18:59 / 29-03-2026
Azərbaycan kinosunun əfsanəvi siması - Rasim Balayev
18:05 / 29-03-2026
Hava ilə bağlı əhaliyə xəbərdarlıq edilib
17:10 / 29-03-2026
Prezident Cəmil Əliyevi “İstiqlal” ordeni ilə təltif edib
15:06 / 29-03-2026
Xalq artisti Rasim Balayev vəfat edib
11:47 / 29-03-2026
“Netflix” platformasının 300 milyondan çox abunəçisi var
11:01 / 29-03-2026
Günəşə bənzər yeni planet sistemi kəşf olunub
10:32 / 29-03-2026
Cinayət törətməkdə şübhəli şəxslər saxlanılıb
00:09 / 29-03-2026
İran XİN başçısı Azərbaycana təşəkkür edib
23:02 / 28-03-2026
Ən çox milyarder hansı şəhərdə doğulub?
22:41 / 28-03-2026
Kəlbəcərdəki qəzada üç nəfər həlak olub
20:34 / 28-03-2026
Yaxın Şərqdə daha böyük müharibə başlayır
19:58 / 28-03-2026
Bakıya aylıq normadan artıq yağış yağıb
19:43 / 28-03-2026
Müğənni ilə vizajist plastik əməliyyat etdirib
15:57 / 28-03-2026
Ağacları kəsən şəxsə cinayət işi açılıb
13:59 / 28-03-2026
Agentlik 856 uşağı övladlığa verib
13:43 / 28-03-2026
Yağış və qar yağacaq, subasma halları davam edəcək - Proqnoz
13:37 / 28-03-2026
Sel suları kəndin şəhərlə əlaqəsini kəsib
11:02 / 28-03-2026
Ən çox kitab oxunan ölkələrdə hansı janra üstünlük verirlər?
10:53 / 28-03-2026
Qadının qətlində şübhəli şəxslər həbs edilib
10:45 / 28-03-2026
Azərbaycan Basketbol Liqasında XX tur başlayır
10:24 / 28-03-2026
Millimiz Şimali İrlandiya komandası ilə qarşılaşacaq
10:06 / 28-03-2026
Qızılın qiyməti 4 500 dolları ötüb
09:54 / 28-03-2026
2026-cı ildə hansı ölkələr öndə olacaq? - Siyahı
00:25 / 28-03-2026
Azərbaycanın təhlükəsizlik orqanlarının yaranmasından 107 il ötür
21:19 / 27-03-2026
"FIFA Series – 2026": Azərbaycan millisi qalib gəlib
18:05 / 27-03-2026
Prezident teatr kollektivinə təbrik məktubu ünvanlayıb
15:19 / 27-03-2026
Lənkəranda zəlzələ baş verib
14:05 / 27-03-2026
İranın adı Avropadakı hücumlarda hallanır
13:55 / 27-03-2026
Sabah yağış yağacaq - Proqnoz
12:02 / 27-03-2026
Qazi jurnalist Rəşad Baxşəliyev vəfat edib
21:54 / 25-03-2026
Ən böyük şirin su ehtiyatı hansı ölkələrdədir? - Siyahı
23:02 / 28-03-2026
Ən çox milyarder hansı şəhərdə doğulub?
22:49 / 25-03-2026
Qalmaqallı prokuror işdən çıxarılıb
09:54 / 28-03-2026
2026-cı ildə hansı ölkələr öndə olacaq? - Siyahı
11:02 / 28-03-2026
Ən çox kitab oxunan ölkələrdə hansı janra üstünlük verirlər?
10:09 / 25-03-2026
İlon Mask çip istehsalı zavodu tikəcək
18:05 / 27-03-2026
Prezident teatr kollektivinə təbrik məktubu ünvanlayıb
22:19 / 25-03-2026
Ölkələrin əsas enerji mənbələrinin yeni xəritəsi hazırlanıb
23:55 / 24-03-2026
Tramp: "İranda rejim dəyişib, bizimlə razılaşmaq istəyirlər"
11:01 / 29-03-2026
Günəşə bənzər yeni planet sistemi kəşf olunub
21:15 / 26-03-2026
Bakıda 70 yaşlı kişi öldürülüb
Sərdar Cəlaloğlu: “Nəzəriyyəmi Nobelə göndərmək üçün pul axtarıram”
Tarix: 06-10-2017 11:00 | Bölmə: Cəmiyyət
Bu ilin də Nobel mükafatçıları bəlli oldu. Fiziologiya və tibb sahələri üzrə Nobel mükafatının sahibləri amerikalı alimlər Ceffri Holl, Maykl Rozbaş və Maykl Yanqdır. Kimya üzrə Nobel mükafatını isə isveçrəli Jak Debuş, amerikalı Yoahim Frank və Böyük Britaniya təmsilçisi Riçard Henderson aldı.
