23:18 / 08-02-2026
Qərbi Azərbaycan İcması vitse-prezident Vensə bəyanat ünvanlayıb
23:10 / 08-02-2026
Rusiya Avropaya hərbi yolla cavab verməyə hazırdır
22:52 / 08-02-2026
London-Dehli sərnişin təyyarəsi Bakıya məcburi eniş edib
21:17 / 08-02-2026
Azərbaycan idmançıları 6 medal qazanıb - Fotolar
17:18 / 08-02-2026
Ceyhun Bayramovla Hakan Fidan telefonda müzakirə aparıblar
14:42 / 08-02-2026
Sabah hava necə olacaq? - Proqnoz
09:55 / 08-02-2026
Leyla Əliyeva və Alena Əliyeva Gəncədə Şah Abbas məscidini ziyarət ediblər - Fotolar
09:42 / 08-02-2026
Prezidentin ailə üzvləri uşaq evində olublar
09:37 / 08-02-2026
Leyla Əliyeva və Alena Əliyeva Milli Qəhrəman Natiq Qasımovun ailəsini ziyarət ediblər - Fotolar
08:55 / 08-02-2026
"Starlink" interneti tam nəzarətə götürmək istəyir
08:47 / 08-02-2026
ABŞ səfiri spikerə savaş elan edib
08:26 / 08-02-2026
İstirahət mərkəzində yanğın baş verib - Video
22:50 / 07-02-2026
Vensin Bakı və İrəvana səfər tarixləri açıqlanıb
22:44 / 07-02-2026
Astronavtlara "iPhone"dan istifadəyə icazə verilib
22:34 / 07-02-2026
Bermud üçbucağının sirri açılır
22:02 / 07-02-2026
"Böyük Dəbilqə": cüdoçularımız iki medal qazanıb
20:04 / 07-02-2026
Sumqayıtda bir ailənin dörd üzvü dəm qazından zəhərlənib
16:49 / 07-02-2026
I Liqa: XIII tura yekun vurulub
16:31 / 07-02-2026
Müəllimi güllələməkdə ittiham olunan şagird həbs edilib
16:25 / 07-02-2026
Şagirdin güllələdiyi müəllim palataya köçürülüb
16:18 / 07-02-2026
Rusiya və Ukraynaya yayın əvvəlinə qədər müharibəni bitirmək təklif olunur
16:06 / 07-02-2026
“Barselona” superliqa layihəsindən kənarlaşıb
15:59 / 07-02-2026
68 yaşlı qadın qətlə yetirilib
15:24 / 07-02-2026
AAYDA-nın yeni sədri kollektivə təqdim edilib - Fotolar
12:50 / 07-02-2026
Sabah hava necə olacaq? - Proqnoz
12:48 / 07-02-2026
Ceyhun Bayramov Pakistan XİN başçısına zəng edib
09:06 / 07-02-2026
Şəmkirdə evdən qadın meyiti tapılıb
08:43 / 07-02-2026
Rusiyaya qarşı sanksiyaları sərtləşdirirlər
08:31 / 07-02-2026
İordaniya kralı Türkiyəyə gəlir
19:34 / 05-02-2026
Yas mərasimlərində israfçılığa qarşı çağırış: Gəncədə sadələşdirmə təşəbbüsü dəstəklənir
19:47 / 06-02-2026
Saleh Məmmədov vəzifədən azad edilib - Yeni təyinat - Sərəncam
14:04 / 04-02-2026
Deputat: Azərbaycan 15 regiona bölünməlidir - Müsahibə
11:12 / 06-02-2026
Bakıda liseydə şagird müəllimi güllələyib - (Yenilənib-4)
14:10 / 05-02-2026
Ağır cinayətlərdə ittiham olunan ermənilərə hökm oxunub - (Yenilənir-8) - Fotolar
23:34 / 03-02-2026
Keçmiş deputata məxsus obyektləri sökürlər
22:34 / 07-02-2026
Bermud üçbucağının sirri açılır
11:09 / 04-02-2026
ABŞ gəmiqayırma sənayesi üçün Türkiyə ilə danışıqlar aparır
18:36 / 06-02-2026
Azərbaycan Rusiyaya nota verib
16:43 / 04-02-2026
Azərbaycan sülhə mane olan qüvvələrin qarşısını alacaq
18:02 / 04-02-2026
Professor: İran siyasi qısqanclıqdan danışıqların İstanbulda keçirilməsinə imkan vermədi
16:03 / 05-02-2026
Ən etibarlı avtomobillər hansılardır? - Siyahı
Pandemiyanın daha bir fəsadı - Alimlər həyəcan təbili çalır
Tarix: 11-11-2021 16:47 | Bölmə: Cəmiyyət / Araşdırma
2021-ci il avqustun sonunadək COVİD-19 pandemiyası ilə bağlı dünyada səkkiz milyon tondan artıq plastik tullantı əmələ gəlib.
