19:36 / 30-08-2025
Bu gündən Bakının bəzi yollarında hərəkət məhdudlaşdırılacaq
19:30 / 30-08-2025
Aİ-nin xüsusi nümayəndəsi Naxçıvana gəlib
18:08 / 30-08-2025
Prezident İlham Əliyev Çinə səfər edib - Fotolar
15:49 / 30-08-2025
Ukrayna Ali Radasının deputatı qətlə yetirilib
12:09 / 30-08-2025
Şüvəlanda yeni ictimai çimərliklər yaradılıb
09:27 / 30-08-2025
Premyer Liqa: bu gün daha iki qarşılaşma olacaq
08:23 / 30-08-2025
Gədəbəydəki qəzada ölənlər var
08:13 / 30-08-2025
Bakı-Ağdam sərnişin qatarı istifadəyə verilib
07:08 / 30-08-2025
Ukrayna yenidən kütləvi hücuma məruz qalıb
00:24 / 30-08-2025
Töhmət alan icra başçısı: “İş olan yerdə nöqsan da olur"
00:10 / 30-08-2025
Azərbaycanla ABŞ arasında Anlaşma Memorandumu imzalanlb
19:01 / 29-08-2025
Bako Sahakyanın ibtidai istintaqa ifadəsi yayılıb
18:25 / 29-08-2025
MİQ üzrə müsahibə mərhələsinin nəticələri elan olunub
18:01 / 29-08-2025
Məhkəmə tiktoker Aysel Mustafayeva haqqında həbs qərarı verib
17:53 / 29-08-2025
Gənclər Liqası və U-17 Liqada 2025/2026 mövsümünün püşkü atılıb
17:43 / 29-08-2025
DÇ-2026: Türkiyə yığmasının heyəti açıqlanıb
17:38 / 29-08-2025
Azərbaycanda saxlanılan Özbəkistan vətəndaşı ölkəsinə təhvil verilib
17:32 / 29-08-2025
Rusiya ABŞ və NATO-nun silah marşrutlarını izləyir
17:15 / 29-08-2025
İtaliyada 60-dan çox turist qidadan zəhərlənib
17:07 / 29-08-2025
Yanan beş qayıqdan ikisi batıb
17:05 / 29-08-2025
Şəbnəm Tovuzlu Rusiyaya buraxılmayıb
17:01 / 29-08-2025
Zelenski: Rusiya bufer zonanı artırmaq üçün geri çəkilməlidir
17:00 / 29-08-2025
Şəhid Natiq Kərimov dəfn olunub
16:58 / 29-08-2025
Daha 56 nəqliyyat vasitəsi hərraca çıxarılıb
16:23 / 29-08-2025
Hərbi xidmətə çağırış başlayır
16:13 / 29-08-2025
Prezident icra başçısına şiddətli töhmət verib
16:10 / 29-08-2025
"Qarabağ" futbol klubuna 5 milyon manat ayrılıb - Sərəncam
16:03 / 29-08-2025
Agentlik: "İki il ərzində Ukraynada oxuyan 3673 tələbənin diplomu tanınıb"
15:41 / 29-08-2025
Cümşüd Nuriyev: Bizi təxribata çəkə bilməzlər
15:36 / 29-08-2025
Pakistanla Ermənistan arasında diplomatik münasibətlər qurulur
14:04 / 26-08-2025

01:04 / 26-08-2025

18:09 / 27-08-2025

13:31 / 28-08-2025

11:13 / 26-08-2025

12:50 / 27-08-2025

13:54 / 27-08-2025

22:47 / 25-08-2025

22:01 / 26-08-2025

00:03 / 26-08-2025

18:19 / 26-08-2025

Həm axtarışda olan terrorçu, həm də Əsədin yerinə namizəd - Colani kimdir?
Tarix: 04-12-2024 11:57 | Bölmə: Slayd

