15:06 / 16-10-2019
İkibaşlı oyun
Ərdoğanın savaşı
Tarix: 17-01-2017 17:30 | Bölmə: Xəqani CƏFƏRLİ

Türkiyə cəmiyyətinin Atatürkdən sonra siyasi səhnəyə çıxardığı ən istedadlı və harizmatik siyasətçi Rəcəb Tayyib Ərdoğandır. Amma Ərdoğanın hakimiyyəti uzandıqca qazandığı uğurları itirir. Uzunmüddətli hakimiyyət sanki ləntənlənmiş çevrə kimidir.

Ərdoğanın lideri olduğu Ədalət və İnkişaf Partiyasının (AK Parti) hakimiyyətə gəlişi ərəfəsində - 2000-2001-ci illərdə Türkiyədə inflyasiya tüğyan edirdi. Türk lirəsinin sürətli inflyasiyası Türkiyə cəmiyyətinin mövcud siyasi qüvvələrdən tamamilə üz çevirib, yeni yaranan AK Partiyə üz tutmasına səbəb oldu. Məhz Türkiyə iqtisadiyyatı və cəmiyyətini sarsıdan yüksək inflyasiya AK Partinin 2002-ci ildə hakimiyyətə gəlişini təmin etdi. Yəqin ki, 2000 və 2001-ci illərdə inflyasiya tüğyan etməsəydi, AK Parti təkbaşına hakimiyyətə gələ bilməzdi.

2002-2012-ci illər ərzində Ərdoğanın rəhbərliyi altında AK Parti hökuməti bir çox uğurlara imza ataraq Türkiyənin 20 inkişaf etmiş dövlətlər sırasına girməsinə və daha böyük hədəflərə üz tutmasına səbəb oldu. O illərdə Türkiyənin 2030-cu ilə kimi iqtisadi gücünə görə ilk ən böyük 10 dövlət sırasına girəcəyi tam real görünürdü.

Ancaq 2012-ci ildən sonra Türkiyədə işlər əks istiqamətə üz tutmağa başlayıb. Bunun əsas səbəbi Ərdoğanın iqtidarda daha çox qalmaq və daha az məhdudlaşdırılmış hakimiyyətə can atmasıdır.

AK Parti hakimiyyətinin ilk 10 illində Türkiyədə demokratikləşmə dövrü idi və bu, iqtisadiyyatın inkişafına sürətli təkan verirdi. Hərbi və mülki bürokratiyanın cilovlanması, onların cəmiyyətin iradəsinin üstündə olan hakimiyyətinin aradan qaldırılması iqtisadiyyatın inkişafının önünü açdı. Uzun illər Türkiyədə qadağan olunan mövzularla bağlı rəy dəyişməyə başladı. Cəmiyyətin demokratikləşmə prosesi ölkənin böyük hədəflərə yolunu açırdı. Ancaq 2012-ci ilin sonlarından, 2013-cü ildən proses geri getməyə başladı.

Ərdoğanın daha uzun müddətli və mütləq hakimiyyətə can atması Türkiyənin xarici və daxili siyasətinə də mənfi təsir etdi. Türkiyənin ABŞ, Avropa Birliyi, İran, Türkiyə, Misir və başqa dövlətlərlə münasibətlərində gərginliyin yaranma kökü də məhz 2012-ci ilin sonu, 2013-cü ilin əvvəllərinə gedib çıxır. Türkiyənin sürətli iqtisadi inkişafında durğunluq dövrünün əsası da məhz həmin illərdə qoyuldu.

Avtoritarizmin güclənməsi xarici və yerli sərmayədarları qorxutdu. İndi Türkiyə sərmayədarlar üçün daha 5 il əvvəlki kimi cəlbedici deyil. Bu gün Türkiyənin üzləşdiyi yeni inflyasiya dalğasının da kökünü burada axtarmaq lazımdır. Ərdoğan isə bunları görmür və yaxud görmək istəmir. Bunun əvəzində dollar və avroya qarşı savaşa başlayır.

Türkiyə hökuməti zəif dövlətlərlə ticarətdə dollar və avrodan imtina edərək milli valyutalarla ticarət aparmağa çalışır. Ölkə daxilində isə vətəndaşları sandıqlarındakı dollar və avronu lirəyə çevirməyə yönləndirmək üçün müxtəlif tədbirlər görülür. Ancaq bütün bunlar türk lirəsinin zəifləməsinin, dəyər itirməsinin qarşısını ala bilmir. Ərdoğan isə Türkiyəyə qarşı təxribatlardan danışaraq məsuliyyəti kənar güclərin üzərinə atmağa çalışır. Ancaq türk lirəsinin dollar və avro qarşısında deyil, əksər valyutalar qarşısında dəyər itirməsini görmək istəmir.

Türkiyədə qızılın və digər qiymətli metalların da bahalaşması problemin dollar və ya avro ilə bağlı olmadığını göstərir. Ərdoğan isə bunları görmək istəmir və yel dəyirmanlarına (dollar və avro) qarşı yeni savaşlara başlayır. Bu isə sonu məğlubiyyət olan Don Kixotluqdur.

