00:09 / 12-02-2026
London Ukraynaya silah almaq üçün yüksək məbləğ ayırmağa razıdır
00:05 / 12-02-2026
Ərdoğanın siyasi varisi oğlu Bilal ola bilər
00:03 / 12-02-2026
Zelenski Putinlə bir şərtlə görüşməyə hazırdır
21:52 / 11-02-2026
Hərbçi dəm qazından ölüb
20:09 / 11-02-2026
General: Ruslar ağlasığmaz tələblər irəli sürür
19:42 / 11-02-2026
Audiovizual Şura "Kinobox" və "Mahnı" TV-yə lisenziya verib
19:33 / 11-02-2026
Vens: İlham Əliyev nüfuzlu dünya lideridir
18:19 / 11-02-2026
Lukaşenko Sülh Şurası liderlərinin görüşündə iştirak etməyəcək
18:06 / 11-02-2026
Azərbaycan üzərindən Ermənistana taxıl tədarükü artacaq
17:55 / 11-02-2026
Putinlə görüşmək üçün Ukraynadan Moskvaya nümayəndə heyəti gələ bilər
17:28 / 11-02-2026
Ceyhun Bayramov Ərəb Parlamentinin prezidentini qəbul edib
17:22 / 11-02-2026
Prezidentin sədrliyi ilə müşavirə keçirilib - (Yenilənib) - Fotolar
17:10 / 11-02-2026
Ukrayna ordusu yaşayış məntəqəsini azad edib
16:59 / 11-02-2026
Moskva məhkəməsi "Telegram"ı cərimələyib
16:51 / 11-02-2026
Hospital rəisi vəzifədən azad edilib
16:43 / 11-02-2026
Prezident qrantlara bağlı fərman imzalayıb
16:42 / 11-02-2026
Ölümcül viruslar yenidən təhlükə yaradır - Xəbərdarlıq
16:24 / 11-02-2026
Bütün uçuşlar 10 gün müddətinə dayandırılıb
16:16 / 11-02-2026
Deputatın oğlu 14 minlik tenderin qalibi olub
15:56 / 11-02-2026
Netanyahu Trampa Türkiyə əleyhinə sənəd təqdim edəcək - Foto
15:44 / 11-02-2026
“Lukoil” xaricdəki bütün aktivlərini satır
15:39 / 11-02-2026
Xalq artisti: "Mən niyə yazıçının kitabını almalıyam?"
15:32 / 11-02-2026
"Neftçi" klubu cərimələnib
15:31 / 11-02-2026
Avropanın dronlarla mübarizə planı var
15:17 / 11-02-2026
“Kapital Bank” müştərilərinin kartlarını kütləvi bloklayıb
14:54 / 11-02-2026
Qlobal problem: mənzil və ərzaq sürətlə bahalaşır
14:38 / 11-02-2026
Pensiyalar yeni artımla birgə ödəniləcək
14:20 / 11-02-2026
Dövlət əleyhinə çağırışlar edən şəxs barəsində qərar verilib
14:01 / 11-02-2026
"Qəbələ" klubu fransalı futbolçu ilə anlaşıb
13:44 / 11-02-2026
"Qarabağ"-"Nyukasl" matçının biletləri sabah satışa çıxarılacaq
16:55 / 09-02-2026
Prezident komitə sədrini icra başçısı təyin edib - Sərəncam
22:34 / 07-02-2026
Bermud üçbucağının sirri açılır
14:27 / 09-02-2026
Naxçıvan şəhərinin icra başçısı vəzifədən azad edilib
09:55 / 08-02-2026
Leyla Əliyeva və Alena Əliyeva Gəncədə Şah Abbas məscidini ziyarət ediblər - Fotolar
14:33 / 09-02-2026
İki həkim həbs edilib - Məhkəmə zalında
11:06 / 09-02-2026
Vensin Bakı səfəri: separatçıların gözləntisi nədir?
