyə töhmət verilib? - Səbəb
15:49 / 17-02-2026
Salyanda kür çayında bir nəfər boğulub
15:41 / 17-02-2026
Deputatlar daha 10 qanuna dəyşiklik edəcək
15:23 / 17-02-2026
Netanyahuya ən yaxın adamın müəmmalı ölümü...
15:13 / 17-02-2026
NATO Türk Silahlı Qüvvələri ilə bağlı paylaşım edib - Foto
14:44 / 17-02-2026
Bakının mərkəzində yanğın söndürülüb-Yenilənib - Video
14:41 / 17-02-2026
ADY-nin mühəndisi qəza törədib - Fotolar
14:35 / 17-02-2026
Ağdama növbəti köç karvanı gedib - (Yenilənib)
14:14 / 17-02-2026
İlin ilk Günəş tutulması başlayıb
13:38 / 17-02-2026
Britaniya narahatdır: ABŞ Mastercard və Visa-nı söndürsə, dünya 1950-ci illərə qayıdacaq
13:27 / 17-02-2026
Saxta kredit elanları verən şəxs saxlanılıb
13:14 / 17-02-2026
İtaliyada tarixi teatr binası yanır - Foto
13:11 / 17-02-2026
"Qarabağ" - "Nyukasl" matçına 27 mindən çox bilet satılıb
12:59 / 17-02-2026
Zümrüd Ağayeva UEFA-dan növbəti təyinat alıb
12:57 / 17-02-2026
Polşa Türkiyənin qlobal sistemdəki rolunu dəstəkləyir
12:46 / 17-02-2026
Taksi sürücülərinin tətili başlayıb
12:41 / 17-02-2026
II Qaregenin yerini II Sahak Maşalyan tutacaq
12:38 / 17-02-2026
Rəis məhkəmədə ifadə verib
12:32 / 17-02-2026
Güllələnən müəllimə xəstəxanadan evə buraxılıb
12:30 / 17-02-2026
Bakıda NATO-nun təlim kursu keçirilir - Fotolar
12:27 / 17-02-2026
Rusiya, Çin və İran Hörmüz boğazında təlimlərə gəmi göndərib
12:11 / 17-02-2026
Ramazan ayı ilə bağlı fətva verilib
12:06 / 17-02-2026
Bakıda 42 məktəbə direktor təyin olunub - Siyahı
11:34 / 17-02-2026
Ruben Vardanyana hökm oxunub - 20 il həbs
11:28 / 17-02-2026
Ramazan ayı başlayır - Təqvim
14:54 / 13-02-2026
Sanki bir mələk… - Din xadimi yazır
12:56 / 13-02-2026
Professor: Ramiz Mehdiyevin qorxulu şəbəkəsi var idi
11:18 / 13-02-2026
Azərbaycandan Ermənistana nümayəndə heyəti gedib - Video
15:20 / 13-02-2026
Prezident İlham Əliyev Almaniyada səfərdədir - Foto
18:31 / 12-02-2026
Antarktidada itən cihazı yadplanetlilər aparıb? - Foto
11:47 / 16-02-2026
Rusiya və Ukraynanın cəbhədəki itkilərinin nisbəti açıqlanıb
09:44 / 17-02-2026
Rəssam Ayla İnsanovanın əsərləri Parisdə sərgilənib - Fotolar
09:08 / 13-02-2026
Yerə iki ulduzlararası naməlum obyekt düşüb - Foto
13:17 / 16-02-2026
Məhkəmə baş redaktorun əleyhinə qərar verib
21:19 / 15-02-2026
Azərbaycan və Serbiya prezidentləri bəyanatla çıxış ediblər - (Yenilənib) - Video
18:41 / 16-02-2026
Sabah Günəş tutulması olacaq
Kosmosdakı qara dəlik informasiyalarla dolu portaldır
Tarix: 05-06-2025 10:55 | Bölmə: Cəmiyyət
Amerikalı alimlər kosmosdakı qara dəliyin sirli strukturundan, onun içərisində baş verən fasiləsiz kosmik proseslərdən danışıblar.