“Proceedings of the National Academy of Sciences” jurnalı Çin və Amerika tədqiqatçılarının pandemiyanın vurduğu ekoloji ziyanla bağlı məqaləsini dərc edib. Birgə araşdırmanın nəticələrinə əsasən, plastik qabların 25 milyondan çoxu artıq okeanlarda toplanıb.
Kaliforniya və Nankin universitetlərinin alimləri tullantıların həcmini hesablamaqdan ötrü 193 ölkənin su hövzəsində pandemiya nəticəsində əmələ gələn plastik zibilin (maskalar, test dəstləri, xəstəxanaların qab tullantıları) yayılma modelindən istifadə ediblər. Yəni, onun günəş şüalarının və planktonun təsiri altında parçalanaraq okeanların səthi ilə hərəkət etməsini və suyun dibinə çökməsini izləyiblər.
Tədqiqatın gedişində aydın olub ki, COVID-19 pandemiyası planetdə əlavə olaraq 8,6 milyon ton plastik tullantıların əmələ gəlməsinə səbəb olub. Həmin tullantıların 87,4 faizi məhz xəstəxanaların payına düşür. Bu həcmin 7,6 faizi birdəfəlik maskaların, 0,3 faizi testlərin payına düşür. Okeanlarda toplanan plastik zibilin 25,9 min tonunu çaylar axıdır ki, bunun da 73 faizi Asiya çaylarından daxil olur. Üç ən böyük çirkləndirmə mənbəyi - Şatt-əl-Ərəb, Hind və Yantzı çaylarıdır, altıncı sırada Amur çayı gəlir. Okean çirklənməsinin cəmi 11 faizi Avropa çaylarının payına düşür.
Çin və Amerika tədqiqatçılarının qənaətinə görə, hazırda okeanlarda qərar tutmuş plastik zibil üç-beş ildən sonra ya çimərliklərdə peyda olacaq, ya da okeanın dibinə çökəcək. Eyni zamanda, zibilin bir hissəsi hələ uzun müddət okeanların hövzələrində qalacaq. Bu fakt tədqiqatçıları xüsusi olaraq narahat edir, çünki, 2025-ci ildə həmin Şimal buzlu okeanda plastik yığınından yeni qütb dairəsi əmələ gələ bilər.
Plastikdan dizel yanacağı da alınır
Sintetik polimer materialından hazırlanan plastmas qabların istifadə sahələrini sadalamaqla qurtarmaz. Onlardan ən müxtəlif məhsulların - elektrik cihazlarının, mebelin, uşaq oyuncaqlarının, tibbi avadanlığın qablaşdırılmasında istifadə olunur. Fəqət bu materialların böyük qisminin istehsal prosesini ekoloji cəhətdən zərərsiz saymaq çox çətindir. Bu məhsullar, bir qayda olaraq, neftdən, kömürdən və təbii qazdan alınan polimerlərdən hazırlanır. Plastikin xarab olması, çürüməsi isə neçə yüz illər davam edə bilər. Deməli, onları təkrar emala göndərmək lazımdır. Alimlərin qənaətinə görə, ümumiyyətlə, plastik qabların yenidən emalı elə də çətin proses deyil. Sadəcə, məhsulu xırdalamaq, əritmək, sonra da ondan yeni məhsullar, o cümlədən, dizel yanacağı almaq mümkündür.
Reyting.az
Bölməyə aid digər xəbərlər
Tarix: 11-11-2021 16:47 | Bölmə: Cəmiyyət / Araşdırma
2021-ci il avqustun sonunadək COVİD-19 pandemiyası ilə bağlı dünyada səkkiz milyon tondan artıq plastik tullantı əmələ gəlib.
“Proceedings of the National Academy of Sciences” jurnalı Çin və Amerika tədqiqatçılarının pandemiyanın vurduğu ekoloji ziyanla bağlı məqaləsini dərc edib. Birgə araşdırmanın nəticələrinə əsasən, plastik qabların 25 milyondan çoxu artıq okeanlarda toplanıb.
