17:47 / 07-09-2024
Ədliyyə Nazirliyinin Əsasnaməsi dəyişib - Fərman
17:36 / 07-09-2024
İpoteka Fondunun vəsaiti artırılacaq
15:04 / 07-09-2024
Növbəti köç karvanı Şuşaya çatıb - (Yenilənib)
14:58 / 07-09-2024
Daha iki jurnalistin həbs müddəti uzadılıb
14:45 / 07-09-2024
Mehriban Əliyeva Orxan Aslanovu təbrik edib
13:07 / 07-09-2024
Raman Saley Paris-2024-də finala yüksəlib
11:52 / 07-09-2024
Sabahın hava proqnozu açıqlanıb
11:21 / 07-09-2024
Bakıda evdə partlayış olub, bir nəfər yaralanıb
10:53 / 07-09-2024
Qarabağda xeyli silah-sursat tapılıb
10:30 / 07-09-2024
Zakir Həsənov və Hikmət Mirzəyev sərhəd bölgəsində olublar - Fotolar
10:27 / 07-09-2024
Koalisiya qüvvələri İraqdan çıxarılacaq - Foto
10:11 / 07-09-2024
Rusiyanın bir rayonundan əhalini köçürürlər
08:55 / 07-09-2024
Kiyevə yenidən kütləvi hücum olub - Foto
08:38 / 07-09-2024
Hollivud ulduzları yenidən eyni filmdə rol alacaqlar
18:43 / 06-09-2024
ABŞ Ukraynaya 250 milyon dollarlıq yeni yardım paketi ayırıb
18:00 / 06-09-2024
Rusiya İrandan ballistik raketlər alır
17:53 / 06-09-2024
Avropa çempionatı: iki cüdoçumuz qızıl medal qazanıb
17:34 / 06-09-2024
İlham Əliyev İtaliyada Beynəlxalq Çernobbio Forumunda çıxış edib - Tam mətn - Yenilənib
17:15 / 06-09-2024
Qızıl külçə qalmaqalı - Vəzifəli şəxslərlə bağlı cinayət işi məhkəməyə göndərilib
17:12 / 06-09-2024
Zelenski: “Rusiyanı sülhə məcbur etməliyik”
16:55 / 06-09-2024
Nazirə yeni müşavir təyin edilib
16:50 / 06-09-2024
"Abzas Media” işi: daha iki nəfərin həbs müddəti uzadılıb
16:49 / 06-09-2024
400 min insan köçürülüb, hava limanları bağlanıb - Təhlükə
16:29 / 06-09-2024
Harrisin kampaniya büdcəsi 361 milyon dollar artıb
16:25 / 06-09-2024
Prokurorluq iki generalın əmlakının mənşəyini araşdırır
16:14 / 06-09-2024
Gömrük Komitəsinin sabiq əməkdaşlarının məhkəməsi başlayır
15:28 / 06-09-2024
İlham Əliyevin İtaliyaya işgüzar səfəri başa çatıb - Fotolar
15:22 / 06-09-2024
Məhkəmə Əli İnsanovun üzərindən məhkumluğunu götürüb
15:16 / 06-09-2024
Ruslar Pavloqrada hücum edib: ölənlər və çoxlu sayda yaralı var
00:52 / 03-09-2024
![](/uploads/posts/2024-09/izmir-de-abd-askerinin-basina-cuval-gecirdiler-17780149_6810_o.webp)
23:03 / 03-09-2024
![](/uploads/posts/2024-09/9570367a-b0bd-3d0c-8f61-263f4a8ea226_850.jpg)
18:12 / 03-09-2024
![](/uploads/posts/2024-09/b057733c-5ba0-384d-92f7-65d7813607e0_850.jpg)
16:53 / 03-09-2024
![](/uploads/posts/2024-09/myazaki.jpg)
17:07 / 03-09-2024
![](/uploads/posts/2024-09/ersin-t-aliev-1.jpg)
13:18 / 05-09-2024
![](/uploads/posts/2024-09/1725432771_vezife1.jpg)
15:32 / 03-09-2024
![](/uploads/posts/2024-09/yasar.jpg)
00:07 / 03-09-2024
![](/uploads/posts/2024-09/maduro.jpg)
22:06 / 04-09-2024
![](/uploads/posts/2024-09/dinjpg-1601313902.jpg)
08:16 / 04-09-2024
![](/uploads/posts/2024-09/elton-con.png)
11:03 / 03-09-2024
![](/uploads/posts/2024-09/591c85629c7942f09c2cfe915fcb3e8b2920242651832.jpg)
22:06 / 03-09-2024
![](/uploads/posts/2024-09/1725390380_vezife1.jpg)
Superkompüterlər pulemyotlarla əhatə olunacaq
Tarix: 31-05-2024 15:22 | Bölmə: Cəmiyyət
![Superkompüterlər pulemyotlarla əhatə olunacaq](/uploads/posts/2024-05/ibm_blue_gene_p_supercomputer.jpg)
Amerika Birləşmiş Ştatlarında, eləcə də Çində gələcək superkompüterlər pulemyotlarla və tikanlı məftillərlə əhatə olunacaq, hər biri nüvə elektrik stansiyaları ilə təchiz ediləcək.
