00:05 / 18-02-2026
Lavrov BRICS ölkələrinin təmsilçiləri ilə müzakirə aparıb
00:02 / 18-02-2026
Avropa İttifaqı Ermənistana yeni missiya rəhbəri təyin edib
23:53 / 17-02-2026
UEFA Çempionlar Liqası: "Yuventus" "Qalatasaray"a məğlub olub
23:24 / 17-02-2026
Azərbaycan və Gürcüstan arasında siyasi məsləhətləşmə olub - Foto
21:27 / 17-02-2026
Azərbaycan Suriyada məktəblərin tikintisinə və təmirinə dəstək göstərəcək - Fotolar
19:08 / 17-02-2026
Milyonlarla insana pulsuz qida verilir
18:58 / 17-02-2026
Dünyada gizlənməyə yer qalmayıb
18:40 / 17-02-2026
İlin ilk Günəş tutulması başa çatıb - Yenilənib
18:35 / 17-02-2026
Tiktoker "Renka" saxlanılıb
18:13 / 17-02-2026
Yeni okean, onun sahilində ayrıca bir qitə yarana bilər
18:05 / 17-02-2026
Sabah 42 kənddə qaz olmayacaq
17:47 / 17-02-2026
Ruben Vardanyana hökm oxunub - 20 il həbs - (Yenilənib)
17:29 / 17-02-2026
Qurban Qurbanov: "Nyukasl"la matça məsuliyyətli yanaşırıq"
17:18 / 17-02-2026
“Quyruqsuz dovşan” səhnəyə çıxır
17:17 / 17-02-2026
Mart ayında 11 gün ardıcıl iş günü olmayacaq
17:16 / 17-02-2026
Magistraturaya qəbulun nəticələri elan edilib
17:05 / 17-02-2026
Çin dağaltı gizli nüvə infrastruktunu gücləndirir - Fotolar
16:40 / 17-02-2026
İcra başçısı keçmiş şirkət rəhbərini özünə sürücü götürüb
16:22 / 17-02-2026
Adil Əliyevə niyə töhmət verilib? - Səbəb
15:49 / 17-02-2026
Salyanda kür çayında bir nəfər boğulub
15:41 / 17-02-2026
Deputatlar daha 10 qanuna dəyşiklik edəcək
15:23 / 17-02-2026
Netanyahuya ən yaxın adamın müəmmalı ölümü...
15:13 / 17-02-2026
NATO Türk Silahlı Qüvvələri ilə bağlı paylaşım edib - Foto
14:44 / 17-02-2026
Bakının mərkəzində yanğın söndürülüb-Yenilənib - Video
14:41 / 17-02-2026
ADY-nin mühəndisi qəza törədib - Fotolar
14:35 / 17-02-2026
Ağdama növbəti köç karvanı gedib - (Yenilənib)
13:38 / 17-02-2026
Britaniya narahatdır: ABŞ Mastercard və Visa-nı söndürsə, dünya 1950-ci illərə qayıdacaq
13:27 / 17-02-2026
Saxta kredit elanları verən şəxs saxlanılıb
13:14 / 17-02-2026
İtaliyada tarixi teatr binası yanır - Foto
13:11 / 17-02-2026
"Qarabağ" - "Nyukasl" matçına 27 mindən çox bilet satılıb
14:54 / 13-02-2026
Sanki bir mələk… - Din xadimi yazır
12:56 / 13-02-2026
Professor: Ramiz Mehdiyevin qorxulu şəbəkəsi var idi
09:44 / 17-02-2026
Rəssam Ayla İnsanovanın əsərləri Parisdə sərgilənib - Fotolar
11:18 / 13-02-2026
Azərbaycandan Ermənistana nümayəndə heyəti gedib - Video
15:20 / 13-02-2026
Prezident İlham Əliyev Almaniyada səfərdədir - Foto
11:47 / 16-02-2026
Rusiya və Ukraynanın cəbhədəki itkilərinin nisbəti açıqlanıb
09:08 / 13-02-2026
Yerə iki ulduzlararası naməlum obyekt düşüb - Foto
21:19 / 15-02-2026
Azərbaycan və Serbiya prezidentləri bəyanatla çıxış ediblər - (Yenilənib) - Video
13:17 / 16-02-2026
Məhkəmə baş redaktorun əleyhinə qərar verib
18:41 / 16-02-2026
Sabah Günəş tutulması olacaq
12:04 / 13-02-2026
Paşinyan seçkilərdən əvvəl sülh sazişi bağlamaq istəyir
Dünyanın ilk mavi gözlü insanı 17 min öncə doğulub
Tarix: 27-12-2024 14:34 | Bölmə: Cəmiyyət
Genetiklər uzun müddətdir davam edən araşdırmalardan sonra nəhayət ən yaşlı mavi gözlü insanı kəşf ediblər. Alimlər bu qədim insanın 17 min il əvvəl yaşadığını bildirirlər.