Əbu Məhəmməd əl-Colani 2003-cü ilin martında Dəməşqdə avtobusa minərək, Amerikanın İraqa yaxınlaşan işğalını dəf etmək istəyən könüllü yoldaşları ilə səhradan Bağdada doğru yola düşdü. O, 2011-ci ildə İraqda Amerikanın idarə etdiyi əsir düşərgəsində 5 il qaldıqdan sonra vətənə qayıdanda İŞİD-in qurucusu Əbubəkr əl-Bağdadinin emissarı idi. Colani Suriyaya nağd pul dolu çantalar və ekstremist hərəkatı dünyaya çatdırmaq missiyası ilə gəlmişdi.
Reyting.az xəbər verir ki, bu barədə “Wall Street Journal” yazıb.
Təhlildə qeyd olunur:
Keçən həftə 42 yaşlı Colani Suriyanın ikinci ən böyük şəhəri Hələbə qruplaşmasının dominantlıq etdiyi “Heyət Təhrir əl-Şam”ın (HTŞ) - Türkiyənin dəstəklədiyi üsyançı qüvvələrin aparıcı komandiri kimi zəfərlə daxil oldu. Onun gözlənilməz və sürətli qələbəsi, dramaturgiyadan məhrum olmayan Yaxın Şərqdə ən dramatik anlardan birini qeyd edir.
İŞİD-in 2014-cü ildə İraqın ikinci ən böyük şəhəri Mosulu ələ keçirməsi ilə müqayisədə şok dəyəri və strateji əhəmiyyəti ilə Hələbin süqutu indiyədək çox fərqli bir hadisə olub.
Yaxın Şərq Media Tədqiqat İnstitutunun vitse-prezidenti və Dövlət Departamentinin terrorla mübarizə üzrə keçmiş koordinatoru Alberto Miguel Fernandes bildirib: "Onlar oyunu necə oynamağı öyrəndilər. Onlarda hələ də ekstremist ideologiya adlandıracağımız şey var, lakin axmaq ekstremist deyillər, millətçi ekstremistlərdir. Covlani bilir ki, o, məsələn, azlıqlara münasibətdə tonunu mülayimləşdirməlidir, çünki bu, Qərbdəki insanların onun üzünə atacağı bir şeydir”.
Colaninin transformasiyasının nə dərəcədə həqiqi olduğu və onun mötədilliyə çağırışlarının Əsəd rejimini dəyişdirmək axtarışlarını davam etdirərkən nə dərəcədə digər suriyalıları və Qərbi rahatlığa sövq etmək məqsədi daşıdığı bəlli deyil. Əfqanıstandakı “Taliban” da 2021-ci ildə hakimiyyəti ələ keçirməzdən əvvəl inklüziv hökumət və qadınların hüquqlarına daha çox hörmət vəd edib, lakin o vaxtdan qadınları iş yerindən və təhsildən sıxışdırıb, 2001-ci ilə, ABŞ-nın işğalından əvvəl idarə etdiyi üsula qayıdıb.
“İraqda kiçik bir suriyalı cihadçıdan Suriya inqilabının liderinə çevrilmə? Mən çox şübhələnirəm, - bunu Lion 2 Universitetinin Suriya üzrə mütəxəssisi Fabris Balanş deyib:
- Bəli, Colani yəqin ki, yaşlandıqca daha burjua olub və ola bilsin, radikal ideologiyasının bir hissəsindən imtina edib. Amma məncə, onun əsl niyyətlərini gizlədərək təqiyyə oyunu oynaması ehtimalı daha çoxdur”.
Hüquq müdafiəçiləri HTŞ-yə tənqidi fikirlər səsləndirən fəalları, jurnalistləri və digər mülki şəxsləri özbaşına həbs etməkdə günahlandırıb və həbsdə olanların işgəncə və pis rəftara məruz qaldığını iddia edib. Colani bu ittihamları rədd edir.
“Onlar qlobal cihaddan yerli rejimə keçdilər və indi avtoritar meyllərinə görə ərəb dünyasındakı bir çox rejimlərə bənzəyirlər”.