Kaliforniya və Nankin universitetlərinin alimləri tullantıların həcmini hesablamaqdan ötrü 193 ölkənin su hövzəsində pandemiya nəticəsində əmələ gələn plastik zibilin (maskalar, test dəstləri, xəstəxanaların qab tullantıları) yayılma modelindən istifadə ediblər. Yəni, onun günəş şüalarının və planktonun təsiri altında parçalanaraq okeanların səthi ilə hərəkət etməsini və suyun dibinə çökməsini izləyiblər.
Tədqiqatın gedişində aydın olub ki, COVID-19 pandemiyası planetdə əlavə olaraq 8,6 milyon ton plastik tullantıların əmələ gəlməsinə səbəb olub. Həmin tullantıların 87,4 faizi məhz xəstəxanaların payına düşür. Bu həcmin 7,6 faizi birdəfəlik maskaların, 0,3 faizi testlərin payına düşür. Okeanlarda toplanan plastik zibilin 25,9 min tonunu çaylar axıdır ki, bunun da 73 faizi Asiya çaylarından daxil olur. Üç ən böyük çirkləndirmə mənbəyi - Şatt-əl-Ərəb, Hind və Yantzı çaylarıdır, altıncı sırada Amur çayı gəlir. Okean çirklənməsinin cəmi 11 faizi Avropa çaylarının payına düşür.
Çin və Amerika tədqiqatçılarının qənaətinə görə, hazırda okeanlarda qərar tutmuş plastik zibil üç-beş ildən sonra ya çimərliklərdə peyda olacaq, ya da okeanın dibinə çökəcək. Eyni zamanda, zibilin bir hissəsi hələ uzun müddət okeanların hövzələrində qalacaq. Bu fakt tədqiqatçıları xüsusi olaraq narahat edir, çünki, 2025-ci ildə həmin Şimal buzlu okeanda plastik yığınından yeni qütb dairəsi əmələ gələ bilər.
Plastikdan dizel yanacağı da alınır
Sintetik polimer materialından hazırlanan plastmas qabların istifadə sahələrini sadalamaqla qurtarmaz. Onlardan ən müxtəlif məhsulların - elektrik cihazlarının, mebelin, uşaq oyuncaqlarının, tibbi avadanlığın qablaşdırılmasında istifadə olunur. Fəqət bu materialların böyük qisminin istehsal prosesini ekoloji cəhətdən zərərsiz saymaq çox çətindir. Bu məhsullar, bir qayda olaraq, neftdən, kömürdən və təbii qazdan alınan polimerlərdən hazırlanır. Plastikin xarab olması, çürüməsi isə neçə yüz illər davam edə bilər. Deməli, onları təkrar emala göndərmək lazımdır. Alimlərin qənaətinə görə, ümumiyyətlə, plastik qabların yenidən emalı elə də çətin proses deyil. Sadəcə, məhsulu xırdalamaq, əritmək, sonra da ondan yeni məhsullar, o cümlədən, dizel yanacağı almaq mümkündür.
Reyting.az
Bölməyə aid digər xəbərlər
Bu gün, 14:42
Sabah hava necə olacaq? - Proqnoz
Dünən, 12:50
Sabah hava necə olacaq? - Proqnoz
6-02-2026, 19:12
Yupiterin ölçüsünü dəqiqləşdiriblər
6-02-2026, 18:07
Bakıda ağac kəsənlər barədə material prokurorluğa göndırilib
6-02-2026, 16:22
Bakıda və rayonlarda külək güclənəcək - Xəbərdarlıq
6-02-2026, 15:32
Vüqar Səfərlinin əmlakının müsadirəsi barədə qərar ləğv olunub
6-02-2026, 14:02
“İdrak” liseyinin rəhbərliyi barədə maraqlı məlumatlar yayılır
6-02-2026, 13:24
İcarədar iş adamını ittiham edir: "Məni susdurmağa çalışır"
6-02-2026, 12:43
Sabah hava necə olacaq? - Proqnoz
6-02-2026, 11:12
Bakıda liseydə şagird müəllimi güllələyib - (Yenilənib-4)
6-02-2026, 11:03
Sərt şaxtaya dözümlü robot ixtira ediblər
6-02-2026, 09:55
Ev telefonları ləğv olunacaq? - Şərh
5-02-2026, 18:29
Qətldə təqsirləndirilən yeniyetməyə 10 il həbs cəzası verilib
5-02-2026, 14:39
Epşteynin keçmiş baş nazirlə məxfi planı üzə çıxıb