Reyting.az xəbər verir ki, bunu "Google"-nin keçmiş baş direktoru Erik Şmidt "Noema" nəşrinə müsahibəsində deyib.
Onun proqnozuna görə, çox yaxın gələcəkdə ABŞ-da və supergücün böyük rəqibi olan Çindəki müasir superkompüterlər hərbi bazaların mühafizəsi altında çox sərbəst şəkildə süni intellektlə hesablama aparacaqlar.
E. Şmidt "xAI" layihələrindən danışıb. Mütəxəssis deyib ki, onun təsəvvür etdiyi gələcək olduqca qorxunc və qaranlıqdır.
Şmidt hökumətlərin süni intellektə hansı şəraitdə və necə nəzarət edəcəyi, eləcə də süni intellektin üzərində işləyən əsas məlumat mərkəzlərinə nəzarət yollarının necə axtarılacağı barədə maraqlı, əhatəli məlumatlar verib.
"Google" şirkətindən ayrıldıqdan sonra ABŞ-nın hərbi sənaye kompleksi ilə sıx əməkdaşlığa başlayan iş adamının sözlərinə görə, elə zaman gələcək ki, ABŞ ilə Çin “müstəqil ixtira” potensialına malik az sayda, həm də son dərəcədə güclü superkompüterlərə sahib olacaqlar – onların performansı həm də dövlətlərin öz vətəndaşlarını sərbəst təmin etmək üçün düşündüklərindən də (Çox güclü rəqabət çərçivəsində) qat-qat yüksək olacaq.
E. Şmitd əlavə edib ki, hər bir belə superkompüter müəyyən olunmuş hərbi bazaya bitişik olacaq, həmçinin nüvə enerjisi mənbəyi ilə təchiz ediləcək. "Bir də dediyim kimi, onlar tikanlı məftillər və pulemyotlarla əhatə olunacaqlar. Sözsüz ki, mənə görə belə maşınlar az olacaq - güclü superkompüterlər daha az, amma güclü olacaq, onlara giriş isə daha geniş, əhatəli qurulacaq. İnanın, əgər düzünü desək, Amerika Birləşmiş Ştatlarında ən məhsuldar superkompüterlər hələ də çox ciddi mühafizə olunan ABŞ-nın Energetika Nazirliyinin Milli laboratoriyalarındadır və onlara məxsusdur", - Şmitd söyləyib.
Mütəxəssis daha sonra bildirib ki, bioloji laboratoriyalardan nümunə götürməklə hesablama sistemlərindəki təhlükəsizlik səviyyələrinə dair razılaşmalar mütləqdir. Buna görə də biologiyada bioloji təhlükə səviyyələrinin qiymətləndirilməsi məhz onun yayılmasının qarşısını almaq, eləcə də yüksək infeksiya riskinin səviyyəsini qiymətləndirmək üçün uğurla sınaqdan çıxmış texnoloji vasitə olaraq çox geniş yayılıb. "Nə qədər qəliz və mürəkkəb izah olsa da sadəcə, onu demək istəyirəm ki, böyük təhlükələri aradan qaldırmaq üçün superkompüterlərlə oxşar təsnifatı tətbiq etmək məntiqlidir. Konkret olaraq mənim fikrimcə, əks istiqamətdə, həm də belə bir məsuliyyətli sahədə aparılacaq ciddi işlər tezliklə, bəlkə də çox yaxın gələcəkdə ABŞ-da və Çində yaradılacaq superkompüterləri ölümcül silaha çevirəcək",- deyə E. Şmitd narahatlığını ifadə edib.
Qeyd E. Şmitd süni intellekt üzrə ABŞ-nın Milli Təhlükəsizlik Komissiyasının sədri və eyni zamanda MTK-da Müdafiə İnnovasiyaları Şurasının üzvü olub. O, həmçinin müdafiə startaplarına aktiv sərmayə qoyub və bu riskli addımı atmaqla həm də sərmayə yatırdığı "Alphabet" şirkətindəki nüfuzunu saxlamağı bacarıb. E. Şmidt bu şirkətdə milyardlarla dollar dəyərində səhmlərə sahibdir.