Nobel mükafatının məbləği 1 milyon ABŞ dollarıdır. Fizika üzrə Nobel mükafatı amerikalı Kip Torn, Rayner Vayss və Harri Berrişə verildi.
Xatırladaq ki, ötən il Azərbaycan Demokrat Partiyasının (ADP) sədri Sərdar Cəlaloğlu da Nobel mükafatı üçün öz namizədliyini irəli sürmüşdü və iki turdan keçmişdi. Onun "Kosmik hadisələr haqqında nəzəriyyə”si 2 dəfə dünyanın yüzlərlə tanınmış alimlərinin elmi ekspertizasından keçərək gizli səsverməyə çıxarıldı. Ancaq Fizika nominasiyası üzrə mükafata S.Cəlaloğlu yox, ABŞ alimləri David Saules (David J. Thouless), Danken Haldeyn (F.Duncan M. Haldane) və Maykl Kosterilts (J.Michael Kosterlitz) layiq görüldü.
S.Cəlaloğlu "Yeni Müsavat”a açıqlamasında deyib ki, bu il də sənədlərini Nobel mükafatı üçün göndərib:
"Nəzəriyyəmin bu il hansı mərhələyə qədər getməsindən xəbərim yoxdur. Həmin nəzəriyyəm fizikada çox böyük elmi kəşflə bağlı idi. Mən maddənin nəzəri olaraq 5-ci halı haqqında fikirlərimi ifadə eləmişdim. Eyni zamanda informasiyasının maddə ifadə olunmasının qanunauyğunluqları ilə bağlı yazmışdım. Çox ciddi nəzəriyyədir. Sadəcə olaraq, mən baxıram ki, son vaxtlar Nobel mükafatı eksperimental nəticələrə, yəni nəzəriyyəyə yox, nəzəriyyənin təcrübədə sübutuna görə verilir”.
ADP sədri qeyd edib ki, axırıncı Nobel mükafatı alanların tədqiqatları üçün lazım olan avadanlıqlara bir milyard dollar pul xərclənib: “Yəni onlar eksperimental almaq üçün iki ayrı-ayrı ölkədən bir milyard qoyub, iki ölkə birləşib həmin şeyi kəşf ediblər. Mənim Nobel mükafatı üçün sənədlərimi göndərməyimə hər il 3-4 min manat lazım olur. Mən bu pulu tapmağa çətinlik çəkirəm.
Mənim elə böyük Fizika İnstitutum, laboratoriyam yoxdur ki, bu nəzəriyyəmi praktikada sübut edəm. Ola bilsin ki, gələcəkdə dövlət pul ayırıb bu nəzəriyyəni praktikada sübut edə biləcək və bu da elmdə öz yerini alacaq. Amma açığı deyim ki, işin hansı səviyyəyə qədər getməsi ilə bağlı keçən il Nobel Komitəsi mənə demişdi ki, gizli səsverməyə buraxılmışam. Amma bu il məlumat almamışam. Sözün düzü, heç özüm də maraqlanmadım. Ona görə maraqlanmadım ki, mən Nobel mükafatının əsasnaməsindən bilirəm ki, nəzəri kəşflərə nadir hallarda mükafatlar verirlər. Mükafatı nəzəriyyələrin eksperimental sübutuna verirlər.