15:36 / 10-02-2026
Prezident Ekologiya və təbii sərvətlər naziri təyin edib - Sərəncam
17:00 / 10-02-2026
Ramiz Mehdiyevin ev dustaqlığının müddəti uzadılıb
10:26 / 11-02-2026
Din xadiminin təşəbbüsünə dəstək verənlər artır
11:53 / 10-02-2026
Yeni müharibə təhlükəsi artır - Xəbərdarlıq
22:50 / 07-02-2026
Vensin Bakı və İrəvana səfər tarixləri açıqlanıb
İranda hakimiyyətə Pəhləvi gələcək, yoxsa...
Tarix: 31-07-2025 13:01 | Bölmə: Slayd
Birləşmiş Ştatlar indi İranla ən azı ona təhlükəli dərəcədə müharibə aparır. İyunun 21-də ABŞ-nın İranın əsas nüvə infrastrukturuna, o cümlədən yeraltı Fordo obyektinə endirdiyi zərbələr dramatik bir eskalasiya ilə nəticələndi. Bununla belə, Vaşinqton bunu genişmiqyaslı müharibə adlandırmaqdan ehtiyatla çəkinir.
Reyting.az xəbər verir ki, bu barədə “Middle East İnstitut”da yazılıb.
ABŞ beyin mərkəzinin təhlilində qeyd olunur:
Müdafiə naziri Pit Heqset iyunun 22-də Pentaqonda mətbuat konfransı zamanı bildirib ki, ABŞ-nın zərbələri məhdud miqyasdadır və dar çərçivədə İranın nüvə silahı hazırlamasının qarşısını almağa yönəlib.
Nazir deyib ki, bu missiya rejim dəyişikliyi ilə bağlı deyildi və olmayıb.
Lakin Donald Tramp ertəsi gün sosial mediada bu fikrə qarşı çıxaraq suyu bulandırdı: “Əgər indiki İran rejimi İranı yenidən möhtəşəm edə bilmirsə, niyə də rejim dəyişikliyi olmasın?”
Tramp, şübhəsiz, ABŞ-nın potensial işğalı da daxil olmaqla, Amerikanın İraqdakı təcrübəsinin hələ də təqib edilə biləcəyinə dair geniş hərbi ipucu verməyib.
Əslində, nə baş verir?
Strateji niyyətin ən aydın göstəricisi mesajlaşmada dəyişiklikdir. Tramp administrasiyasının daxilində “İran xalqı tərəfindən rejim dəyişikliyi” ifadəsi daha çox diqqət çəkir. İsrail rəsmiləri indi açıq şəkildə İranın mərhum şahının oğlu Rza Pəhləvini İslam Respublikasının üstünlük verilən varisi kimi təbliğ edirlər. Vaşinqton onun namizədliyini təsdiqləməkdən çəkinir, amma Pəhləviyə artan diqqət təsadüfi deyil.
Tramp bundan sonra nə edəcək?
Münaqişənin ilk günlərində Trampın tərəddüdləri strateji çaşqınlıq kimi şərh edilib. Lakin son addımlar, o cümlədən müxalifət xadimlərinə təklif olunan dəstək və rejimin transformasiyası ilə bağlı ritorika daha geniş ambisiyaya işarə edir. Yəni təkcə İranın nüvə proqramını ləğv etmək deyil, Tehranda uzunmüddətli siyasi dəyişikliyi sürətləndirmək.
Problem ondadır ki, Trampın böyük müharibə üçün lazım olan heç bir əsası yoxdur: daxildə mandat verilməyib, yəni Konqresin icazəsi, ictimai rəyin səfərbərliyi və bu miqyasda münaqişə üçün büdcə.