E. Şmidt müsahibəsində deyib: "Ümumilikdə ABŞ hərbi və kəşfiyyat agentlikləri indi də böyük dil modellərindən (LLM) və ya generativ süni intellektdən çəkinirlər və yaxud da çox ehtiyat edirlər. Çünki belə işləyən sistemlərdə ilk baxışdan inandırıcı görsənən, lakin yanlış nəticələrə gətirən, yəni “hallüsinasiyalar” çoxluq təşkil edir. Bundan əlavə, mütləq onu da qeyd edim ki, belə sistemlərdə məxfi məlumatların saxlanması məsələsi kəskin qoyulmalıdır. Düşünürəm ki, bununla bağlı müzakirələr aparılmalıdır".
Nəşr xatırladır ki, bu ilin əvvəlində "Microsoft" şirkəti Ayovada fəaliyyət göstərən və İlon Maska məxsus olan "AI" məlumat mərkəzlərindən birini təkmilləşdirdikdən sonra nəhayət xüsusi olaraq ABŞ-nın kəşfiyyat agentlikləri üçün internetdən təcrid olunmuş bu generativ "AI" modelinin tətbiqini təsdiqləyib.
Qeyd olunur ki, "Microsoft" şirkətinin nümayəndəsi iki il əvvəl belə proqnoz verib:
"Gələcəyin müasir texnoloji öncüllərinin sırasında öz xüsusi yeri ola biləcəyinə ümid bəslənən fərqli "Exascale" superkompüterlərinin müasir nəsil modeli fikrimcə, sonuncu olacaq və üstəlik də yer-göylə savaşa hazırlıqlı kimi görünən bu yeni nəsil süperkompüterlər zaman ötdükcə, fəaliyyətinin çox yüksək həddi sayəsində səmada buludlara qədər gedib çıxacaq".
E. Şmidt sonda bir daha vurğulayıb ki, o, müasir texnoloji layihələrin, yeniliklərin əleyhinə olmasa da, süperkompüterlərin daima nəzarətdə olacağına arxayın deyil.
Oqtay QORÇU
Bölməyə aid digər xəbərlər
Tarix: 31-05-2024 15:22 | Bölmə: Cəmiyyət
![Superkompüterlər pulemyotlarla əhatə olunacaq](/uploads/posts/2024-05/ibm_blue_gene_p_supercomputer.jpg)
Amerika Birləşmiş Ştatlarında, eləcə də Çində gələcək superkompüterlər pulemyotlarla və tikanlı məftillərlə əhatə olunacaq, hər biri nüvə elektrik stansiyaları ilə təchiz ediləcək.
Reyting.az xəbər verir ki, bunu "Google"-nin keçmiş baş direktoru Erik Şmidt "Noema" nəşrinə müsahibəsində deyib.
Onun proqnozuna görə, çox yaxın gələcəkdə ABŞ-da və supergücün böyük rəqibi olan Çindəki müasir superkompüterlər hərbi bazaların mühafizəsi altında çox sərbəst şəkildə süni intellektlə hesablama aparacaqlar.
E. Şmidt "xAI" layihələrindən danışıb. Mütəxəssis deyib ki, onun təsəvvür etdiyi gələcək olduqca qorxunc və qaranlıqdır.
Şmidt hökumətlərin süni intellektə hansı şəraitdə və necə nəzarət edəcəyi, eləcə də süni intellektin üzərində işləyən əsas məlumat mərkəzlərinə nəzarət yollarının necə axtarılacağı barədə maraqlı, əhatəli məlumatlar verib.
"Google" şirkətindən ayrıldıqdan sonra ABŞ-nın hərbi sənaye kompleksi ilə sıx əməkdaşlığa başlayan iş adamının sözlərinə görə, elə zaman gələcək ki, ABŞ ilə Çin “müstəqil ixtira” potensialına malik az sayda, həm də son dərəcədə güclü superkompüterlərə sahib olacaqlar – onların performansı həm də dövlətlərin öz vətəndaşlarını sərbəst təmin etmək üçün düşündüklərindən də (Çox güclü rəqabət çərçivəsində) qat-qat yüksək olacaq.
