İrəvandan sonra ABŞ-nın vitse-prezidenti C.D.Vens Bakıya səfər edərək, müdafiə, nüvə enerjisi və kibertəhlükəsizlik sahələrində Azərbaycanla əməkdaşlıq haqqında xartiya imzalayıb və Xəzər dənizindəki sərhədini qorumaq üçün Amerikanın Azərbaycana qayıqlar göndərəcəyinə söz verib.

Reyting.az xəbər verir ki, bu barədə “BBC” yazıb.

Britaniya nəşrinin təhlilində qeyd olunur:

Vens çərşənbə axşamı Azərbaycan prezidenti İlham Əliyevlə keçirdiyi mətbuat konfransında deyib: "İnanıram ki, mən Azərbaycanın iki ayrı hissəsini birləşdirəcək yeni "Beynəlxalq Sülh və Rifah üçün Tramp Marşrutu" boyu uçan ilk şəxslərdən biri idim.

Bu marşrut Azərbaycanı materikdən Ermənistan ərazisi ilə ayrılmış muxtar respublika olan Naxçıvan anklavı ilə birləşdirəcək.

Yayda, Əliyev və Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyan Vaşinqtonda ölkələr arasında sülh münasibətləri haqqında bəyannamənin son mətnini imzaladıqda (sülh müqaviləsinin özü hələ imzalanmayıb), Ermənistan ərazisinin bir hissəsini müvəqqəti istifadə üçün (99 il müddətinə) bu ərazidən keçən nəqliyyata nəzarət edəcək Amerika şirkətlərinə verməyə razılaşıb.

Azərbaycan əvvəllər də azərbaycanlıların Naxçıvana səyahət etməsinə imkan verəcək yolun faktiki olaraq ekstraterritorial olmasında israr edirdi; Ermənistan qəti şəkildə qarşı çıxırdı və bunu öz suveren ərazisinin təslim olması hesab edirdi.

"Tramp Yolu" hər iki tərəf üçün bir növ Süleyman həllinə çevrilib və İlham Əliyev özü Vens ilə görüşdə bunu tərifləyib.

Azərbaycanın müttəfiqi olan Türkiyə 1990-cı illərdən bəri ölkə sularının qorunmasında əsas rol oynayıb. Gəmilər təchiz etməsə də, Azərbaycanda istehsal olunan gəmiləri təchiz etməyə köməklik göstərib və kiçik pilotsuz gəmilər təchiz edir.

Hərbi ekspert Azad İsazadə ABŞ-nın hansı qayıqlar təchiz edəcəyinin hələ dəqiq olmadığını deyir: "Əvvəlcə onların nə ilə təchiz olunduğunu - hansı növ raketlərlə, hansı radar sistemləri və hansı hava hücumundan müdafiə sistemləri ilə təchiz olunduğunu anlamalıyıq".

O, Xəzər dənizinin (əslində göl) dünya okeanlarından təcrid olunması səbəbindən böyük gəmilərin Azərbaycana gətirilməsinin mümkün olmayacağını da söyləyir.

Regionu əlaqələndirmək

Nüvə enerjisi, süni intellekt, hərbi əməkdaşlıq və müqavilənin digər aspektləri Vensin Ermənistanda razılaşdığı şeylərə bənzəyir.

Xartiyanın birinci bəndi "Regional Əlaqə, o cümlədən Enerji, Ticarət və Tranzit" adlanır. Bu, regionu ABŞ-nın köməyi ilə birləşdirəcək bütün növ infrastruktur və logistika məsələlərini əhatə edir. Bu, ilk növbədə, iqtisadi əlaqələri olmayan Azərbaycan və Ermənistanla bağlıdır.

30 ildən çox əvvəl Ermənistanla Azərbaycan arasında iqtisadi əlaqələr Sovet İttifaqı və Birinci Qarabağ müharibəsi ilə pozulub. Həmin dövrdə Azərbaycan öz ərazisindən Ermənistana yük daşınmasını qadağan etmişdi. Eyni zamanda, ölkə qonşu Gürcüstan vasitəsilə Avropaya neft və qaz kəmərləri çəkirdi.

Ermənistanda da Azərbaycanla ticarət qadağan olunmuşdu. 2017-ci ildə mağaza rəflərində Azərbaycan almaları aşkar edildikdə, bu, ictimai etirazlara və cinayət istintaqına səbəb oldu.

Ötən ilin sonunda Azərbaycan ilk dəfə olaraq Ermənistana yanacaq satmağa başladı və məhsulların öz ərazisindən tranzitinə icazə verdi.

V. QULİYEV