17:47 / 07-09-2024
Ədliyyə Nazirliyinin Əsasnaməsi dəyişib - Fərman
17:36 / 07-09-2024
İpoteka Fondunun vəsaiti artırılacaq
15:04 / 07-09-2024
Növbəti köç karvanı Şuşaya çatıb - (Yenilənib)
14:58 / 07-09-2024
Daha iki jurnalistin həbs müddəti uzadılıb
14:45 / 07-09-2024
Mehriban Əliyeva Orxan Aslanovu təbrik edib
13:07 / 07-09-2024
Raman Saley Paris-2024-də finala yüksəlib
11:52 / 07-09-2024
Sabahın hava proqnozu açıqlanıb
11:21 / 07-09-2024
Bakıda evdə partlayış olub, bir nəfər yaralanıb
10:53 / 07-09-2024
Qarabağda xeyli silah-sursat tapılıb
10:30 / 07-09-2024
Zakir Həsənov və Hikmət Mirzəyev sərhəd bölgəsində olublar - Fotolar
10:27 / 07-09-2024
Koalisiya qüvvələri İraqdan çıxarılacaq - Foto
10:11 / 07-09-2024
Rusiyanın bir rayonundan əhalini köçürürlər
08:55 / 07-09-2024
Kiyevə yenidən kütləvi hücum olub - Foto
08:38 / 07-09-2024
Hollivud ulduzları yenidən eyni filmdə rol alacaqlar
18:43 / 06-09-2024
ABŞ Ukraynaya 250 milyon dollarlıq yeni yardım paketi ayırıb
18:00 / 06-09-2024
Rusiya İrandan ballistik raketlər alır
17:53 / 06-09-2024
Avropa çempionatı: iki cüdoçumuz qızıl medal qazanıb
17:34 / 06-09-2024
İlham Əliyev İtaliyada Beynəlxalq Çernobbio Forumunda çıxış edib - Tam mətn - Yenilənib
17:15 / 06-09-2024
Qızıl külçə qalmaqalı - Vəzifəli şəxslərlə bağlı cinayət işi məhkəməyə göndərilib
17:12 / 06-09-2024
Zelenski: “Rusiyanı sülhə məcbur etməliyik”
16:55 / 06-09-2024
Nazirə yeni müşavir təyin edilib
16:50 / 06-09-2024
"Abzas Media” işi: daha iki nəfərin həbs müddəti uzadılıb
16:49 / 06-09-2024
400 min insan köçürülüb, hava limanları bağlanıb - Təhlükə
16:29 / 06-09-2024
Harrisin kampaniya büdcəsi 361 milyon dollar artıb
16:25 / 06-09-2024
Prokurorluq iki generalın əmlakının mənşəyini araşdırır
16:14 / 06-09-2024
Gömrük Komitəsinin sabiq əməkdaşlarının məhkəməsi başlayır
15:28 / 06-09-2024
İlham Əliyevin İtaliyaya işgüzar səfəri başa çatıb - Fotolar
15:22 / 06-09-2024
Məhkəmə Əli İnsanovun üzərindən məhkumluğunu götürüb
15:16 / 06-09-2024
Ruslar Pavloqrada hücum edib: ölənlər və çoxlu sayda yaralı var
00:52 / 03-09-2024
![](/uploads/posts/2024-09/izmir-de-abd-askerinin-basina-cuval-gecirdiler-17780149_6810_o.webp)
23:03 / 03-09-2024
![](/uploads/posts/2024-09/9570367a-b0bd-3d0c-8f61-263f4a8ea226_850.jpg)
18:12 / 03-09-2024
![](/uploads/posts/2024-09/b057733c-5ba0-384d-92f7-65d7813607e0_850.jpg)
16:53 / 03-09-2024
![](/uploads/posts/2024-09/myazaki.jpg)
17:07 / 03-09-2024
![](/uploads/posts/2024-09/ersin-t-aliev-1.jpg)
13:18 / 05-09-2024
![](/uploads/posts/2024-09/1725432771_vezife1.jpg)
15:32 / 03-09-2024
![](/uploads/posts/2024-09/yasar.jpg)
00:07 / 03-09-2024
![](/uploads/posts/2024-09/maduro.jpg)
22:06 / 04-09-2024
![](/uploads/posts/2024-09/dinjpg-1601313902.jpg)
08:16 / 04-09-2024
![](/uploads/posts/2024-09/elton-con.png)
11:03 / 03-09-2024
![](/uploads/posts/2024-09/591c85629c7942f09c2cfe915fcb3e8b2920242651832.jpg)
22:06 / 03-09-2024
![](/uploads/posts/2024-09/1725390380_vezife1.jpg)
Yerə ilk yağış nə vaxt yağıb?