Afinalı xarici siyasət analitiki Corc Meneşyanın sözlərinə görə, Hələbi zəbt etdikdən sonra Colani döyüşçüləri bəzi xristian evlərinin qapılarını döyüb və sakinlərə sülhlə gəldiklərini söyləyiblər. “Onlara deyiblər ki, Milad bayramınızı qeyd edə bilərsiniz”.
HTŞ-nin Hələbi ələ keçirməsindən sonra əsasən xristianların yaşadığı məhəllədəki bazarda lentə alınan videoda Milad ağacı görünür. Bu təminatlara baxmayaraq, çoxları ehtiyatlı davranır. Meneşyan bildirib:
“Onların rəhbərliyi azlıqlara hörmət edəcəklərini söyləsə belə, hər bir döyüşçünü idarə edə bilməzlər”.
Həqiqətən də, HTŞ sıralarında yüzlərlə, hətta minlərlə xarici döyüşçünün – çeçenlər, türklər, iraqlılar, orta asiyalılar və xüsusən də Çinin Sincan şəhərindən olan uyğurların olması beynəlxalq ictimaiyyət üçün əsas məsələdir. 2020-ci ildə Beynəlxalq Böhran Qrupu ilə görüşdə bu adamlar haqqında soruşduqda Colani Suriyadan kənarda heç kim üçün təhlükə yaratmadıqlarını söyləyib.
“Uyğurlar Çində təqiblərlə üzləşir və bunu qətiyyətlə pisləyirik. Onların gedəcək başqa yerləri yoxdur. Təbii ki, onlara rəğbət bəsləyirəm. Ancaq onların Çindəki mübarizəsi bizim deyil, ona görə də deyirik ki, qaydalarımıza əməl etdikləri müddətcə burada xoş qarşılanırlar”.
2021-ci ildə Suriyanın İdlib şəhərində verdiyi müsahibədə Colani 2001-ci ilin 11 sentyabrını, “Əl-Qaidə”nin Amerikaya hücumlarını və ya İraqda ABŞ qoşunlarına qarşı döyüşməsini qeyd etdiyinə görə peşman olmadığını söyləyib.
“Əgər Amerikanın iştirakı olmasaydı, müqavimət də olmazdı. O zaman İslam və ya Ərəb dünyasında yaşayan hər kəs [11 sentyabr hücumlarından] məmnun olmadığını deyərsə, yalan danışar. Amma insanlar, şübhəsiz ki, günahsız insanların öldürülməsinə təəssüflənirlər”.
Hələbdə adının açıqlanmasını istəməyən bir xristian qadın dedi: “Onlar Hələbi ələ keçirdiklərini dedikləri gün sanki “Titanik” batdı. Lakin qarət olmadı və ertəsi gün mağazalar və restoranlar açıldı. Hər kəs şokda idi, çünki onlar bizimlə gözəl rəftar edirdilər. Onlar qorxulu görünürlər”.
Colanini ABŞ hələ də terrorçu kimi səciyyələndirirlər. Vaşinqton Colanini tutana 10 milyon dollar mükafat təklif edir. Lakin Bəşər Əsəd rejiminin süqutu halında Suriyanın hakimi olmaq üçün potensial namizəd kimi təqdim edir.
Əsl adı Əhməd Hüseyn əl-Şaraa olan Colani 1967-ci ildə İsrailin işğal etdiyi Colan Təpələrində doğulub. O, köklərinə istinad edən Colani adını qəbul edib. 2012-ci ildə İŞİD-lə, “Əl-Qaidə” ilə əlaqələrini kəsib. 2016-cı ildə və o vaxtdan bəri hər iki təşkilatla qanlı kampaniyalarda vuruşub.
“Onun və qrupunun İŞİD və “Əl-Qaidə” ilə əlaqəsi çox səmimidir”, - bunu Vaşinqton Yaxın Şərq Siyasəti İnstitutunun baş elmi işçisi Aaron Zelin bildirib.
Y. QACAR
Bölməyə aid digər xəbərlər
Tarix: 04-12-2024 11:57 | Bölmə: Slayd