Məsələn, Eynşteyn 10 dəfə ümumi nisbi nəzəriyyəsini Nobelə göndərib. O, ümumi nisbi nəzəriyyəsinə görə Nobel almayıb, apardığı eksperimental tədqiqatlara görə mükafat alıb. Mənim də nəzəriyyəm mütləq nisbilik nəzəriyyəsidir. Yəni Eynşteyn nisbilik nəzəriyyəsini bir növ inşa elətdirmişəm və onun əsasında yox, ondan fərqli bir nəzəriyyə irəli sürmüşəm. Bu da maddənin 5-ci halının nədən ibarət olması ilə bağlıdır. Mən əminəm ki, nəzəriyyəm bu dəfə də yüksək səviyyəyə qədər gedib, sadəcə olaraq, dəqiq deyə bilmərəm ki, hansı səviyyəyə qədər gedib. Onu gərək Nobel Komitəsindən öyrənək”.
S.Cəlaloğlu 6 nəzəriyyəsinin olduğunu və onların da hər birinin Nobel mükafatına layiq olduğunu deyib:
"Bu il kinetik nəzəriyyəsini vermişəm. Kinetik nəzəriyyə – yəni bir fizikadan başqa fizikaya keçid necə baş verir? Bu keçid hərəkətləri ilə bağlı fizikada heç bir məlumat, nəzəriyyə, elmi mülahizə yoxdur. Biz bunu ayrı-ayrı fizikalar kimi təsəvvür edirik. Halbuki dünya vəhdətdədir və bu vəhdətin də mahiyyəti o keçiddən ibarətdir. Bu, dünyanın əmələ gəlməsi məsələsidir. Üç fiziki hərəkət haqqında nəzəriyyə, onların fiziki düsturlarını və s. hazırlamışdım.
Hər dəfə mən nəzəriyyəmi Nobelə göndərmək üçün 3-4 min pul axtarıram. Bu pulu tapa bilmirəm. Heç kim sponsorluq etmək istəmir, hökumət, iş adamları bu sahəyə pul ayırmır. Biz müxalifətçi olduğumuza görə yaxın dostlarım belə qorxusundan investisiya qoymur ki, mən nəzəriyyələrimi hər il göndərim. Ona görə də mən, həm də iqtisadi cəhətdən göndərmədim. Yoxsa, mən ardıcıl olaraq öz nəzəriyyələrimin hamısının Nobelə layiq olduğunu və Nobelə də göndərilməsinin vacib olduğunu bilirəm.
Azərbaycandan Nobelə ardıcıl olaraq işlər daxil olursa, bu həm də ölkəmizin elmin inkişafını və səviyyəsini dünyaya tanıtmaqdır. Amma nə edək ki, maddi imkan yoxdur. Azərbaycan hökuməti elmə investisiya qoymur, ümumiyyətlə, elmlə maraqlanmır. Ona görə də düşünürəm ki, bir az gözləyim. Əgər maddi imkanlar əldə edə bilsəm, gələn il Nobelə nəzəriyyələrimi yenə də göndərəcəm”.
Əlavə edək ki, mükafatın təqdimat mərasimi hər il dekabrın 10-da İsveçin və Norveçin paytaxtlarında keçirilir. Belə ki, fizika, kimya, fiziologiya və təbabət, ədəbiyyat, iqtisadiyyat sahələrində mükafatlar Stokholmda İsveç Kralı tərəfindən, sülhün qorunması istiqamətində mükafat isə Osloda Norveç Kralının və kral ailəsi üzvlərinin iştirakı ilə Norveç Nobel Komitəsinin sədri tərəfindən təqdim edilir.
Bölməyə aid digər xəbərlər
Tarix: 06-10-2017 11:00 | Bölmə: Cəmiyyət
Bu ilin də Nobel mükafatçıları bəlli oldu. Fiziologiya və tibb sahələri üzrə Nobel mükafatının sahibləri amerikalı alimlər Ceffri Holl, Maykl Rozbaş və Maykl Yanqdır. Kimya üzrə Nobel mükafatını isə isveçrəli Jak Debuş, amerikalı Yoahim Frank və Böyük Britaniya təmsilçisi Riçard Henderson aldı.
Nobel mükafatının məbləği 1 milyon ABŞ dollarıdır. Fizika üzrə Nobel mükafatı amerikalı Kip Torn, Rayner Vayss və Harri Berrişə verildi.
