19:36 / 30-08-2025
Bu gündən Bakının bəzi yollarında hərəkət məhdudlaşdırılacaq
19:30 / 30-08-2025
Aİ-nin xüsusi nümayəndəsi Naxçıvana gəlib
18:08 / 30-08-2025
Prezident İlham Əliyev Çinə səfər edib - Fotolar
15:49 / 30-08-2025
Ukrayna Ali Radasının deputatı qətlə yetirilib
12:09 / 30-08-2025
Şüvəlanda yeni ictimai çimərliklər yaradılıb
09:27 / 30-08-2025
Premyer Liqa: bu gün daha iki qarşılaşma olacaq
08:23 / 30-08-2025
Gədəbəydəki qəzada ölənlər var
08:13 / 30-08-2025
Bakı-Ağdam sərnişin qatarı istifadəyə verilib
07:08 / 30-08-2025
Ukrayna yenidən kütləvi hücuma məruz qalıb
00:24 / 30-08-2025
Töhmət alan icra başçısı: “İş olan yerdə nöqsan da olur"
00:10 / 30-08-2025
Azərbaycanla ABŞ arasında Anlaşma Memorandumu imzalanlb
19:01 / 29-08-2025
Bako Sahakyanın ibtidai istintaqa ifadəsi yayılıb
18:25 / 29-08-2025
MİQ üzrə müsahibə mərhələsinin nəticələri elan olunub
18:01 / 29-08-2025
Məhkəmə tiktoker Aysel Mustafayeva haqqında həbs qərarı verib
17:53 / 29-08-2025
Gənclər Liqası və U-17 Liqada 2025/2026 mövsümünün püşkü atılıb
17:43 / 29-08-2025
DÇ-2026: Türkiyə yığmasının heyəti açıqlanıb
17:38 / 29-08-2025
Azərbaycanda saxlanılan Özbəkistan vətəndaşı ölkəsinə təhvil verilib
17:32 / 29-08-2025
Rusiya ABŞ və NATO-nun silah marşrutlarını izləyir
17:15 / 29-08-2025
İtaliyada 60-dan çox turist qidadan zəhərlənib
17:07 / 29-08-2025
Yanan beş qayıqdan ikisi batıb
17:05 / 29-08-2025
Şəbnəm Tovuzlu Rusiyaya buraxılmayıb
17:01 / 29-08-2025
Zelenski: Rusiya bufer zonanı artırmaq üçün geri çəkilməlidir
17:00 / 29-08-2025
Şəhid Natiq Kərimov dəfn olunub
16:58 / 29-08-2025
Daha 56 nəqliyyat vasitəsi hərraca çıxarılıb
16:23 / 29-08-2025
Hərbi xidmətə çağırış başlayır
16:13 / 29-08-2025
Prezident icra başçısına şiddətli töhmət verib
16:10 / 29-08-2025
"Qarabağ" futbol klubuna 5 milyon manat ayrılıb - Sərəncam
16:03 / 29-08-2025
Agentlik: "İki il ərzində Ukraynada oxuyan 3673 tələbənin diplomu tanınıb"
15:41 / 29-08-2025
Cümşüd Nuriyev: Bizi təxribata çəkə bilməzlər
15:36 / 29-08-2025
Pakistanla Ermənistan arasında diplomatik münasibətlər qurulur
14:04 / 26-08-2025

01:04 / 26-08-2025

18:09 / 27-08-2025

13:31 / 28-08-2025

11:13 / 26-08-2025

12:50 / 27-08-2025

13:54 / 27-08-2025

22:47 / 25-08-2025

22:01 / 26-08-2025

00:03 / 26-08-2025

18:19 / 26-08-2025

Keçmişə və gələcəyə yollanmaq reallığa çevriləcək
Tarix: 31-03-2025 19:41 | Bölmə: Slayd