Reyting.az-ın məlumatına görə, İtaliya ərazisində tapılan azyaşlının qalıqlarının genetik müayinəsi göstərir ki, bu uşaq Yer kürəsində yaşamış və yaşayan bütün mavi gözlü insanlarda gen mutasiyasına malik ilk insandır.
Tədqiqatçı alimlər aşkar ediblər ki, indiki İtaliya ərazisində 17 min il əvvəl yaşamış ürək qüsurlu bu uşaq mavi gözlü, ən yaşlı insandır.
"Nature Communications" jurnalı yazır ki, araşdırma Bolonya Universitetindən (İtaliya) Ouen Hiqqinsin rəhbərlik etdiyi arxeoloqlar qrupu tərəfindən aparılıb.
Genetik analizə görə, çox güman ki, körpənin mavi gözləri, tünd rəngli dərisi, tünd qəhvəyi, eləcə də qara və buruq saçları olub. Alimlərin fikrincə, o, xəstə doğulub. Çünki o, ürək əzələsindəki qalınlaşmaya səbəb olan hipertrofik kardiomiopatiya adlanan anadangəlmə ağır xəstəlikdən əziyyət çəkib ki, bu da, alimlərin ehtimalına görə, körpənin təxminən 7,5-18 aylığında ölməsinə səbəb olub. Bundan əlavə, dişlərin və həmçinin körpücük sümüyünün sınığının təhlili çətin keçmiş doğuşun olduğunu və bir neçə fizioloji stressin mümkünlüyünü göstərir.
Bu mavi gözlü, xəstəlikdən ölən körpənin qalıqları ilk dəfə illər əvvəl, yəni 1998-ci ildə Siena Universitetinin arxeoloq qrupu tərəfindən, İtaliyanın "Qrotta delle Mura" adlı qədim mağarasında tapılıb. Alimlərin dediyinə görə, uşaq elə burada doğulub və körpənin skeleti bəzəklərsiz, heç bir ritual əşya olmadan daş plitələrin arxasında gizlədilib. Bununla bağlı dərc olunmuş məqalədə yazıldığı kimi, izotop analizi göstərib ki, anası doğuşdan əvvəl və ya doğuşdan sonra, böyük ehtimalla, hamiləlik zamanı yaxşı qidalanmaq üçün, yaxud stress səbəbindən ərazidə qalıb. Lakin çox güman ki, valideynlərin bütün cəhdlərinə baxmayaraq, mavi gözlü xəstə uşağı xilas etmək mümkün olmayıb.
Araşdırmalar zamanı üzə çıxmış daha bir maraqlı məqam tədqiqatçıların diqqətini çəkib. Genetiklər xüsusi vurğulayıblar ki, bu xəstə körpənin atası ilə anası Paleolit dövrünə xas olmayan, qeyri-adi görünən, lakin sonralar, əsasən də Neolit dövründə tez-tez təsadüf edilən nikah ənənələrinin üzərində evləniblər və əmiuşağı olublar. Elm adamlarının fikrincə, onların Paleolit dövründəki qohum evliliyi artıq növbəti bir tədqiqatın mövzusu da ola bilər.
Tədqiqatçılar uşağın mavi gözlü olmasını "OCA2" genində baş vermiş mutasiyanın nəticəsi ilə bağlayır və belə izah edirlər ki, piqment melaninin istehsalını azaldır, insan orqanizmində baş verən proseslər mavi gözlü uşaqların dünyaya gəlməsinə səbəb olur. Alimlərin fikrincə, bu gen bütün müasir mavi gözlü insanları əmələ gətirən tək bir mutasiya ilə əlaqəlidir.
Bu elmi araşdırmalardan əvvəl alimlərin qənaətinə görə, ilk və eləcə də ən qədim mavi gözlü insan bir neçə il öncə aparılan arxeoloji qazıntılar nəticəsində İtaliyanın şimalından tapılan, təxminən 14.000 illik yaşı olan Villabruna adamı idi. Lakin alimlər yanıldıqlarını etiraf edib və yeni, daha maraqlı kəşflərin olacağına ümid bəslədiklərini bildiriblər.
Oqtay QORÇU
Bölməyə aid digər xəbərlər
Tarix: 27-12-2024 14:34 | Bölmə: Cəmiyyət
Genetiklər uzun müddətdir davam edən araşdırmalardan sonra nəhayət ən yaşlı mavi gözlü insanı kəşf ediblər. Alimlər bu qədim insanın 17 min il əvvəl yaşadığını bildirirlər.
Reyting.az-ın məlumatına görə, İtaliya ərazisində tapılan azyaşlının qalıqlarının genetik müayinəsi göstərir ki, bu uşaq Yer kürəsində yaşamış və yaşayan bütün mavi gözlü insanlarda gen mutasiyasına malik ilk insandır.