Xatırladaq ki, ötən il Azərbaycan Demokrat Partiyasının (ADP) sədri Sərdar Cəlaloğlu da Nobel mükafatı üçün öz namizədliyini irəli sürmüşdü və iki turdan keçmişdi. Onun "Kosmik hadisələr haqqında nəzəriyyə”si 2 dəfə dünyanın yüzlərlə tanınmış alimlərinin elmi ekspertizasından keçərək gizli səsverməyə çıxarıldı. Ancaq Fizika nominasiyası üzrə mükafata S.Cəlaloğlu yox, ABŞ alimləri David Saules (David J. Thouless), Danken Haldeyn (F.Duncan M. Haldane) və Maykl Kosterilts (J.Michael Kosterlitz) layiq görüldü.
S.Cəlaloğlu "Yeni Müsavat”a açıqlamasında deyib ki, bu il də sənədlərini Nobel mükafatı üçün göndərib:
"Nəzəriyyəmin bu il hansı mərhələyə qədər getməsindən xəbərim yoxdur. Həmin nəzəriyyəm fizikada çox böyük elmi kəşflə bağlı idi. Mən maddənin nəzəri olaraq 5-ci halı haqqında fikirlərimi ifadə eləmişdim. Eyni zamanda informasiyasının maddə ifadə olunmasının qanunauyğunluqları ilə bağlı yazmışdım. Çox ciddi nəzəriyyədir. Sadəcə olaraq, mən baxıram ki, son vaxtlar Nobel mükafatı eksperimental nəticələrə, yəni nəzəriyyəyə yox, nəzəriyyənin təcrübədə sübutuna görə verilir”.
ADP sədri qeyd edib ki, axırıncı Nobel mükafatı alanların tədqiqatları üçün lazım olan avadanlıqlara bir milyard dollar pul xərclənib: “Yəni onlar eksperimental almaq üçün iki ayrı-ayrı ölkədən bir milyard qoyub, iki ölkə birləşib həmin şeyi kəşf ediblər. Mənim Nobel mükafatı üçün sənədlərimi göndərməyimə hər il 3-4 min manat lazım olur. Mən bu pulu tapmağa çətinlik çəkirəm.
Mənim elə böyük Fizika İnstitutum, laboratoriyam yoxdur ki, bu nəzəriyyəmi praktikada sübut edəm. Ola bilsin ki, gələcəkdə dövlət pul ayırıb bu nəzəriyyəni praktikada sübut edə biləcək və bu da elmdə öz yerini alacaq. Amma açığı deyim ki, işin hansı səviyyəyə qədər getməsi ilə bağlı keçən il Nobel Komitəsi mənə demişdi ki, gizli səsverməyə buraxılmışam. Amma bu il məlumat almamışam. Sözün düzü, heç özüm də maraqlanmadım. Ona görə maraqlanmadım ki, mən Nobel mükafatının əsasnaməsindən bilirəm ki, nəzəri kəşflərə nadir hallarda mükafatlar verirlər. Mükafatı nəzəriyyələrin eksperimental sübutuna verirlər.
Məsələn, Eynşteyn 10 dəfə ümumi nisbi nəzəriyyəsini Nobelə göndərib. O, ümumi nisbi nəzəriyyəsinə görə Nobel almayıb, apardığı eksperimental tədqiqatlara görə mükafat alıb. Mənim də nəzəriyyəm mütləq nisbilik nəzəriyyəsidir. Yəni Eynşteyn nisbilik nəzəriyyəsini bir növ inşa elətdirmişəm və onun əsasında yox, ondan fərqli bir nəzəriyyə irəli sürmüşəm. Bu da maddənin 5-ci halının nədən ibarət olması ilə bağlıdır. Mən əminəm ki, nəzəriyyəm bu dəfə də yüksək səviyyəyə qədər gedib, sadəcə olaraq, dəqiq deyə bilmərəm ki, hansı səviyyəyə qədər gedib. Onu gərək Nobel Komitəsindən öyrənək”.