скачать dle 10.5фильмы бесплатно




Bölməyə aid digər xəbərlər
31-07-2019, 14:06 Xəqani CƏFƏRLİ - İnqilabın baş verəcəyi tarix - Onu əvvəlcədən təyin etmək mümkündürmü?
8-07-2019, 10:46 Xəqani CƏFƏRLİ - Televiziyaların qəbirqazanı - YouTube
26-06-2019, 16:31 Xəqani CƏFƏRLİ - Oliqarxlara qarşı qiyam
12-06-2019, 16:59 Xəqani CƏFƏRLİ - Avtoritar rejimlər üçün geri sayım başlayıb - Politoloq yazır
13-05-2019, 10:21 Xəqani CƏFƏRLİ - Türkiyənin son şansı - X. Cəfərli yazır
7-05-2019, 00:05 Xəqani CƏFƏRLİ - Avrointeqrasiyanın mənfi və müsbət tərəfləri hansılardır?
24-04-2019, 10:15 Xəqani CƏFƏRLİ - Azərbaycan əqli məhsul istehsalı dövrünə hazırdırmı?
14-04-2019, 23:13 Xəqani CƏFƏRLİ - Azərbaycan gənci ali təhsili harada almalıdır?
8-04-2019, 11:30 Xəqani CƏFƏRLİ - Qubad İbadoğlunun tövsiyələrinə sözardı
4-04-2019, 13:34 Xəqani CƏFƏRLİ - Nazarbayevdən sonra növbə kimindir?
17-03-2019, 10:43 Xəqani CƏFƏRLİ - Putin rejimi ilə yeni savaş
10-03-2019, 01:07 Xəqani CƏFƏRLİ - Postsovet adamı və İlon Mask
25-02-2019, 16:12 Xəqani CƏFƏRLİ - 1989-cu ildəki siyasi mənzərənin təkrarı
14-02-2019, 11:04 Xəqani CƏFƏRLİ - Venesuela dərsləri - X. Cəfərli yazır
26-01-2019, 19:17 Xəqani CƏFƏRLİ - Ərdoğanın rişxəndə səbəb olan qərarı
20-08-2018, 13:04 Xəqani CƏFƏRLİ - Ərdoğanın yanlışı
12-02-2018, 22:44 Xəqani CƏFƏRLİ - Estoniya nümunəsi
3-02-2018, 20:35 Xəqani CƏFƏRLİ - “Kreml hesabatı” - Başlanğıc, yoxsa...
28-01-2018, 22:34 Xəqani CƏFƏRLİ - Ərdoğanın Suriya imtahanı
20-01-2018, 00:08 Xəqani CƏFƏRLİ - Moldova zorən müttəfiqlikdən xilas olur
6-01-2018, 15:15 Xəqani CƏFƏRLİ - Prosesin Rusiya, Qafqaz və Yaxın Şərq təhlükəsi
26-12-2017, 10:02 Xəqani CƏFƏRLİ - 2018 - siyasi təlatümlər ili, yoxsa...
11-12-2017, 16:11 Xəqani CƏFƏRLİ - Yeni ilin ilk ayı – Dekabr
4-12-2017, 10:50 Xəqani CƏFƏRLİ - Ermənistanın növbəti hiyləsi
25-11-2017, 14:08 Xəqani CƏFƏRLİ - Devrilmək növbəsi çatmış diktatorlar
20-11-2017, 10:40 Xəqani CƏFƏRLİ - Qaragünlü Zimbabve ağ günə çıxacaqmı?
21-10-2017, 12:47 Xəqani CƏFƏRLİ - Prezidentin qardaşını həbs edən xanım
11-10-2017, 15:45 Xəqani CƏFƏRLİ - “Rusiyanın vicdanı” öldü
5-10-2017, 13:34 Xəqani CƏFƏRLİ - Separatçılığın yeni dalğası
13-03-2017, 11:50 Xəqani CƏFƏRLİ - Neft zənginlərinin qara günləri
4-03-2017, 17:44 Xəqani CƏFƏRLİ - Dəlisov prezident
25-02-2017, 15:53 Xəqani CƏFƏRLİ - Lukaşenko Putin mifini dağıdır
19-02-2017, 14:55 Xəqani CƏFƏRLİ - Trampın ilk itkisi
8-02-2017, 18:36 Xəqani CƏFƏRLİ - Qloballaşmadakı fasilə
30-01-2017, 16:06 Xəqani CƏFƏRLİ - Trampa qarşı ilk qiyam
23-01-2017, 15:46 Xəqani CƏFƏRLİ - Təh­lü­kə­li Tramp döv­rü
17-01-2017, 17:30 Xəqani CƏFƏRLİ - Ərdoğanın savaşı
9-01-2017, 11:57 Xəqani CƏFƏRLİ - Rusiyanı Tramp da xilas edə bilməyəcək
30-12-2016, 16:31 Xəqani CƏFƏRLİ - İllərə bərabər ay
26-12-2016, 15:30 Xəqani CƏFƏRLİ - Rusiyaya dekabr zərbəsi
6-12-2016, 16:29 Xəqani CƏFƏRLİ - Rusiyanın yeni istəyi
30-11-2016, 12:29 Xəqani CƏFƏRLİ - Yeni savaş
21-11-2016, 14:01 Xəqani CƏFƏRLİ - Trampın zədəli qələbəsi
25-10-2016, 17:33 Xəqani CƏFƏRLİ - Rusiyanın Hələb cinayətləri
18-10-2016, 15:03 Xəqani CƏFƏRLİ - Prezidentlərin müqayisəsi
9-10-2016, 17:57 Xəqani CƏFƏRLİ - Sorosun ittihamı
27-09-2016, 17:48 Xəqani CƏFƏRLİ - Şübhəli qələbə
20-09-2016, 22:52 Xəqani CƏFƏRLİ - Rusiya güzəştə gedib?
28-08-2016, 23:04 Xəqani CƏFƏRLİ - Baş nazirin yanlış öncəgörməsi
8-08-2016, 00:29 Xəqani CƏFƏRLİ - Rusiyanın taleyi Suriyada həll olunur

{sape_links}{sape_article}