Beynəlxalq koalisiya da yoxdur: 2003-cü il İraq müharibəsindən fərqli olaraq, Tramp qlobal və hətta regional dəstək toplamadı. Kampaniyanı yalnız İsrail dəstəkləyib. Avropa, Rusiya və Çin eskalasiyaya qarşıdır, xüsusilə, Moskva və Pekin rejim dəyişikliyini şiddətlə rədd edir.
Çıxış strategiyası da yoxdur: münaqişədən sonrakı İran üçün heç bir yol xəritəsi hazırlanmayıb: qisas, qeyri-sabitlik və ya gözlənilməz eskalasiyanı idarə etmək planı da mövcud deyil.
Tramp güc yolu ilə qələbəyə deyil, İranın daxildən partlaya biləcəyi fikri ilə qumar oynayır.
Rejim dəyişikliyi, yoxsa sonsuz bataqlıq?
Bəziləri 1990-cı illərin İraqı ilə müqayisələr aparır, lakin bu bənzətmələr çaşdırır. İndiki İran Səddam Hüseynin İraqı deyil. Tehran əhəmiyyətli hərbi imkanlara malikdir və hələ də bəzi regional etibarlı şəxslərə malikdir, lakin onun həm də dərin qəzəbli, ümidsiz və hakimiyyətin siyasi transformasiyası üçün təşkilatlanmağa hazır olan əhalisi var. Daha böyük sual rejimin daxilində çatların əmələ gəlib-gəlməyəcəyidir. Əgər ictimaiyyət müharibəyə görə rəhbərliyi günahlandırarsa, İranın təhlükəsizlik qüvvələri iğtişaşları yatırmağa davam edəcəkmi?
Geosiyasi baxımdan İran da İraqdan fərqli mövqeyə malikdir. Çin və Rusiyanın İslam Respublikasını qoruyub saxlamaqda strateji maraqları var, bu, mütləq rejimə olan sevgidən deyil, ABŞ-nın təsirinin genişlənməsinin qarşısını almaqdan ibarətdir. Amerikanın Tehranda qalib gəlməsi həm Moskva, həm də Pekin üçün strateji uğursuzluq olardı.
Bununla belə, Tehranın çəkindirmə qabiliyyəti zəifləyir. İsrailin zərbələri əsas hərbi və nüvə aktivlərini dağıdır. İllər sonra ilk dəfə Vaşinqtonda bəziləri rejimin küçə etirazlarına görə yox, elit parçalanma səbəbindən çökə biləcəyinə inanırlar. Amma bu, 2009-cu il deyil, 2022-ci il də deyil. Qərb artıq küçələrdə izdihamı seyr etmir. Ağ ev həm də rejimin rütbəliləri arasında fikir dəyişikliyini izləyir.
Rejim daxildən dəyişə bilərmi?
Daxili narazılığın artan əlamətləri var. Keçmiş prezident Həsən Ruhaninin Qumda aparıcı şiə din xadimləri ilə görüşdüyü və onları atəşkəsi qəbul etməsi və uranın zənginləşdirilməsini dayandırması üçün Ali Rəhbər Ayətullah Xamnəiyə təzyiq göstərməyə çağırdığı bildirilir. Məqsəd: daha da gərginliyin qarşısını almaq və dövlətin əsasını qorumaq. Bu hesabatların etibarlılığı qeyri-müəyyən olaraq qalır, lakin danılmaz olan odur ki, daxili itkilər artır.
Y. QACAR
Bölməyə aid digər xəbərlər
Tarix: 31-07-2025 13:01 | Bölmə: Slayd
Birləşmiş Ştatlar indi İranla ən azı ona təhlükəli dərəcədə müharibə aparır. İyunun 21-də ABŞ-nın İranın əsas nüvə infrastrukturuna, o cümlədən yeraltı Fordo obyektinə endirdiyi zərbələr dramatik bir eskalasiya ilə nəticələndi. Bununla belə, Vaşinqton bunu genişmiqyaslı müharibə adlandırmaqdan ehtiyatla çəkinir.