S.Cəlaloğlu 6 nəzəriyyəsinin olduğunu və onların da hər birinin Nobel mükafatına layiq olduğunu deyib:
"Bu il kinetik nəzəriyyəsini vermişəm. Kinetik nəzəriyyə – yəni bir fizikadan başqa fizikaya keçid necə baş verir? Bu keçid hərəkətləri ilə bağlı fizikada heç bir məlumat, nəzəriyyə, elmi mülahizə yoxdur. Biz bunu ayrı-ayrı fizikalar kimi təsəvvür edirik. Halbuki dünya vəhdətdədir və bu vəhdətin də mahiyyəti o keçiddən ibarətdir. Bu, dünyanın əmələ gəlməsi məsələsidir. Üç fiziki hərəkət haqqında nəzəriyyə, onların fiziki düsturlarını və s. hazırlamışdım.
Hər dəfə mən nəzəriyyəmi Nobelə göndərmək üçün 3-4 min pul axtarıram. Bu pulu tapa bilmirəm. Heç kim sponsorluq etmək istəmir, hökumət, iş adamları bu sahəyə pul ayırmır. Biz müxalifətçi olduğumuza görə yaxın dostlarım belə qorxusundan investisiya qoymur ki, mən nəzəriyyələrimi hər il göndərim. Ona görə də mən, həm də iqtisadi cəhətdən göndərmədim. Yoxsa, mən ardıcıl olaraq öz nəzəriyyələrimin hamısının Nobelə layiq olduğunu və Nobelə də göndərilməsinin vacib olduğunu bilirəm.
Azərbaycandan Nobelə ardıcıl olaraq işlər daxil olursa, bu həm də ölkəmizin elmin inkişafını və səviyyəsini dünyaya tanıtmaqdır. Amma nə edək ki, maddi imkan yoxdur. Azərbaycan hökuməti elmə investisiya qoymur, ümumiyyətlə, elmlə maraqlanmır. Ona görə də düşünürəm ki, bir az gözləyim. Əgər maddi imkanlar əldə edə bilsəm, gələn il Nobelə nəzəriyyələrimi yenə də göndərəcəm”.
Əlavə edək ki, mükafatın təqdimat mərasimi hər il dekabrın 10-da İsveçin və Norveçin paytaxtlarında keçirilir. Belə ki, fizika, kimya, fiziologiya və təbabət, ədəbiyyat, iqtisadiyyat sahələrində mükafatlar Stokholmda İsveç Kralı tərəfindən, sülhün qorunması istiqamətində mükafat isə Osloda Norveç Kralının və kral ailəsi üzvlərinin iştirakı ilə Norveç Nobel Komitəsinin sədri tərəfindən təqdim edilir.
Bölməyə aid digər xəbərlər
Bu gün, 18:05
Hava ilə bağlı əhaliyə xəbərdarlıq edilib
Dünən, 13:59
Agentlik 856 uşağı övladlığa verib
Dünən, 10:53
Qadının qətlində şübhəli şəxslər həbs edilib
27-03-2026, 13:55
Sabah yağış yağacaq - Proqnoz
26-03-2026, 13:08
Sabah yağış yağacaq
25-03-2026, 11:38
Hava ilə bağlı əhaliyə - Xəbərdarlıq
24-03-2026, 18:05
Sabahdan bəzi yerlərdə yağıntı intensivləşəcək - Xəbərdarlıq
24-03-2026, 15:14
Buzovnada qaya daşlarını zədələyən şəxs saxlanılıb
24-03-2026, 13:14
Sabah hava necə olacaq? - Proqnoz
24-03-2026, 12:17
DYP sürücülərə xəbərdarlıq edib
23-03-2026, 16:25
Bakı və Abşeronda PUA-larla təlim uçuşları keçiriləcək
22-03-2026, 17:11
Kosmik yük gəmisi orbitə buraxılıb
22-03-2026, 14:56
Kürdəmirdə avtomobil 7 yaşlı piyadanı vurub
19-03-2026, 15:22
Monqolustan xalq təbabətinə qayıdır - Foto
19-03-2026, 15:15
Çin insanabənzər robotların sayına görə liderdir
19-03-2026, 14:37
Qaçaqmalçılıqda təqsirləndirilən şəxslər barəsində qərar verilib
19-03-2026, 12:31
DTX-nın saxladığı Saleh Səmədovun həbs müddəti uzadılıb