Tədqiqatçı alimlər aşkar ediblər ki, indiki İtaliya ərazisində 17 min il əvvəl yaşamış ürək qüsurlu bu uşaq mavi gözlü, ən yaşlı insandır.
"Nature Communications" jurnalı yazır ki, araşdırma Bolonya Universitetindən (İtaliya) Ouen Hiqqinsin rəhbərlik etdiyi arxeoloqlar qrupu tərəfindən aparılıb.
Genetik analizə görə, çox güman ki, körpənin mavi gözləri, tünd rəngli dərisi, tünd qəhvəyi, eləcə də qara və buruq saçları olub. Alimlərin fikrincə, o, xəstə doğulub. Çünki o, ürək əzələsindəki qalınlaşmaya səbəb olan hipertrofik kardiomiopatiya adlanan anadangəlmə ağır xəstəlikdən əziyyət çəkib ki, bu da, alimlərin ehtimalına görə, körpənin təxminən 7,5-18 aylığında ölməsinə səbəb olub. Bundan əlavə, dişlərin və həmçinin körpücük sümüyünün sınığının təhlili çətin keçmiş doğuşun olduğunu və bir neçə fizioloji stressin mümkünlüyünü göstərir.
Bu mavi gözlü, xəstəlikdən ölən körpənin qalıqları ilk dəfə illər əvvəl, yəni 1998-ci ildə Siena Universitetinin arxeoloq qrupu tərəfindən, İtaliyanın "Qrotta delle Mura" adlı qədim mağarasında tapılıb. Alimlərin dediyinə görə, uşaq elə burada doğulub və körpənin skeleti bəzəklərsiz, heç bir ritual əşya olmadan daş plitələrin arxasında gizlədilib. Bununla bağlı dərc olunmuş məqalədə yazıldığı kimi, izotop analizi göstərib ki, anası doğuşdan əvvəl və ya doğuşdan sonra, böyük ehtimalla, hamiləlik zamanı yaxşı qidalanmaq üçün, yaxud stress səbəbindən ərazidə qalıb. Lakin çox güman ki, valideynlərin bütün cəhdlərinə baxmayaraq, mavi gözlü xəstə uşağı xilas etmək mümkün olmayıb.
Araşdırmalar zamanı üzə çıxmış daha bir maraqlı məqam tədqiqatçıların diqqətini çəkib. Genetiklər xüsusi vurğulayıblar ki, bu xəstə körpənin atası ilə anası Paleolit dövrünə xas olmayan, qeyri-adi görünən, lakin sonralar, əsasən də Neolit dövründə tez-tez təsadüf edilən nikah ənənələrinin üzərində evləniblər və əmiuşağı olublar. Elm adamlarının fikrincə, onların Paleolit dövründəki qohum evliliyi artıq növbəti bir tədqiqatın mövzusu da ola bilər.
Tədqiqatçılar uşağın mavi gözlü olmasını "OCA2" genində baş vermiş mutasiyanın nəticəsi ilə bağlayır və belə izah edirlər ki, piqment melaninin istehsalını azaldır, insan orqanizmində baş verən proseslər mavi gözlü uşaqların dünyaya gəlməsinə səbəb olur. Alimlərin fikrincə, bu gen bütün müasir mavi gözlü insanları əmələ gətirən tək bir mutasiya ilə əlaqəlidir.
Bu elmi araşdırmalardan əvvəl alimlərin qənaətinə görə, ilk və eləcə də ən qədim mavi gözlü insan bir neçə il öncə aparılan arxeoloji qazıntılar nəticəsində İtaliyanın şimalından tapılan, təxminən 14.000 illik yaşı olan Villabruna adamı idi. Lakin alimlər yanıldıqlarını etiraf edib və yeni, daha maraqlı kəşflərin olacağına ümid bəslədiklərini bildiriblər.