Tarix: 12-06-2024 10:00 | Bölmə: Cəmiyyət
![Yerə ilk yağış nə vaxt yağıb?](/uploads/posts/2024-06/ya.jpg)
Yerə ilk yağışın nə vaxt yağdığını və ilk şirin suyun nə zaman üzə çıxdığı çoxları üçün maraqlıdır. Bu səbəbdən də alimlər Yer kürəsinə ilk yağışın nə vaxt yağdığını müəyyən ediblər.
Reyting.az-ın məlumatına görə, Avstraliya və Çindən olan tədqiqatçıların böyük bir qrupu qədim mineralların, yəni orijinal kristalların içərisində yaradılışdan sonra Yer kürəsinə ilk dəfə yağan aramsız yağışların əlamətlərini aşkar ediblər.
Şirin suyun “izlərini” qoyan oksigen izotoplarını ətraflı tədqiq edən elm adamları belə qənaətə gəliblər ki, ilk damcılar planetimizin səthinə təxminən 4 milyard il əvvəl düşə bilərdi.
Avstraliyanın Kertin Universitetinin alimi, geoloq Hamed Qamaleldien baş verən bu proseslərə çox maraqlı elmi izah verərək öz fikirlərini "Nature Geoscience" nəşri ilə bölüşüb:
"Mineral sirkonun kiçik kristallarının yaşını, həmçinin oksigen izotoplarını geniş araşdırandan sonra təxminən tarixi yaşının 4 milyard il olması ehtimal edilən qeyri-adi yüngül izotop işarələrini kəşf etdik. Belə bir yeni tapıntı ilk dəfə yağışların nə zaman yerə düşdüyünün ən böyük elmi göstəricilərindən biri sayılır".
Bu tədqiqatların necə aparılması ilə bağlı sualları cavablandıran alimlərin fikrincə, yer qabığının ən qədim materiallarının nümunələri Avstraliyanın qərbindəki Cek Hillsdə saxlanılır. Orada istilik və təzyiqin təsirlərinə baxmayaraq, ilkin mineralların bəziləri 4,4 milyard il ərzində də nisbətən dəyişməz qalıb.
Tədqiqatları aparmaq üçün elm adamları dəyişməyə həddindən artıq müqavimətli sirkon mineralının mindən çox kristalının tarixini təyin ediblər və bu zaman məlum olub ki, həmin daşların təxminən 10 faizi 4 milyard ildən daha qədimdir.
Alimlərin deyiblər ki, əldə edilmiş sirkon kristallarında əhəmiyyətli miqdarda şirin su olub-olmadığını öyrənmək məqsədi ilə daha ağır və yüngül oksigen nisbətini ölçmək üçün əsasən kiçik ion şüalarından istifadə etməli olublar. Bu tədqiqatlar isə bir daha sübut edib ki, daha çox yüngül oksigen mövcud olub və 4 milyard il öncə yerdə şirin su yaranıb.
"Yerin bu qədər dərinliyində şirin suyun elmi sübutu əslində yerin dörd milyard il əvvəl tamamilə okeanla örtüldüyünə dair mövcud nəzəriyyəyə meydan oxuyur. Axı artıq təkzibedilməz elmi dəlilər var", - deyə Qamaleldien bildirib.
Geoloq Hüqo Olirukun isə deyib ki, bu kəşf "Yerin ilkin tarixinə işıq salmaqla yanaşı, həm də deməyə əsas verir ki, torpaq və şirin su həyatın nisbətən qısa müddəti ərzində, yəni 600 milyon ildən az bir müddətdə çiçəklənmənin əsasını qoyub. Bu da planetin formalaşmasında böyük rol oynayıb".
Geoloq-alim H. Oliruk əlavə edib ki, bu tapıntılar Yer kürəsinin ilkin tarixini başa düşməkdə irəliyə doğru mühüm addımdır və həyatın mənşəyi ilə bağlı əlavə tədqiqatlar üçün qapı açır.