E. Şmitd əlavə edib ki, hər bir belə superkompüter müəyyən olunmuş hərbi bazaya bitişik olacaq, həmçinin nüvə enerjisi mənbəyi ilə təchiz ediləcək. "Bir də dediyim kimi, onlar tikanlı məftillər və pulemyotlarla əhatə olunacaqlar. Sözsüz ki, mənə görə belə maşınlar az olacaq - güclü superkompüterlər daha az, amma güclü olacaq, onlara giriş isə daha geniş, əhatəli qurulacaq. İnanın, əgər düzünü desək, Amerika Birləşmiş Ştatlarında ən məhsuldar superkompüterlər hələ də çox ciddi mühafizə olunan ABŞ-nın Energetika Nazirliyinin Milli laboratoriyalarındadır və onlara məxsusdur", - Şmitd söyləyib.
Mütəxəssis daha sonra bildirib ki, bioloji laboratoriyalardan nümunə götürməklə hesablama sistemlərindəki təhlükəsizlik səviyyələrinə dair razılaşmalar mütləqdir. Buna görə də biologiyada bioloji təhlükə səviyyələrinin qiymətləndirilməsi məhz onun yayılmasının qarşısını almaq, eləcə də yüksək infeksiya riskinin səviyyəsini qiymətləndirmək üçün uğurla sınaqdan çıxmış texnoloji vasitə olaraq çox geniş yayılıb. "Nə qədər qəliz və mürəkkəb izah olsa da sadəcə, onu demək istəyirəm ki, böyük təhlükələri aradan qaldırmaq üçün superkompüterlərlə oxşar təsnifatı tətbiq etmək məntiqlidir. Konkret olaraq mənim fikrimcə, əks istiqamətdə, həm də belə bir məsuliyyətli sahədə aparılacaq ciddi işlər tezliklə, bəlkə də çox yaxın gələcəkdə ABŞ-da və Çində yaradılacaq superkompüterləri ölümcül silaha çevirəcək",- deyə E. Şmitd narahatlığını ifadə edib.
Qeyd E. Şmitd süni intellekt üzrə ABŞ-nın Milli Təhlükəsizlik Komissiyasının sədri və eyni zamanda MTK-da Müdafiə İnnovasiyaları Şurasının üzvü olub. O, həmçinin müdafiə startaplarına aktiv sərmayə qoyub və bu riskli addımı atmaqla həm də sərmayə yatırdığı "Alphabet" şirkətindəki nüfuzunu saxlamağı bacarıb. E. Şmidt bu şirkətdə milyardlarla dollar dəyərində səhmlərə sahibdir.
E. Şmidt müsahibəsində deyib: "Ümumilikdə ABŞ hərbi və kəşfiyyat agentlikləri indi də böyük dil modellərindən (LLM) və ya generativ süni intellektdən çəkinirlər və yaxud da çox ehtiyat edirlər. Çünki belə işləyən sistemlərdə ilk baxışdan inandırıcı görsənən, lakin yanlış nəticələrə gətirən, yəni “hallüsinasiyalar” çoxluq təşkil edir. Bundan əlavə, mütləq onu da qeyd edim ki, belə sistemlərdə məxfi məlumatların saxlanması məsələsi kəskin qoyulmalıdır. Düşünürəm ki, bununla bağlı müzakirələr aparılmalıdır".
Nəşr xatırladır ki, bu ilin əvvəlində "Microsoft" şirkəti Ayovada fəaliyyət göstərən və İlon Maska məxsus olan "AI" məlumat mərkəzlərindən birini təkmilləşdirdikdən sonra nəhayət xüsusi olaraq ABŞ-nın kəşfiyyat agentlikləri üçün internetdən təcrid olunmuş bu generativ "AI" modelinin tətbiqini təsdiqləyib.
Qeyd olunur ki, "Microsoft" şirkətinin nümayəndəsi iki il əvvəl belə proqnoz verib:
"Gələcəyin müasir texnoloji öncüllərinin sırasında öz xüsusi yeri ola biləcəyinə ümid bəslənən fərqli "Exascale" superkompüterlərinin müasir nəsil modeli fikrimcə, sonuncu olacaq və üstəlik də yer-göylə savaşa hazırlıqlı kimi görünən bu yeni nəsil süperkompüterlər zaman ötdükcə, fəaliyyətinin çox yüksək həddi sayəsində səmada buludlara qədər gedib çıxacaq".
E. Şmidt sonda bir daha vurğulayıb ki, o, müasir texnoloji layihələrin, yeniliklərin əleyhinə olmasa da, süperkompüterlərin daima nəzarətdə olacağına arxayın deyil.