19-03-2026, 09:02
Caninin ölüm hökmü yeni qaydada icra ediləcək
18-03-2026, 19:44
Beynəlxalq axtarışda olan şəxsi Azərbaycana gətiriblər
18-03-2026, 18:03
Şairi Həmkarlar İttifaqına sədr seçiblər
18-03-2026, 16:13
Ərini öldürüb ona kitab həsr edən qatil yazıçı həbs olunub
17-03-2026, 18:21
12 mindən çox abonentin qaz təchizatı dayandırılacaq
17-03-2026, 18:02
Keçmiş sədrin məhkəməsində ittiham aktı elan olunub
17-03-2026, 16:09
Mirasın qəbuluna dair yeni prosedur müəyyənləşib
17-03-2026, 11:06
Danışır və yazır Seyran Səxavət! - Etibar Cəbrayıloğlu yazır
17-03-2026, 10:28
Evdə partlayış olub, xəsarət alanlar var
16-03-2026, 18:16
"QHT işi" üzrə təqsirləndirilən şəxsə hökm oxunub
16-03-2026, 17:07
Bakıda və bölgələrdə külək güclənəcək - Xəbərdarlıq
16-03-2026, 16:42
Onlayn kazino oyunlarına qarşı əməliyyat keçirilib - Video
16-03-2026, 16:40
Axtarışda olan Azərbaycan vətəndaşı Polşada saxlanılıb
16-03-2026, 12:56
Sabahın hava proqnozu açıqlanıb
16-03-2026, 09:44
Yadplanetli kosmik gəmi ABŞ-da qəzaya uğrayıb
16-03-2026, 09:28
AzTV-nin əməkdaşı vəfat edib
14-03-2026, 12:31
Sabahın hava proqnozu açıqlanıb
13-03-2026, 19:37
Deputat: İki kənd məktəbi fəaliyyətini dayandırıb
13-03-2026, 17:12
Ramiz Mehdiyevin ailəsinə məxsus klinika bağlanır
13-03-2026, 15:57
Süni intellektlə qadınları şantajda şübhəli bilinən şəxs həbs olunub
13-03-2026, 13:41
Gəncədə antik əşyalar oğurlayan şəxslər saxlanılıblar
13-03-2026, 12:44
İlqar Hacıyevin Bakıdakı əmlakları müsadirə edilib
13-03-2026, 12:20
Sabahın hava proqnozu açıqlanıb
13-03-2026, 09:48
Xanımları yeni vəzifəyə təyin ediblər
13-03-2026, 08:47
Odessa içməli sudan məhrum ola bilər
12-03-2026, 14:59
Magistraturaya qəbul imtahanının yekun nəticələri açıqlanıb
12-03-2026, 13:49
Paytaxt şəhəri dünyanın ən yaxşı məkanı seçilib
12-03-2026, 12:37
Sabahın hava proqnozu açıqlanıb
12-03-2026, 12:14
Piramidalarla bağlı əsas sualın cavabı tapılıb
12-03-2026, 12:04
Nazir müşavir və şöbə müdiri təyin edib
12-03-2026, 10:59
Bakıda yarıçılpaq gəzən qadın xəstəxanaya yerləşdirilib
12-03-2026, 10:49
İnsanı "kiber-kentavr"a çevirən ekzoskelet hazırlayıblar - Foto
Qüdrət Həsənquliyev deyir ki, əgər İranda azərbaycanlılar etnik təmizləmə ilə üzləşsələr, Azərbaycan onları ya silahlandırmalı, ya da öz nizami ordusu ilə kömək etməlidir
Əfşar Süleymani: Trampın siyasəti İranın təklənməsinə gətirib çıxarıb. Bu günədək Rusiya və Çin də hərbi imkanlarının hamısını İrana verməyiblər
“Qarabağ”ın baş məşqçisi deyir ki, "Ayntraxt"la qarşılaşmada baxımlı oyun nümayiş etdirməyə çalışacaqlar
ADP sədri deyir ki, hələlik İranda baş verən proseslərin inkişafı xarici güclərin, xüsusilə ABŞ-ın mövqeyindən, həmçinin Türkiyə və Azərbaycanın bu məsələdə milli maraqlarını nə dərəcədə ön plana çəkməsindən asılı olacaq
Rejissor və aktyor deyir ki, yeni fəaliyyətə başlayan teatrda tamaşaçını pasiyent əvəz edəcək