Oqtay QORÇU
Bölməyə aid digər xəbərlər
Tarix: 12-06-2024 10:00 | Bölmə: Cəmiyyət
![Yerə ilk yağış nə vaxt yağıb?](/uploads/posts/2024-06/ya.jpg)
Yerə ilk yağışın nə vaxt yağdığını və ilk şirin suyun nə zaman üzə çıxdığı çoxları üçün maraqlıdır. Bu səbəbdən də alimlər Yer kürəsinə ilk yağışın nə vaxt yağdığını müəyyən ediblər.
Reyting.az-ın məlumatına görə, Avstraliya və Çindən olan tədqiqatçıların böyük bir qrupu qədim mineralların, yəni orijinal kristalların içərisində yaradılışdan sonra Yer kürəsinə ilk dəfə yağan aramsız yağışların əlamətlərini aşkar ediblər.
Şirin suyun “izlərini” qoyan oksigen izotoplarını ətraflı tədqiq edən elm adamları belə qənaətə gəliblər ki, ilk damcılar planetimizin səthinə təxminən 4 milyard il əvvəl düşə bilərdi.
Avstraliyanın Kertin Universitetinin alimi, geoloq Hamed Qamaleldien baş verən bu proseslərə çox maraqlı elmi izah verərək öz fikirlərini "Nature Geoscience" nəşri ilə bölüşüb:
"Mineral sirkonun kiçik kristallarının yaşını, həmçinin oksigen izotoplarını geniş araşdırandan sonra təxminən tarixi yaşının 4 milyard il olması ehtimal edilən qeyri-adi yüngül izotop işarələrini kəşf etdik. Belə bir yeni tapıntı ilk dəfə yağışların nə zaman yerə düşdüyünün ən böyük elmi göstəricilərindən biri sayılır".
Bu tədqiqatların necə aparılması ilə bağlı sualları cavablandıran alimlərin fikrincə, yer qabığının ən qədim materiallarının nümunələri Avstraliyanın qərbindəki Cek Hillsdə saxlanılır. Orada istilik və təzyiqin təsirlərinə baxmayaraq, ilkin mineralların bəziləri 4,4 milyard il ərzində də nisbətən dəyişməz qalıb.
Tədqiqatları aparmaq üçün elm adamları dəyişməyə həddindən artıq müqavimətli sirkon mineralının mindən çox kristalının tarixini təyin ediblər və bu zaman məlum olub ki, həmin daşların təxminən 10 faizi 4 milyard ildən daha qədimdir.
Alimlərin deyiblər ki, əldə edilmiş sirkon kristallarında əhəmiyyətli miqdarda şirin su olub-olmadığını öyrənmək məqsədi ilə daha ağır və yüngül oksigen nisbətini ölçmək üçün əsasən kiçik ion şüalarından istifadə etməli olublar. Bu tədqiqatlar isə bir daha sübut edib ki, daha çox yüngül oksigen mövcud olub və 4 milyard il öncə yerdə şirin su yaranıb.
"Yerin bu qədər dərinliyində şirin suyun elmi sübutu əslində yerin dörd milyard il əvvəl tamamilə okeanla örtüldüyünə dair mövcud nəzəriyyəyə meydan oxuyur. Axı artıq təkzibedilməz elmi dəlilər var", - deyə Qamaleldien bildirib.
Geoloq Hüqo Olirukun isə deyib ki, bu kəşf "Yerin ilkin tarixinə işıq salmaqla yanaşı, həm də deməyə əsas verir ki, torpaq və şirin su həyatın nisbətən qısa müddəti ərzində, yəni 600 milyon ildən az bir müddətdə çiçəklənmənin əsasını qoyub. Bu da planetin formalaşmasında böyük rol oynayıb".
Geoloq-alim H. Oliruk əlavə edib ki, bu tapıntılar Yer kürəsinin ilkin tarixini başa düşməkdə irəliyə doğru mühüm addımdır və həyatın mənşəyi ilə bağlı əlavə tədqiqatlar üçün qapı açır.