Reyting.az xəbər verir ki, bu barədə “Middle East İnstitut”da yazılıb.
ABŞ beyin mərkəzinin təhlilində qeyd olunur:
Müdafiə naziri Pit Heqset iyunun 22-də Pentaqonda mətbuat konfransı zamanı bildirib ki, ABŞ-nın zərbələri məhdud miqyasdadır və dar çərçivədə İranın nüvə silahı hazırlamasının qarşısını almağa yönəlib.
Nazir deyib ki, bu missiya rejim dəyişikliyi ilə bağlı deyildi və olmayıb.
Lakin Donald Tramp ertəsi gün sosial mediada bu fikrə qarşı çıxaraq suyu bulandırdı: “Əgər indiki İran rejimi İranı yenidən möhtəşəm edə bilmirsə, niyə də rejim dəyişikliyi olmasın?”
Tramp, şübhəsiz, ABŞ-nın potensial işğalı da daxil olmaqla, Amerikanın İraqdakı təcrübəsinin hələ də təqib edilə biləcəyinə dair geniş hərbi ipucu verməyib.
Əslində, nə baş verir?
Strateji niyyətin ən aydın göstəricisi mesajlaşmada dəyişiklikdir. Tramp administrasiyasının daxilində “İran xalqı tərəfindən rejim dəyişikliyi” ifadəsi daha çox diqqət çəkir. İsrail rəsmiləri indi açıq şəkildə İranın mərhum şahının oğlu Rza Pəhləvini İslam Respublikasının üstünlük verilən varisi kimi təbliğ edirlər. Vaşinqton onun namizədliyini təsdiqləməkdən çəkinir, amma Pəhləviyə artan diqqət təsadüfi deyil.
Tramp bundan sonra nə edəcək?
Münaqişənin ilk günlərində Trampın tərəddüdləri strateji çaşqınlıq kimi şərh edilib. Lakin son addımlar, o cümlədən müxalifət xadimlərinə təklif olunan dəstək və rejimin transformasiyası ilə bağlı ritorika daha geniş ambisiyaya işarə edir. Yəni təkcə İranın nüvə proqramını ləğv etmək deyil, Tehranda uzunmüddətli siyasi dəyişikliyi sürətləndirmək.
Problem ondadır ki, Trampın böyük müharibə üçün lazım olan heç bir əsası yoxdur: daxildə mandat verilməyib, yəni Konqresin icazəsi, ictimai rəyin səfərbərliyi və bu miqyasda münaqişə üçün büdcə.
Beynəlxalq koalisiya da yoxdur: 2003-cü il İraq müharibəsindən fərqli olaraq, Tramp qlobal və hətta regional dəstək toplamadı. Kampaniyanı yalnız İsrail dəstəkləyib. Avropa, Rusiya və Çin eskalasiyaya qarşıdır, xüsusilə, Moskva və Pekin rejim dəyişikliyini şiddətlə rədd edir.
Çıxış strategiyası da yoxdur: münaqişədən sonrakı İran üçün heç bir yol xəritəsi hazırlanmayıb: qisas, qeyri-sabitlik və ya gözlənilməz eskalasiyanı idarə etmək planı da mövcud deyil.
Tramp güc yolu ilə qələbəyə deyil, İranın daxildən partlaya biləcəyi fikri ilə qumar oynayır.
Rejim dəyişikliyi, yoxsa sonsuz bataqlıq?
Bəziləri 1990-cı illərin İraqı ilə müqayisələr aparır, lakin bu bənzətmələr çaşdırır. İndiki İran Səddam Hüseynin İraqı deyil. Tehran əhəmiyyətli hərbi imkanlara malikdir və hələ də bəzi regional etibarlı şəxslərə malikdir, lakin onun həm də dərin qəzəbli, ümidsiz və hakimiyyətin siyasi transformasiyası üçün təşkilatlanmağa hazır olan əhalisi var. Daha böyük sual rejimin daxilində çatların əmələ gəlib-gəlməyəcəyidir. Əgər ictimaiyyət müharibəyə görə rəhbərliyi günahlandırarsa, İranın təhlükəsizlik qüvvələri iğtişaşları yatırmağa davam edəcəkmi?