Reyting.az xəbər verir ki, "Hi-Tech Mail"-ə dəvət olunmuş elm adamlarının fikrincə, qara dəlik daxilində kvant effektləri işləyir və bu da sanki kainatın kosmosu "burması" prosesinə bənzəyir.
Fiziklər qara dəlikdəki çuxurun necə əmələ gəlməsinə çox sadə izah veriblər. Bildiriblər ki, əvvəlcə kütləvi bir ulduz ölür, üstəlik, nüvəsi atomlardan daha çox sıxılır, sonra neytronlar, protonlar məhv edilir və qara dəliyə çökmə hadisəsi baş verir. Beləliklə, hadisə üfüqündən kənarda, çuxurun sərhədində informasiya yox olur. Həm də qara dəlik kosmik məkanına yeni bir keçmişi daxil edir.
Təsdiqlənməmiş elmi fərziyyələrə görə, qara dəliyin sərhədində yoxa çıxan informasiyalar müvəqqəti silinir. Üstəlik, bəzi elm adamları hesab edirlər ki, qara dəliyin “portalına” daxil olan məlumat bazası yenidən, həm də çox sürətlə bərpa olunur.
Eynşteyn nəzəriyyəsinə istinad edən elm adamları təxmin edirlər ki, təklik əslində, tamamilə sonsuz cazibə qüvvəsi olan, zamanın dayandığı, həmçinin fizika qanunlarının işləmədiyi bir məkandır.
Lakin fiziklər qara dəliyin öyrənilməsinin ən əsas mənbəyini digər fiziki qanunlarda və xüsusilə, Kvant həllində görürlər. Bu fiziki nəzəriyyəyə görə, qara dəliyin içində qəribə hadisələr də baş verə, həmçinin hissəciklər istənilən maneələrə nüfuz edə bilər. Məhz elə bu cür proseslər nəticəsində "Bağlı" hissəciklər bir-birinə dərhal təsir edir, həmçinin cazibə qüvvəsi maddəni çəkmir, əksinə, onu daha da itələyir. Buna elm aləmində kvant sıçrayışı deyilir. Yəni sonsuz sıxılma əvəzinə kəskin genişlənmə baş verir. Sanki qara dəlik başqa kainata qənim kəsilən "qurd dəliyinə" çevrilir.
Fiziklərin fikrincə, əgər onların irəli sürdüyü nəzəriyyə özünü doğruldarsa, o zaman yaranış kimi qəbul edilən "Böyük Partlayış" hadisəsinin digər bir kainatdan "sıçraması" ehtimalı ortaya çıxa bilər. Bu isə həmin ehtimalların həqiqətə daha da yaxın olduğunu sübuta yetirir.
Elm adamları deyiblər ki, onların nəzəriyyəsi yanlış deyil, çünki kainatdakı qara dəliklər düşünüldüyü kimi çıxılmaz nöqtələr yox, ola bilsin, informasiyalarla dolu portallardır.
Oqtay QORÇU
Bölməyə aid digər xəbərlər
Tarix: 05-06-2025 10:55 | Bölmə: Cəmiyyət
Amerikalı alimlər kosmosdakı qara dəliyin sirli strukturundan, onun içərisində baş verən fasiləsiz kosmik proseslərdən danışıblar.
Reyting.az xəbər verir ki, "Hi-Tech Mail"-ə dəvət olunmuş elm adamlarının fikrincə, qara dəlik daxilində kvant effektləri işləyir və bu da sanki kainatın kosmosu "burması" prosesinə bənzəyir.
Fiziklər qara dəlikdəki çuxurun necə əmələ gəlməsinə çox sadə izah veriblər. Bildiriblər ki, əvvəlcə kütləvi bir ulduz ölür, üstəlik, nüvəsi atomlardan daha çox sıxılır, sonra neytronlar, protonlar məhv edilir və qara dəliyə çökmə hadisəsi baş verir. Beləliklə, hadisə üfüqündən kənarda, çuxurun sərhədində informasiya yox olur. Həm də qara dəlik kosmik məkanına yeni bir keçmişi daxil edir.