Əbu Məhəmməd əl-Colani 2003-cü ilin martında Dəməşqdə avtobusa minərək, Amerikanın İraqa yaxınlaşan işğalını dəf etmək istəyən könüllü yoldaşları ilə səhradan Bağdada doğru yola düşdü. O, 2011-ci ildə İraqda Amerikanın idarə etdiyi əsir düşərgəsində 5 il qaldıqdan sonra vətənə qayıdanda İŞİD-in qurucusu Əbubəkr əl-Bağdadinin emissarı idi. Colani Suriyaya nağd pul dolu çantalar və ekstremist hərəkatı dünyaya çatdırmaq missiyası ilə gəlmişdi.
Reyting.az xəbər verir ki, bu barədə “Wall Street Journal” yazıb.
Təhlildə qeyd olunur:
Keçən həftə 42 yaşlı Colani Suriyanın ikinci ən böyük şəhəri Hələbə qruplaşmasının dominantlıq etdiyi “Heyət Təhrir əl-Şam”ın (HTŞ) - Türkiyənin dəstəklədiyi üsyançı qüvvələrin aparıcı komandiri kimi zəfərlə daxil oldu. Onun gözlənilməz və sürətli qələbəsi, dramaturgiyadan məhrum olmayan Yaxın Şərqdə ən dramatik anlardan birini qeyd edir.
İŞİD-in 2014-cü ildə İraqın ikinci ən böyük şəhəri Mosulu ələ keçirməsi ilə müqayisədə şok dəyəri və strateji əhəmiyyəti ilə Hələbin süqutu indiyədək çox fərqli bir hadisə olub.
Yaxın Şərq Media Tədqiqat İnstitutunun vitse-prezidenti və Dövlət Departamentinin terrorla mübarizə üzrə keçmiş koordinatoru Alberto Miguel Fernandes bildirib: "Onlar oyunu necə oynamağı öyrəndilər. Onlarda hələ də ekstremist ideologiya adlandıracağımız şey var, lakin axmaq ekstremist deyillər, millətçi ekstremistlərdir. Covlani bilir ki, o, məsələn, azlıqlara münasibətdə tonunu mülayimləşdirməlidir, çünki bu, Qərbdəki insanların onun üzünə atacağı bir şeydir”.
Colaninin transformasiyasının nə dərəcədə həqiqi olduğu və onun mötədilliyə çağırışlarının Əsəd rejimini dəyişdirmək axtarışlarını davam etdirərkən nə dərəcədə digər suriyalıları və Qərbi rahatlığa sövq etmək məqsədi daşıdığı bəlli deyil. Əfqanıstandakı “Taliban” da 2021-ci ildə hakimiyyəti ələ keçirməzdən əvvəl inklüziv hökumət və qadınların hüquqlarına daha çox hörmət vəd edib, lakin o vaxtdan qadınları iş yerindən və təhsildən sıxışdırıb, 2001-ci ilə, ABŞ-nın işğalından əvvəl idarə etdiyi üsula qayıdıb.
“İraqda kiçik bir suriyalı cihadçıdan Suriya inqilabının liderinə çevrilmə? Mən çox şübhələnirəm, - bunu Lion 2 Universitetinin Suriya üzrə mütəxəssisi Fabris Balanş deyib:
- Bəli, Colani yəqin ki, yaşlandıqca daha burjua olub və ola bilsin, radikal ideologiyasının bir hissəsindən imtina edib. Amma məncə, onun əsl niyyətlərini gizlədərək təqiyyə oyunu oynaması ehtimalı daha çoxdur”.
Hüquq müdafiəçiləri HTŞ-yə tənqidi fikirlər səsləndirən fəalları, jurnalistləri və digər mülki şəxsləri özbaşına həbs etməkdə günahlandırıb və həbsdə olanların işgəncə və pis rəftara məruz qaldığını iddia edib. Colani bu ittihamları rədd edir.
“Onlar qlobal cihaddan yerli rejimə keçdilər və indi avtoritar meyllərinə görə ərəb dünyasındakı bir çox rejimlərə bənzəyirlər”.