Geosiyasi baxımdan İran da İraqdan fərqli mövqeyə malikdir. Çin və Rusiyanın İslam Respublikasını qoruyub saxlamaqda strateji maraqları var, bu, mütləq rejimə olan sevgidən deyil, ABŞ-nın təsirinin genişlənməsinin qarşısını almaqdan ibarətdir. Amerikanın Tehranda qalib gəlməsi həm Moskva, həm də Pekin üçün strateji uğursuzluq olardı.
Bununla belə, Tehranın çəkindirmə qabiliyyəti zəifləyir. İsrailin zərbələri əsas hərbi və nüvə aktivlərini dağıdır. İllər sonra ilk dəfə Vaşinqtonda bəziləri rejimin küçə etirazlarına görə yox, elit parçalanma səbəbindən çökə biləcəyinə inanırlar. Amma bu, 2009-cu il deyil, 2022-ci il də deyil. Qərb artıq küçələrdə izdihamı seyr etmir. Ağ ev həm də rejimin rütbəliləri arasında fikir dəyişikliyini izləyir.
Rejim daxildən dəyişə bilərmi?
Daxili narazılığın artan əlamətləri var. Keçmiş prezident Həsən Ruhaninin Qumda aparıcı şiə din xadimləri ilə görüşdüyü və onları atəşkəsi qəbul etməsi və uranın zənginləşdirilməsini dayandırması üçün Ali Rəhbər Ayətullah Xamnəiyə təzyiq göstərməyə çağırdığı bildirilir. Məqsəd: daha da gərginliyin qarşısını almaq və dövlətin əsasını qorumaq. Bu hesabatların etibarlılığı qeyri-müəyyən olaraq qalır, lakin danılmaz olan odur ki, daxili itkilər artır.
Y. QACAR
Bölməyə aid digər xəbərlər
Bu gün, 00:05
Ərdoğanın siyasi varisi oğlu Bilal ola bilər
Dünən, 14:54
Qlobal problem: mənzil və ərzaq sürətlə bahalaşır
Dünən, 10:26
Din xadiminin təşəbbüsünə dəstək verənlər artır
10-02-2026, 22:05
Əliyevin Vens ilə görüşü keçirilib - (Yenilənib) - Foto
10-02-2026, 17:00
Ramiz Mehdiyevin ev dustaqlığının müddəti uzadılıb
10-02-2026, 15:36
Prezident Ekologiya və təbii sərvətlər naziri təyin edib - Sərəncam
10-02-2026, 14:44
Avropa “Visa” və “Mastercard” asılılığını təhlükəli sayır: təcili alternativ axtarırlar
10-02-2026, 14:10
Dövlət Komitəsinə sədr təyin edilib
10-02-2026, 13:25
Azərbaycan-ABŞ iqtisadi əlaqələrində yeni mərhələ başlayır
10-02-2026, 11:53
Yeni müharibə təhlükəsi artır - Xəbərdarlıq
10-02-2026, 11:29
Vensin səfəri: son 30 ildə ilk ABŞ rəsmisi Qafqazda
10-02-2026, 10:34
Pensiyalar nə qədər artacaq?
10-02-2026, 10:18
Donald Tramp Çinə səfərə hazırlaşır
10-02-2026, 08:40
Rusiya və Çin Xəzərə üz tutacaq
9-02-2026, 19:35
Günəşin görünməyən tərəfi hələ də sirr olaraq qalır
9-02-2026, 12:23
Pol Qobl: Vensin Bakı və İrəvana səfəri dəstək siqnalıdır
9-02-2026, 11:51
Ali Məhkəmə şəxsi və ailə həyatı baradə vahid qərar verib
9-02-2026, 11:18
Saxta elanlara inanlar insan alverinin qurbanına çevrilir - Video
9-02-2026, 11:06
Vensin Bakı səfəri: separatçıların gözləntisi nədir?