Əsas riyazi üsullardan istifadə etməklə zamanlara səyahət tam mümkündür. Elmi baxımdan artıq bunun nəzəri imkanlarını dəstəkləyən çoxlu sayda sübutlar əldə edilib.
Reyting.az xəbər verir ki, bunu Avstraliyadakı Kvinslend Universitetinin tədqiqatçıları bildiriblər.
Elm adamları bir müddət öncə zamanda səyahət paradoksunu həll edib və bununla bağlı bütün sənədləri təqdim etməyə hazır olduqlarını açıqlayıblar.
Alimlərin "IOP Publishing" elm jurnalında dərc olunmuş məqaləsində qeyd edilir ki, zamanda səyahət əslində determinizmə və azad iradə prinsiplərinə zidd deyil. Bu isə onu sübut edir ki, gələcəyin öncədən müəyyən edildiyi görüntüsü olsa da, yenə onu və yaxud insanların “tale” adlandırdığı ardıcıllığı dəyişdirmək cəhdləri nəticəsiz qalacaq və bu, gözlənilməz nəticələrə səbəb ola bilər.
Bildirilir ki, yeni elmi nəzəriyyə qapalı zamanın dövrələrinə əsaslanır və burada əsas şərtlərdən biri səyahətçinin hərəkətindəki səbəb-nəticə əlaqələrinin qorunmasıdır. Elmi izaha görə, “zaman xətti” adlandırılan formula öz-özünə düzəliş xüsusiyyətinə malikdir.
"IOP Publishing" nəşrində yazılır ki, zamanın səyyahı ilk yoluxmuş insanı aradan qaldırmaqla, əgər var gücü ilə səy göstərirsə, həmçinin məqsədli şəkildə mübarizə aparmaqla, "COVID-19" pandemiyasının qarşısını almaqdan ötrü çalışırsa, onda ya o, özü xəstələnəcək, ya da bu rolu başqa şəxs öz üzərinə götürməli olacaq.
Universitetin digər bir əməkdaşı isə deyib ki, zamana səyahət mümkündür: “Keçmişə, hətta gələcəyə də yollanmaq nəzəri cəhətdən reallığa çevrilə bilər. Lakin prinsipcə, belə bir səyahət heç nəyi dəyişə bilməz. Keçmişə və ya gələcəyə müdaxilə isə mümkünsüzdür".
Yeni tədqiqatların nəticələri göstərib ki, zaman səyahəti potensial şəkildə həyata keçirilə bilər, lakin əsas faktor hadisələrin dəyişdirilməsinə imkan vermir. Alimlərin fikrincə, keçmişdə baş verən hər hansı bir müdaxilə yenə də hadisələrin gedişatının müəyyənləşdirilmiş məcraya qayıtmasına səbəb olacaq.
Alimlər qeyd ediblər ki, zamanda səyahətə yollanacaq bir insan əgər öz maraqlarına uyğun keçmiş hadisələrə, yaxud gələcəyə bilərəkdən müdaxilə etməyə çalışarsa, o zaman onun ölümü qaçılmaz ola bilər.
Oqtay QORÇU
Bölməyə aid digər xəbərlər
Tarix: 31-03-2025 19:41 | Bölmə: Slayd