Oqtay QORÇU
Bölməyə aid digər xəbərlər
Dünən, 18:58
Dünyada gizlənməyə yer qalmayıb
Dünən, 18:05
Sabah 42 kənddə qaz olmayacaq
Dünən, 15:49
Salyanda kür çayında bir nəfər boğulub
Dünən, 13:27
Saxta kredit elanları verən şəxs saxlanılıb
Dünən, 12:38
Rəis məhkəmədə ifadə verib
Dünən, 12:06
Bakıda 42 məktəbə direktor təyin olunub - Siyahı
16-02-2026, 23:26
İcra başçısı bir ay əvvəl təyin etdiyi köməkçisini vəzifədən azad edib
16-02-2026, 18:41
Sabah Günəş tutulması olacaq
16-02-2026, 13:58
Geomaqnit qasırğası gözlənilir
16-02-2026, 13:07
İki ildə 42 püskürmə: Kilaueada lava 300 metrə qalxır
16-02-2026, 12:57
Bəzi müəllimlər üçün imtahan qaydası dəyişir
16-02-2026, 08:03
İran tibb sahəsində öncüllər sırasındadır
15-02-2026, 17:43
Magistraturaya qəbul imtahanı keçirilib
14-02-2026, 15:17
Naxçıvanda yeddi nəfər dəm qazından zəhərlənib, ölən var - Yenilənib
14-02-2026, 12:11
Sabah yağış yağacaq - Proqnoz
13-02-2026, 17:30
Keçmiş hakimin daha bir məhkəməsi başlayır
13-02-2026, 16:11
Ata Abdullayev azadlığa buraxılıb
13-02-2026, 16:02
Şimal və Cənub: bir tərəf güclü şaxtadan, digər tərəf şiddətli istilərdən əziyyət çəkir
13-02-2026, 13:28
Sivilizasiyalara son qoyacaq vulkan yenidən aktivləşib
13-02-2026, 13:04
Küləkli hava şəraiti ilə bağlı xəbərdarlıq edilib
13-02-2026, 12:32
Sabahın hava proqnozu açıqlanıb
13-02-2026, 12:12
Vüqar Bayramov: "Hər min nəfərə düşən bələdiyyə sayı çoxdur"
13-02-2026, 10:19
Şəhid oğlu direktor təyin edilib
12-02-2026, 19:52
Naxçıvan səhiyyə nazirinin birinci müavini vəzifəsi ləğv edilib
12-02-2026, 18:16
Avropanın effektiv yuxu üçün ən yaxşı və ən pis şəhərlərinin adı açıqlanıb - Siyahı
12-02-2026, 17:52
Sabah güclü külək əsəcək - Sarı xəbərdarlıq
12-02-2026, 17:04
Nazirlik gənc əsgərlərin yaxınlarına müraciət edib
12-02-2026, 16:34
Sabirabadda 11 yaşlı uşaq qidadan zəhərlənib
12-02-2026, 12:37
Sabah hava necə olacaq? - Proqnoz
12-02-2026, 12:19
Qrant müsabiqəsinin qalibləri açıqlanıb - Siyahı
12-02-2026, 12:08
Füzulidə əməliyyat: keçmiş məhkum saxlanılıb
12-02-2026, 11:21
Fevralın 15-də 22 mindən çox bakalavr magistraturaya imtahan verəcək
12-02-2026, 10:37
Bakıda ər-arvad dəm qazından zəhərlənib
12-02-2026, 10:20
Səhralarda sirli mikrotunellər tapılıb - Foto
11-02-2026, 19:42
Audiovizual Şura "Kinobox" və "Mahnı" TV-yə lisenziya verib
11-02-2026, 16:51
Hospital rəisi vəzifədən azad edilib
11-02-2026, 14:20
Dövlət əleyhinə çağırışlar edən şəxs barəsində qərar verilib
11-02-2026, 12:28
“QHT işi” üzrə ittiham olunan fond əməkdaşının məhkəməsi başlayıb
11-02-2026, 11:48
Cəlilabadda üç nəfər narkotiklə tutulub
11-02-2026, 11:09
Nikahdankənar doğulanların statistikası təqdim olunub - Siyahı
11-02-2026, 10:34
Xalq artisti İlhamə Quliyevanın bacısı qızı həbs edilib
10-02-2026, 17:34
Keçmiş hərbi komissarı məhkəmə zalında həbs ediblər
10-02-2026, 16:53
Daha bir qanuna dəyişiklik edilib
10-02-2026, 12:36
Sabah Bakıda və bölgələrdə qar yağacaq - Proqnoz
Qüdrət Həsənquliyev deyir ki, əgər İranda azərbaycanlılar etnik təmizləmə ilə üzləşsələr, Azərbaycan onları ya silahlandırmalı, ya da öz nizami ordusu ilə kömək etməlidir
Əfşar Süleymani: Trampın siyasəti İranın təklənməsinə gətirib çıxarıb. Bu günədək Rusiya və Çin də hərbi imkanlarının hamısını İrana verməyiblər
“Qarabağ”ın baş məşqçisi deyir ki, "Ayntraxt"la qarşılaşmada baxımlı oyun nümayiş etdirməyə çalışacaqlar
ADP sədri deyir ki, hələlik İranda baş verən proseslərin inkişafı xarici güclərin, xüsusilə ABŞ-ın mövqeyindən, həmçinin Türkiyə və Azərbaycanın bu məsələdə milli maraqlarını nə dərəcədə ön plana çəkməsindən asılı olacaq
Rejissor və aktyor deyir ki, yeni fəaliyyətə başlayan teatrda tamaşaçını pasiyent əvəz edəcək