5-02-2026, 12:44
Sabah Bakıya yağış yağacaq - Proqnoz
5-02-2026, 11:52
Kamran Əliyev: Hüquqşünasların kriminalistik bilikləri çox aşağıdır
5-02-2026, 11:26
Axtarışda olan Azərbaycan vətəndaşı Türkiyədə saxlanılıb
5-02-2026, 11:01
Məktəb direktoru təyinatları olub
5-02-2026, 10:45
Güclü külək Bakıda bir nəfərin ölümünə səbəb olub
5-02-2026, 10:07
Zaqatalaya 36 sm qar yağıb
5-02-2026, 09:57
Mingəçevirdə bir ailənin 4 üzvü dəm qazından zəhərlənib
5-02-2026, 09:09
İlk süni intellekt robotu təqdim edilib
4-02-2026, 15:26
İlon Mask baş naziri faşist və xəyanətkar adlandırıb
4-02-2026, 14:17
Məhkəmənin keçmiş hakiminin şikayəti araşdırılıb
4-02-2026, 13:34
Azərbaycanda Sibir soyuğu və çovğun başlayıb
4-02-2026, 12:46
Bakıya qar yağacaq, yollar buz bağlayacaq
4-02-2026, 12:28
Dövlət Xidmətinin Gəncə ərazi şöbəsinə rəis təyin olunub
4-02-2026, 11:47
Buraxılış imtahanlarının keçiriləcəyi tarix açıqlanıb
4-02-2026, 11:44
Bakı sakini dəm qazından ölüb
4-02-2026, 11:24
İcra başçısı sabiq idarə rəisinin oğlunu vəzifəyə təyin edib
4-02-2026, 09:55
Yol polisi sürücülərə xəbərdarlıq edib
3-02-2026, 19:11
Polkovnik və digər iki nəfərin məhkəməsi davam edir
3-02-2026, 16:46
Ölkələr üzrə orta intellekt əmsalı müəyyənləşib - Siyahı
3-02-2026, 16:15
Ali Məclisdə yeni təyinat olub
3-02-2026, 14:54
"Tiktoker Roşka"nın məhkəməsi təxirə salınıb
3-02-2026, 12:51
Sabahın hava proqnozu açıqlanıb
3-02-2026, 12:34
İki nəfər 26 kq narkotiklə tutulub
3-02-2026, 12:10
Növbəti üç gündə qar yağacaq - Xəbərdarlıq
3-02-2026, 11:59
DYP sürücülərə müraciət edib
3-02-2026, 11:45
Almaniyanı tərk edən qaçqınların sayı artıb
3-02-2026, 10:59
Brusellyoz xəstəliyinə görə seroloji monitorinqlər keçiriləcək
3-02-2026, 10:43
Gəncədə 25 yaşlı şəxs öldürülüb
3-02-2026, 08:06
Taylandda fil turisti tapdalayıb öldürüb
2-02-2026, 14:20
Apteklərdə nöqsanlar aşkar edilib
2-02-2026, 13:12
Dağlıq ərazilərə qar yağacaq - Proqnoz
2-02-2026, 13:06
İTV-nin Yayım Şurasına yeni üzvlər seçilib
15-01-2026, 11:04
Qrenlandiya ABŞ üçün niyə bu qədər əhəmiyyətlidir? - Araşdırma
19-10-2025, 09:43
Pakistanın qara səhifəsi - Fotolar
12-10-2025, 09:24
Yarım əsrin ən ağır təyyarə qəzaları…
2-10-2025, 09:07
Qəddar qadınlar: onlar illərlə məsuliyyətdən yayınıblar
1-10-2025, 08:19
Dallas sirri - Prezident Kennedinin qətli
30-09-2025, 09:47
Ən güclü mafiyalar - Onların şəbəkələri sərhədləri aşır
29-09-2025, 13:04
Qandinin qətli - Hindistanın vicdanına atılan güllə
27-09-2025, 10:15
Mafiya qaydaları dəyişib: cinayətkarların yeni üsulu daha gəlirlidir
26-09-2025, 14:57
Sarayevo atəşi - Birinci Dünya müharibəsinin fitili - Fotolar
5-08-2023, 16:30
Məzar təpikləyənlərin xələfləri - fransızlar
12-04-2023, 09:12
Dünyada cinayət nisbəti: bəzi ölkələr cəhənnəm vadisi, bəziləri yer üzünün cənnətidir
10-04-2023, 16:34
Ən təhlükəli, ən zəgin və ən ucuz şəhərlərin adı açıqlanıb - Siyahı
10-04-2023, 06:58
Böyük təhlükə xəbərdarlığı - Professor dövlət başçısına müraciət edib
31-03-2023, 21:54
Demokratiyanın qətli... - Araşdırma
24-03-2023, 22:33
Azərbaycanın xarici borcu nə qədərdir? - Araşdırma
16-12-2022, 10:33
Ermənilərin statistik yalanı - Qarabağda nə qədər erməni yaşayır?