Oqtay QORÇU
Bölməyə aid digər xəbərlər
Dünən, 14:45
Mehriban Əliyeva Orxan Aslanovu təbrik edib
Dünən, 11:52
Sabahın hava proqnozu açıqlanıb
Dünən, 11:21
Bakıda evdə partlayış olub, bir nəfər yaralanıb
6-09-2024, 16:49
400 min insan köçürülüb, hava limanları bağlanıb - Təhlükə
6-09-2024, 16:14
Gömrük Komitəsinin sabiq əməkdaşlarının məhkəməsi başlayır
6-09-2024, 15:05
Nazirlik yeni dərs vəsaitləri ilə bağlı valideynlərə müraciət edib
6-09-2024, 12:37
Sabah hava necə olacaq? - Proqnoz
6-09-2024, 09:11
Şirvanda dələduzluq edən şəxs saxlanılıb
6-09-2024, 07:01
Mütəxəssislər kosmosla bağlı sualları cavablandırıblar
5-09-2024, 16:53
150 milyon ödəyən bloger Hüseyn Həsənov əmlakını qurtarıb
5-09-2024, 15:57
AZƏRTAC-ın baş redaktoru dəyişib
5-09-2024, 15:39
Sevgilisi naziri çətin vəziyyətlə üzləşdirib - Foto
5-09-2024, 15:16
31 yaşlı şəxs kanalda boğulub
5-09-2024, 14:55
Qara dəliklərlə bağlı yeni araşdırma aparıblar
5-09-2024, 12:41
Sabahın hava proqnozu açıqlanıb
5-09-2024, 10:46
Sertifikatlaşdırma prosesi: müsahibələr başlayır
5-09-2024, 08:52
Braziliyada rekord quraqlıq hökm sürür
4-09-2024, 16:30
Hava şəraiti ilə bağlı sarı və narıncı xəbərdarlıq edilib
4-09-2024, 15:44
Dövlət Komitəsinin sədri Allahşükür Paşazadə ilə görüşüb
4-09-2024, 13:34
Bir milyon manatdan çox dələduzluq işi - Qərardan protest verilib
4-09-2024, 12:21
Sabah bəzi rayonlara yağış yağacaq
4-09-2024, 12:08
11 yaşlı qızın qətlində şübhəli şəxs saxlanılıb
4-09-2024, 11:31
Yelena Sidorenkonun bağ evindən oğurluq edənlər saxlanılıb
4-09-2024, 11:22
Rauf Cəfəroviç Gürcüstandan Azərbaycana ekstradisiya edilib
4-09-2024, 10:43
Dövlət Xidmətində yeni təyinat olub
4-09-2024, 09:24
Gədəbəydə otlaq sahədə uzanan kişinin üzərindən yük maşını keçib
4-09-2024, 08:12
Astana və Daşkənd orbitə birgə kosmik peyk çıxaracaq
3-09-2024, 22:06
Mərkəzi Xəstəxanaya direktor təyinatı olub
3-09-2024, 18:00
Bakıda və Abşeronda havada tozun səviyyəsi azalır
3-09-2024, 17:45
“Azərbaycan Dəmir Yolları” QSC-də təyinat olub
3-09-2024, 17:28
İnsanlar "Y" xromosomu olmadan yaşayacaq
3-09-2024, 17:14
Bərdədə itkin düşən 15 yaşlı qızın meyiti tapılıb
3-09-2024, 16:38
Qonur ayıları görməyə gedən 19 turist ölüb - Foto
3-09-2024, 15:10
MEDİA-nın Naxçıvan regional idarəsinin Əsasnaməsi təsdiqlənib
3-09-2024, 14:10
Kollecin sabiq direktorunun bacısı həbs edilib
3-09-2024, 12:23
Şirvanda 60 yaşlı sahibkar torpaq üstündə öldürülüb
3-09-2024, 12:11
Sabah hava necə olacaq? - Proqnoz
3-09-2024, 10:49
Lənkəranda əməliyyat: 3 nəfər 11 kq narkotiklə saxlanılıb
3-09-2024, 09:18
NASA-nı aldadan şəxs həbs edilib
2-09-2024, 17:40
İmişlidə 17 yaşlı qızın toyu təxirə salınıb
2-09-2024, 17:11
Polis əməliyyatı: üç nəfər 35 kq narkotiklə saxlanılıb
2-09-2024, 15:39
Dövlət Komitəsi yanında İctimai Şura üzvlərinin sayı artırılıb
2-09-2024, 14:10
Nazim Bəydəmirli məhkəmədə: "Ədalət Bağırovla "Avtoqarant" şirkəti ilə bağlı görüşdüm"
2-09-2024, 14:06
Qarabağ zonasında daha 7235.1 hektar ərazi minalardan təmizlənib
2-09-2024, 13:08
Bakteriyalardan zəhərlənmə əleyhinə istifadə olunacaq