Təsdiqlənməmiş elmi fərziyyələrə görə, qara dəliyin sərhədində yoxa çıxan informasiyalar müvəqqəti silinir. Üstəlik, bəzi elm adamları hesab edirlər ki, qara dəliyin “portalına” daxil olan məlumat bazası yenidən, həm də çox sürətlə bərpa olunur.
Eynşteyn nəzəriyyəsinə istinad edən elm adamları təxmin edirlər ki, təklik əslində, tamamilə sonsuz cazibə qüvvəsi olan, zamanın dayandığı, həmçinin fizika qanunlarının işləmədiyi bir məkandır.
Lakin fiziklər qara dəliyin öyrənilməsinin ən əsas mənbəyini digər fiziki qanunlarda və xüsusilə, Kvant həllində görürlər. Bu fiziki nəzəriyyəyə görə, qara dəliyin içində qəribə hadisələr də baş verə, həmçinin hissəciklər istənilən maneələrə nüfuz edə bilər. Məhz elə bu cür proseslər nəticəsində "Bağlı" hissəciklər bir-birinə dərhal təsir edir, həmçinin cazibə qüvvəsi maddəni çəkmir, əksinə, onu daha da itələyir. Buna elm aləmində kvant sıçrayışı deyilir. Yəni sonsuz sıxılma əvəzinə kəskin genişlənmə baş verir. Sanki qara dəlik başqa kainata qənim kəsilən "qurd dəliyinə" çevrilir.
Fiziklərin fikrincə, əgər onların irəli sürdüyü nəzəriyyə özünü doğruldarsa, o zaman yaranış kimi qəbul edilən "Böyük Partlayış" hadisəsinin digər bir kainatdan "sıçraması" ehtimalı ortaya çıxa bilər. Bu isə həmin ehtimalların həqiqətə daha da yaxın olduğunu sübuta yetirir.
Elm adamları deyiblər ki, onların nəzəriyyəsi yanlış deyil, çünki kainatdakı qara dəliklər düşünüldüyü kimi çıxılmaz nöqtələr yox, ola bilsin, informasiyalarla dolu portallardır.
Oqtay QORÇU
Bölməyə aid digər xəbərlər
Bu gün, 15:49
Salyanda kür çayında bir nəfər boğulub
Bu gün, 13:27
Saxta kredit elanları verən şəxs saxlanılıb
Bu gün, 12:38
Rəis məhkəmədə ifadə verib
Bu gün, 12:06
Bakıda 42 məktəbə direktor təyin olunub - Siyahı
Bu gün, 10:48
Naxçıvanda dələduzluqda şübhəli bilinən şəxs saxlanılıb
Dünən, 18:41
Sabah Günəş tutulması olacaq
Dünən, 13:58
Geomaqnit qasırğası gözlənilir
Dünən, 12:57
Bəzi müəllimlər üçün imtahan qaydası dəyişir
Dünən, 08:03
İran tibb sahəsində öncüllər sırasındadır
15-02-2026, 17:43
Magistraturaya qəbul imtahanı keçirilib
14-02-2026, 15:17
Naxçıvanda yeddi nəfər dəm qazından zəhərlənib, ölən var - Yenilənib
14-02-2026, 12:11
Sabah yağış yağacaq - Proqnoz
13-02-2026, 17:30
Keçmiş hakimin daha bir məhkəməsi başlayır
13-02-2026, 16:11
Ata Abdullayev azadlığa buraxılıb
13-02-2026, 16:02
Şimal və Cənub: bir tərəf güclü şaxtadan, digər tərəf şiddətli istilərdən əziyyət çəkir
13-02-2026, 13:28
Sivilizasiyalara son qoyacaq vulkan yenidən aktivləşib
13-02-2026, 13:04
Küləkli hava şəraiti ilə bağlı xəbərdarlıq edilib