23-08-2022, 11:06
Professor Azərbaycan prezidentinə müraciət edib: “Elmimizi xilas edin!”
22-03-2022, 13:10
Dünya ticarətinin 80 faizini təşkil edən gəmiçilik məhv edilib
11-03-2022, 16:09
Taxıl qıtlığı: dünya gözünü Avropa istehsalçılarına zilləyib
11-03-2022, 14:33
Böyük güclər Ukrayna səmasını niyə qapatmaq istəmir?
17-02-2022, 15:45
Kürdə su azalır: "Vəziyyət yaxın illərdə düzəlməyəcək" - Araşdırma
11-11-2021, 16:47
Pandemiyanın daha bir fəsadı - Alimlər həyəcan təbili çalır
11-11-2021, 13:51
Ermənilərin törətdiyi ekoloji fəlakət beynəlxalq səviyyədə müzakirəyə çıxarılıb - Araşdırma
31-10-2021, 09:46
Baş tutmayan 12-ci abortun “fəsadı”: bioloji ana məşhur qızdan üzr istəyəcək - Fotolar
24-10-2021, 15:13
Naqafil güllə xanım-operatorun həyatına son qoyub - Fotolar
27-08-2021, 15:45
Azərbaycandakı əcnəbilərə vaksin vurulmur: pasportu necə alsınlar?
3-03-2021, 15:15
Koronavirusdan sağalanların səhhətində başqa problemlər yaranır
8-02-2021, 13:53
Azərbaycanın bir neçə universitetində dərslər bərpa olunmayacaq
6-11-2020, 12:21
Qarabağda ermənilərin yandırdığı və ya donuz tövləsinə çevrilən məbədlər - Araşdırma
7-08-2020, 14:27
Yeni idarəetmə sistemi gəlir: dövlət şirkətləri büdcənin “pulsoran”ı rolundan çıxarılacaq
19-06-2020, 15:03
Sosial Tədqiqatlar Mərkəzi Azərbaycan insanının qorxu indeksini öyrənmək üçün sorğu keçirib
12-06-2020, 14:15
Qarabağ üsyanı - 100 il: Mübarizə tariximizin şanlı səhifəsi
30-04-2020, 18:51
“8-ci kilometr bazarı”nın sahibi ilə bağlı müəmmalı hadisə: onu gecəyarısı kim və ya kimlər soyub?
2-04-2020, 13:39
Koronavirusdan sonra... - Dünyada böyük dəyişiklik gözlənilir
9-10-2019, 19:10
Ölkə təhsilində ciddi problemlər aşkarlanıb - Araşdırma
18-09-2019, 12:29
“Leş mafiyası”nı kimlər himayə edir? - Yeni detallar
2-09-2019, 08:06
Uşaqsız ailələrdə boşanma artıb - Statistika
27-08-2019, 22:16
Agentlik sədrinin biznes ortağı haqda yeni məlumatlar yayıldı - Fotolar
26-08-2019, 14:55
Komitə və ASC sədrlərinin keçirdiyi tenderlərin qalibi olan şirkət rəhbəri haqda sənədlər yayıldı - Siyahı
23-08-2019, 17:07
Deputat Ağalar Vəliyev xaricdə oğlunun adına nələr almayıb ki... - Siyahı yayıldı - Fotolar
26-06-2019, 12:20
Kimə hesabdan “2” yazaq? DSK sədri Tahir Budaqova, yoxsa MSK sədri Məzahir Pənahova... – Araşdırma
Əfşar Süleymani: Trampın siyasəti İranın təklənməsinə gətirib çıxarıb. Bu günədək Rusiya və Çin də hərbi imkanlarının hamısını İrana verməyiblər
“Qarabağ”ın baş məşqçisi deyir ki, "Ayntraxt"la qarşılaşmada baxımlı oyun nümayiş etdirməyə çalışacaqlar
ADP sədri deyir ki, hələlik İranda baş verən proseslərin inkişafı xarici güclərin, xüsusilə ABŞ-ın mövqeyindən, həmçinin Türkiyə və Azərbaycanın bu məsələdə milli maraqlarını nə dərəcədə ön plana çəkməsindən asılı olacaq
Rejissor və aktyor deyir ki, yeni fəaliyyətə başlayan teatrda tamaşaçını pasiyent əvəz edəcək