9-02-2026, 10:43
15 mindən çox şəxsə amnistiya tətbiq edilib
9-02-2026, 08:15
Rusiya və Çin əlaqələri gözlənilməz xarakter alıb
9-02-2026, 08:05
Pezeşkian: Omandakı danışıqlar irəliyə doğru addımdır
8-02-2026, 23:18
Qərbi Azərbaycan İcması vitse-prezident Vensə bəyanat ünvanlayıb
8-02-2026, 09:55
Leyla Əliyeva və Alena Əliyeva Gəncədə Şah Abbas məscidini ziyarət ediblər - Fotolar
7-02-2026, 22:50
Vensin Bakı və İrəvana səfər tarixləri açıqlanıb
7-02-2026, 22:34
Bermud üçbucağının sirri açılır
6-02-2026, 18:36
Azərbaycan Rusiyaya nota verib
6-02-2026, 16:20
Azərbaycanda gömrük rüsumlarının dərəcələri dəyişib - Qərar
6-02-2026, 14:43
İrəvan Vensin səfərindən nə gözləyir?
6-02-2026, 13:08
Lavrov: Avropanın bəzi liderləri Rusiyaya gizli səfərlər edirlər
6-02-2026, 12:33
Türkiyənin iştirakı olmadan Ukraynada sülhə nail ola bilmirlər - Brüssel Ankaranın qapısını döyür
6-02-2026, 11:38
ABŞ və Rusiya yüksək səviyyəli hərbi danışıqları bərpa edir
5-02-2026, 19:34
Yas mərasimlərində israfçılığa qarşı çağırış: Gəncədə sadələşdirmə təşəbbüsü dəstəklənir
5-02-2026, 17:00
Partiya sədri: İranın ABŞ-a müqavimət göstərmək imkanı yoxdur
5-02-2026, 12:10
İrana hücum əmri veriləcəkmi? - Dünya intizarda
5-02-2026, 06:55
Trampa sui-qəsdə cəhd edən şəxsə ömürlük cəza verilib
4-02-2026, 18:02
Professor: İran siyasi qısqanclıqdan danışıqların İstanbulda keçirilməsinə imkan vermədi
4-02-2026, 16:43
Azərbaycan sülhə mane olan qüvvələrin qarşısını alacaq
4-02-2026, 13:11
Rusiya kosmosda Avropanın əsas peyklərinin rabitəsini tutub
4-02-2026, 11:09
ABŞ gəmiqayırma sənayesi üçün Türkiyə ilə danışıqlar aparır
Qüdrət Həsənquliyev deyir ki, əgər İranda azərbaycanlılar etnik təmizləmə ilə üzləşsələr, Azərbaycan onları ya silahlandırmalı, ya da öz nizami ordusu ilə kömək etməlidir
Əfşar Süleymani: Trampın siyasəti İranın təklənməsinə gətirib çıxarıb. Bu günədək Rusiya və Çin də hərbi imkanlarının hamısını İrana verməyiblər
“Qarabağ”ın baş məşqçisi deyir ki, "Ayntraxt"la qarşılaşmada baxımlı oyun nümayiş etdirməyə çalışacaqlar
ADP sədri deyir ki, hələlik İranda baş verən proseslərin inkişafı xarici güclərin, xüsusilə ABŞ-ın mövqeyindən, həmçinin Türkiyə və Azərbaycanın bu məsələdə milli maraqlarını nə dərəcədə ön plana çəkməsindən asılı olacaq
Rejissor və aktyor deyir ki, yeni fəaliyyətə başlayan teatrda tamaşaçını pasiyent əvəz edəcək