Afinalı xarici siyasət analitiki Corc Meneşyanın sözlərinə görə, Hələbi zəbt etdikdən sonra Colani döyüşçüləri bəzi xristian evlərinin qapılarını döyüb və sakinlərə sülhlə gəldiklərini söyləyiblər. “Onlara deyiblər ki, Milad bayramınızı qeyd edə bilərsiniz”.
HTŞ-nin Hələbi ələ keçirməsindən sonra əsasən xristianların yaşadığı məhəllədəki bazarda lentə alınan videoda Milad ağacı görünür. Bu təminatlara baxmayaraq, çoxları ehtiyatlı davranır. Meneşyan bildirib:
“Onların rəhbərliyi azlıqlara hörmət edəcəklərini söyləsə belə, hər bir döyüşçünü idarə edə bilməzlər”.
Həqiqətən də, HTŞ sıralarında yüzlərlə, hətta minlərlə xarici döyüşçünün – çeçenlər, türklər, iraqlılar, orta asiyalılar və xüsusən də Çinin Sincan şəhərindən olan uyğurların olması beynəlxalq ictimaiyyət üçün əsas məsələdir. 2020-ci ildə Beynəlxalq Böhran Qrupu ilə görüşdə bu adamlar haqqında soruşduqda Colani Suriyadan kənarda heç kim üçün təhlükə yaratmadıqlarını söyləyib.
“Uyğurlar Çində təqiblərlə üzləşir və bunu qətiyyətlə pisləyirik. Onların gedəcək başqa yerləri yoxdur. Təbii ki, onlara rəğbət bəsləyirəm. Ancaq onların Çindəki mübarizəsi bizim deyil, ona görə də deyirik ki, qaydalarımıza əməl etdikləri müddətcə burada xoş qarşılanırlar”.
2021-ci ildə Suriyanın İdlib şəhərində verdiyi müsahibədə Colani 2001-ci ilin 11 sentyabrını, “Əl-Qaidə”nin Amerikaya hücumlarını və ya İraqda ABŞ qoşunlarına qarşı döyüşməsini qeyd etdiyinə görə peşman olmadığını söyləyib.
“Əgər Amerikanın iştirakı olmasaydı, müqavimət də olmazdı. O zaman İslam və ya Ərəb dünyasında yaşayan hər kəs [11 sentyabr hücumlarından] məmnun olmadığını deyərsə, yalan danışar. Amma insanlar, şübhəsiz ki, günahsız insanların öldürülməsinə təəssüflənirlər”.
Hələbdə adının açıqlanmasını istəməyən bir xristian qadın dedi: “Onlar Hələbi ələ keçirdiklərini dedikləri gün sanki “Titanik” batdı. Lakin qarət olmadı və ertəsi gün mağazalar və restoranlar açıldı. Hər kəs şokda idi, çünki onlar bizimlə gözəl rəftar edirdilər. Onlar qorxulu görünürlər”.
Colanini ABŞ hələ də terrorçu kimi səciyyələndirirlər. Vaşinqton Colanini tutana 10 milyon dollar mükafat təklif edir. Lakin Bəşər Əsəd rejiminin süqutu halında Suriyanın hakimi olmaq üçün potensial namizəd kimi təqdim edir.
Əsl adı Əhməd Hüseyn əl-Şaraa olan Colani 1967-ci ildə İsrailin işğal etdiyi Colan Təpələrində doğulub. O, köklərinə istinad edən Colani adını qəbul edib. 2012-ci ildə İŞİD-lə, “Əl-Qaidə” ilə əlaqələrini kəsib. 2016-cı ildə və o vaxtdan bəri hər iki təşkilatla qanlı kampaniyalarda vuruşub.
“Onun və qrupunun İŞİD və “Əl-Qaidə” ilə əlaqəsi çox səmimidir”, - bunu Vaşinqton Yaxın Şərq Siyasəti İnstitutunun baş elmi işçisi Aaron Zelin bildirib.
Y. QACAR
Bölməyə aid digər xəbərlər
Bu gün, 18:08
Prezident İlham Əliyev Çinə səfər edib - Fotolar
Bu gün, 08:13
Bakı-Ağdam sərnişin qatarı istifadəyə verilib
Bu gün, 00:10
Azərbaycanla ABŞ arasında Anlaşma Memorandumu imzalanlb
Dünən, 16:23
Hərbi xidmətə çağırış başlayır
Dünən, 16:13