Əsas riyazi üsullardan istifadə etməklə zamanlara səyahət tam mümkündür. Elmi baxımdan artıq bunun nəzəri imkanlarını dəstəkləyən çoxlu sayda sübutlar əldə edilib.
Reyting.az xəbər verir ki, bunu Avstraliyadakı Kvinslend Universitetinin tədqiqatçıları bildiriblər.
Elm adamları bir müddət öncə zamanda səyahət paradoksunu həll edib və bununla bağlı bütün sənədləri təqdim etməyə hazır olduqlarını açıqlayıblar.
Alimlərin "IOP Publishing" elm jurnalında dərc olunmuş məqaləsində qeyd edilir ki, zamanda səyahət əslində determinizmə və azad iradə prinsiplərinə zidd deyil. Bu isə onu sübut edir ki, gələcəyin öncədən müəyyən edildiyi görüntüsü olsa da, yenə onu və yaxud insanların “tale” adlandırdığı ardıcıllığı dəyişdirmək cəhdləri nəticəsiz qalacaq və bu, gözlənilməz nəticələrə səbəb ola bilər.
Bildirilir ki, yeni elmi nəzəriyyə qapalı zamanın dövrələrinə əsaslanır və burada əsas şərtlərdən biri səyahətçinin hərəkətindəki səbəb-nəticə əlaqələrinin qorunmasıdır. Elmi izaha görə, “zaman xətti” adlandırılan formula öz-özünə düzəliş xüsusiyyətinə malikdir.
"IOP Publishing" nəşrində yazılır ki, zamanın səyyahı ilk yoluxmuş insanı aradan qaldırmaqla, əgər var gücü ilə səy göstərirsə, həmçinin məqsədli şəkildə mübarizə aparmaqla, "COVID-19" pandemiyasının qarşısını almaqdan ötrü çalışırsa, onda ya o, özü xəstələnəcək, ya da bu rolu başqa şəxs öz üzərinə götürməli olacaq.
Universitetin digər bir əməkdaşı isə deyib ki, zamana səyahət mümkündür: “Keçmişə, hətta gələcəyə də yollanmaq nəzəri cəhətdən reallığa çevrilə bilər. Lakin prinsipcə, belə bir səyahət heç nəyi dəyişə bilməz. Keçmişə və ya gələcəyə müdaxilə isə mümkünsüzdür".
Yeni tədqiqatların nəticələri göstərib ki, zaman səyahəti potensial şəkildə həyata keçirilə bilər, lakin əsas faktor hadisələrin dəyişdirilməsinə imkan vermir. Alimlərin fikrincə, keçmişdə baş verən hər hansı bir müdaxilə yenə də hadisələrin gedişatının müəyyənləşdirilmiş məcraya qayıtmasına səbəb olacaq.
Alimlər qeyd ediblər ki, zamanda səyahətə yollanacaq bir insan əgər öz maraqlarına uyğun keçmiş hadisələrə, yaxud gələcəyə bilərəkdən müdaxilə etməyə çalışarsa, o zaman onun ölümü qaçılmaz ola bilər.
Oqtay QORÇU
Bölməyə aid digər xəbərlər
Bu gün, 18:08
Prezident İlham Əliyev Çinə səfər edib - Fotolar
Bu gün, 08:13
Bakı-Ağdam sərnişin qatarı istifadəyə verilib
Bu gün, 00:10
Azərbaycanla ABŞ arasında Anlaşma Memorandumu imzalanlb
Dünən, 16:23
Hərbi xidmətə çağırış başlayır
Dünən, 16:13
Prezident icra başçısına şiddətli töhmət verib
Dünən, 15:41
Cümşüd Nuriyev: Bizi təxribata çəkə bilməzlər
Dünən, 13:34
BMT-nin İrana qarşı sanksiyaları bərpa olunur
Dünən, 13:06
“İşğal” sözü Rusiyanı qəzəbləndirib
Dünən, 12:51
Avropa bufer zona yaratmaq istəyir
Dünən, 11:50
Rusiya Minsk qrupunun buraxılmasını dəstəkləyir
Dünən, 11:00
Yeri fəlakət gözləyir?
Dünən, 10:45
Günəşdə güclü partlayış qeydə alınıb
28-08-2025, 18:43
Azərbaycan səfirliyinə zərər dəyib - XİN Rusiyanın Kiyevə hücumu ilə bağlı məlumat yayıb
28-08-2025, 12:44
563 ədəd PUA, “İsgəndər-M” və digər raketlər vurulub
28-08-2025, 12:11
İrəvanla Bakı arasında yeni səhifə açılır
28-08-2025, 10:26
Ali məktəb və kolleclərin boş qalan yerlərinə ixtisas seçimi başlayıb
28-08-2025, 10:06
Sabah daha üç şəhidimiz dəfn olunacaq - Fotolar
28-08-2025, 08:00
Putin və Zelenski İstanbulda görüşə bilərlər
27-08-2025, 18:09
Bakının üç rayonunda söküntü işlərinə başlayırlar
27-08-2025, 14:59
Müəllimlərin işə qəbulu müsabiqəsinin nəticələri elan olunub
27-08-2025, 13:31
Qəzzanın tam işğalı üçün hücumlar başlayıb
27-08-2025, 12:50
Keçmiş rəqiblər barışır: Türkiyə Səddamla əlaqə qurur
27-08-2025, 10:14
İlham Əliyev “Əl-Ərəbiyyə” telekanalına müsahibə verib - Video
27-08-2025, 09:28
Azərbaycanda kriptovalyuta üzərinə həbs qoyulub
26-08-2025, 14:43
Cəlaloğlu: Tramp maraqlarını Ukrayna və Rusiya vasitəsilə həyata keçirir
26-08-2025, 11:13
Zəngəzur dəhlizi Türkiyəyə effektiv yol açır
25-08-2025, 18:21
Azərbaycan-Rusiya münasibətlərini gərginləşdirməyə çalışan qüvvələr var
25-08-2025, 17:14
Qəzzada 300 nəfər acından ölüb - 117-si uşaqdır
25-08-2025, 16:46
ABŞ Rusiya təyyarələrini ələ keçirib
25-08-2025, 15:29
Putin Trampı aldadır
25-08-2025, 11:32
NATO dağıla bilər
25-08-2025, 10:51
Ermənistan ordudan imtina edir?
23-08-2025, 16:27
Bayramovla Lavrov arasında telefon danışığı olub
22-08-2025, 14:42
Türkiyə Ukrayna məsələsində Qərb müttəfiqlərinə bənzəmək istəmir
22-08-2025, 13:04
Hərbi ekspert: Problemimiz müttəfiqlərimiz Türkiyə və İsrail arasındakı gərginlikdir
22-08-2025, 11:14
ABŞ İrana yeni sanksiya tətbiq edib
21-08-2025, 18:23
Trampın Rusiya-Ukrayna siyasəti iflasa uğrayacaq - Professor
21-08-2025, 14:49
Zərərçəkən ermənilərin məhkəməsində: "Girovluqda ərimin başını kəsdilər"
21-08-2025, 10:38
Rəsmi Bakı ABŞ ilə daha sıx əlaqələr qurur
21-08-2025, 09:27
ABŞ Putinin həbsinə order verən hakimlərə sanksiya tətbiq edib
21-08-2025, 08:08
Sentyabrda Ay, Günəş və Venera tutulacaq
20-08-2025, 17:36
Putin-Zelenski görüşünə şübhələr artır
20-08-2025, 13:26
Professor: Avropa lider böhranı ilə üzləşib - Fotolar
20-08-2025, 12:15
Müəllimlərin işə qəbulu üzrə müsahibə başlayıb
20-08-2025, 11:50
İrəvan Tehranın simasında özünə strateji tərəfdaş tapıb
20-08-2025, 11:19
10-a yaxın ölkə Ukraynaya qoşun göndərməyə hazırdır
19-08-2025, 16:05
İsazadə: Atəşkəs üçün yeganə şans Putin-Zelenski görüşü ola bilər