Oqtay QORÇU
Bölməyə aid digər xəbərlər
Dünən, 14:45
Mehriban Əliyeva Orxan Aslanovu təbrik edib
Dünən, 11:52
Sabahın hava proqnozu açıqlanıb
Dünən, 11:21
Bakıda evdə partlayış olub, bir nəfər yaralanıb
6-09-2024, 16:49
400 min insan köçürülüb, hava limanları bağlanıb - Təhlükə
6-09-2024, 16:14
Gömrük Komitəsinin sabiq əməkdaşlarının məhkəməsi başlayır
6-09-2024, 15:05
Nazirlik yeni dərs vəsaitləri ilə bağlı valideynlərə müraciət edib
6-09-2024, 12:37
Sabah hava necə olacaq? - Proqnoz
6-09-2024, 09:11
Şirvanda dələduzluq edən şəxs saxlanılıb
6-09-2024, 07:01
Mütəxəssislər kosmosla bağlı sualları cavablandırıblar
5-09-2024, 16:53
150 milyon ödəyən bloger Hüseyn Həsənov əmlakını qurtarıb
5-09-2024, 15:57
AZƏRTAC-ın baş redaktoru dəyişib
5-09-2024, 15:39
Sevgilisi naziri çətin vəziyyətlə üzləşdirib - Foto
5-09-2024, 15:16
31 yaşlı şəxs kanalda boğulub
5-09-2024, 14:55
Qara dəliklərlə bağlı yeni araşdırma aparıblar
5-09-2024, 12:41
Sabahın hava proqnozu açıqlanıb
5-09-2024, 10:46
Sertifikatlaşdırma prosesi: müsahibələr başlayır
5-09-2024, 08:52
Braziliyada rekord quraqlıq hökm sürür
4-09-2024, 16:30
Hava şəraiti ilə bağlı sarı və narıncı xəbərdarlıq edilib
4-09-2024, 15:44
Dövlət Komitəsinin sədri Allahşükür Paşazadə ilə görüşüb
4-09-2024, 13:34
Bir milyon manatdan çox dələduzluq işi - Qərardan protest verilib
4-09-2024, 12:21
Sabah bəzi rayonlara yağış yağacaq
4-09-2024, 12:08
11 yaşlı qızın qətlində şübhəli şəxs saxlanılıb
4-09-2024, 11:31
Yelena Sidorenkonun bağ evindən oğurluq edənlər saxlanılıb
4-09-2024, 11:22
Rauf Cəfəroviç Gürcüstandan Azərbaycana ekstradisiya edilib
4-09-2024, 10:43
Dövlət Xidmətində yeni təyinat olub
4-09-2024, 09:24
Gədəbəydə otlaq sahədə uzanan kişinin üzərindən yük maşını keçib
4-09-2024, 08:12
Astana və Daşkənd orbitə birgə kosmik peyk çıxaracaq
3-09-2024, 22:06
Mərkəzi Xəstəxanaya direktor təyinatı olub
3-09-2024, 18:00
Bakıda və Abşeronda havada tozun səviyyəsi azalır
3-09-2024, 17:45
“Azərbaycan Dəmir Yolları” QSC-də təyinat olub
3-09-2024, 17:28
İnsanlar "Y" xromosomu olmadan yaşayacaq
3-09-2024, 17:14
Bərdədə itkin düşən 15 yaşlı qızın meyiti tapılıb
3-09-2024, 16:38
Qonur ayıları görməyə gedən 19 turist ölüb - Foto
3-09-2024, 15:10
MEDİA-nın Naxçıvan regional idarəsinin Əsasnaməsi təsdiqlənib
3-09-2024, 14:10
Kollecin sabiq direktorunun bacısı həbs edilib
3-09-2024, 12:23
Şirvanda 60 yaşlı sahibkar torpaq üstündə öldürülüb
3-09-2024, 12:11
Sabah hava necə olacaq? - Proqnoz
3-09-2024, 10:49
Lənkəranda əməliyyat: 3 nəfər 11 kq narkotiklə saxlanılıb
3-09-2024, 09:18
NASA-nı aldadan şəxs həbs edilib
2-09-2024, 17:40
İmişlidə 17 yaşlı qızın toyu təxirə salınıb
2-09-2024, 17:11
Polis əməliyyatı: üç nəfər 35 kq narkotiklə saxlanılıb
2-09-2024, 15:39
Dövlət Komitəsi yanında İctimai Şura üzvlərinin sayı artırılıb
2-09-2024, 14:10
Nazim Bəydəmirli məhkəmədə: "Ədalət Bağırovla "Avtoqarant" şirkəti ilə bağlı görüşdüm"
2-09-2024, 14:06
Qarabağ zonasında daha 7235.1 hektar ərazi minalardan təmizlənib
2-09-2024, 13:08
Bakteriyalardan zəhərlənmə əleyhinə istifadə olunacaq