Prezident icra başçısına şiddətli töhmət verib
Dünən, 15:41
Cümşüd Nuriyev: Bizi təxribata çəkə bilməzlər
Dünən, 13:34
BMT-nin İrana qarşı sanksiyaları bərpa olunur
Dünən, 13:06
“İşğal” sözü Rusiyanı qəzəbləndirib
Dünən, 12:51
Avropa bufer zona yaratmaq istəyir
Dünən, 11:50
Rusiya Minsk qrupunun buraxılmasını dəstəkləyir
Dünən, 11:00
Yeri fəlakət gözləyir?
Dünən, 10:45
Günəşdə güclü partlayış qeydə alınıb
28-08-2025, 18:43
Azərbaycan səfirliyinə zərər dəyib - XİN Rusiyanın Kiyevə hücumu ilə bağlı məlumat yayıb
28-08-2025, 12:44
563 ədəd PUA, “İsgəndər-M” və digər raketlər vurulub
28-08-2025, 12:11
İrəvanla Bakı arasında yeni səhifə açılır
28-08-2025, 10:26
Ali məktəb və kolleclərin boş qalan yerlərinə ixtisas seçimi başlayıb
28-08-2025, 10:06
Sabah daha üç şəhidimiz dəfn olunacaq - Fotolar
28-08-2025, 08:00
Putin və Zelenski İstanbulda görüşə bilərlər
27-08-2025, 18:09
Bakının üç rayonunda söküntü işlərinə başlayırlar
27-08-2025, 14:59
Müəllimlərin işə qəbulu müsabiqəsinin nəticələri elan olunub
27-08-2025, 13:31
Qəzzanın tam işğalı üçün hücumlar başlayıb
27-08-2025, 12:50
Keçmiş rəqiblər barışır: Türkiyə Səddamla əlaqə qurur
27-08-2025, 10:14
İlham Əliyev “Əl-Ərəbiyyə” telekanalına müsahibə verib - Video
27-08-2025, 09:28
Azərbaycanda kriptovalyuta üzərinə həbs qoyulub
26-08-2025, 14:43
Cəlaloğlu: Tramp maraqlarını Ukrayna və Rusiya vasitəsilə həyata keçirir
26-08-2025, 11:13
Zəngəzur dəhlizi Türkiyəyə effektiv yol açır
25-08-2025, 18:21
Azərbaycan-Rusiya münasibətlərini gərginləşdirməyə çalışan qüvvələr var
25-08-2025, 17:14
Qəzzada 300 nəfər acından ölüb - 117-si uşaqdır
25-08-2025, 16:46
ABŞ Rusiya təyyarələrini ələ keçirib
25-08-2025, 15:29
Putin Trampı aldadır
25-08-2025, 11:32
NATO dağıla bilər
25-08-2025, 10:51
Ermənistan ordudan imtina edir?
23-08-2025, 16:27
Bayramovla Lavrov arasında telefon danışığı olub
22-08-2025, 14:42
Türkiyə Ukrayna məsələsində Qərb müttəfiqlərinə bənzəmək istəmir
22-08-2025, 13:04
Hərbi ekspert: Problemimiz müttəfiqlərimiz Türkiyə və İsrail arasındakı gərginlikdir
22-08-2025, 11:14
ABŞ İrana yeni sanksiya tətbiq edib
21-08-2025, 18:23
Trampın Rusiya-Ukrayna siyasəti iflasa uğrayacaq - Professor
21-08-2025, 14:49
Zərərçəkən ermənilərin məhkəməsində: "Girovluqda ərimin başını kəsdilər"
21-08-2025, 10:38
Rəsmi Bakı ABŞ ilə daha sıx əlaqələr qurur
21-08-2025, 09:27
ABŞ Putinin həbsinə order verən hakimlərə sanksiya tətbiq edib
21-08-2025, 08:08
Sentyabrda Ay, Günəş və Venera tutulacaq
20-08-2025, 17:36
Putin-Zelenski görüşünə şübhələr artır
20-08-2025, 13:26
Professor: Avropa lider böhranı ilə üzləşib - Fotolar
20-08-2025, 12:15
Müəllimlərin işə qəbulu üzrə müsahibə başlayıb
20-08-2025, 11:50
İrəvan Tehranın simasında özünə strateji tərəfdaş tapıb
20-08-2025, 11:19
10-a yaxın ölkə Ukraynaya qoşun göndərməyə hazırdır
19-08-2025, 16:05
İsazadə: Atəşkəs üçün yeganə şans Putin-Zelenski görüşü ola bilər