13-02-2026, 12:32
Sabahın hava proqnozu açıqlanıb
13-02-2026, 12:12
Vüqar Bayramov: "Hər min nəfərə düşən bələdiyyə sayı çoxdur"
13-02-2026, 10:19
Şəhid oğlu direktor təyin edilib
12-02-2026, 19:52
Naxçıvan səhiyyə nazirinin birinci müavini vəzifəsi ləğv edilib
12-02-2026, 18:16
Avropanın effektiv yuxu üçün ən yaxşı və ən pis şəhərlərinin adı açıqlanıb - Siyahı
12-02-2026, 17:52
Sabah güclü külək əsəcək - Sarı xəbərdarlıq
12-02-2026, 17:04
Nazirlik gənc əsgərlərin yaxınlarına müraciət edib
12-02-2026, 16:34
Sabirabadda 11 yaşlı uşaq qidadan zəhərlənib
12-02-2026, 12:37
Sabah hava necə olacaq? - Proqnoz
12-02-2026, 12:19
Qrant müsabiqəsinin qalibləri açıqlanıb - Siyahı
12-02-2026, 12:08
Füzulidə əməliyyat: keçmiş məhkum saxlanılıb
12-02-2026, 11:21
Fevralın 15-də 22 mindən çox bakalavr magistraturaya imtahan verəcək
12-02-2026, 10:37
Bakıda ər-arvad dəm qazından zəhərlənib
12-02-2026, 10:20
Səhralarda sirli mikrotunellər tapılıb - Foto
11-02-2026, 19:42
Audiovizual Şura "Kinobox" və "Mahnı" TV-yə lisenziya verib
11-02-2026, 16:51
Hospital rəisi vəzifədən azad edilib
11-02-2026, 14:20
Dövlət əleyhinə çağırışlar edən şəxs barəsində qərar verilib
11-02-2026, 12:28
“QHT işi” üzrə ittiham olunan fond əməkdaşının məhkəməsi başlayıb
11-02-2026, 11:48
Cəlilabadda üç nəfər narkotiklə tutulub
11-02-2026, 11:09
Nikahdankənar doğulanların statistikası təqdim olunub - Siyahı
11-02-2026, 10:34
Xalq artisti İlhamə Quliyevanın bacısı qızı həbs edilib
10-02-2026, 17:34
Keçmiş hərbi komissarı məhkəmə zalında həbs ediblər
10-02-2026, 16:53
Daha bir qanuna dəyişiklik edilib
10-02-2026, 12:36
Sabah Bakıda və bölgələrdə qar yağacaq - Proqnoz
10-02-2026, 10:53
İdarə rəisi müşavir təyin olunub
10-02-2026, 08:23
Planetin 10 faizi "ChatGPT"-dən istifadə edir
9-02-2026, 22:34
Alıcı süni intellekti aldadaraq 8000 avro qazanıb
Qüdrət Həsənquliyev deyir ki, əgər İranda azərbaycanlılar etnik təmizləmə ilə üzləşsələr, Azərbaycan onları ya silahlandırmalı, ya da öz nizami ordusu ilə kömək etməlidir
Əfşar Süleymani: Trampın siyasəti İranın təklənməsinə gətirib çıxarıb. Bu günədək Rusiya və Çin də hərbi imkanlarının hamısını İrana verməyiblər
“Qarabağ”ın baş məşqçisi deyir ki, "Ayntraxt"la qarşılaşmada baxımlı oyun nümayiş etdirməyə çalışacaqlar
ADP sədri deyir ki, hələlik İranda baş verən proseslərin inkişafı xarici güclərin, xüsusilə ABŞ-ın mövqeyindən, həmçinin Türkiyə və Azərbaycanın bu məsələdə milli maraqlarını nə dərəcədə ön plana çəkməsindən asılı olacaq
Rejissor və aktyor deyir ki, yeni fəaliyyətə başlayan teatrda tamaşaçını pasiyent əvəz edəcək
