Rus kitabı - Nadir Qocabəyli yazır
Tarix: 10-10-2019 20:18 | Bölmə: Nadir QOCABƏYLİ
Rus kitabı

«Oxuyun və öyrənin. Ciddi kitablar oxuyun. Qalanını həyat edəcək.»
F. M. Dostoyevski

Oktyabrın 9-da Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin Bakıdakı Rus Kitab Evinin 10 illiyi münasibətilə ölkəmizdə səfərdə olan Rusiya nümayəndə heyətini qəbul etməsi, Rusiya Dövlət Dumasının komitə sədri Leonid Kalaşnikovun Prezident İlham Əliyevin “Valday” Beynəlxalq Diskussiya Klubundakı çıxışının diqqətlə izlənildiyini və bu çıxışın böyük təəssüratlar doğurduğunu diqqətə çatdırması, bu səfər çərçivəsində Azərbaycanda fəaliyyət göstərən Rus Kitab Evinin 10 illiyinin qeyd olunacağını bildirməsi və bu Kitab Evinin fəaliyyətinə göstərilən dəstəyə görə Azərbaycan dövlətinə minnətdarlığını ifadə etməsi ictimaiyyət tərəfindən maraqla qarşılandı.

Bu gün, yəni oktyabrın 10-da Rus Kitab Evinin açılmasının 10 illik yubileyi qeyd olundu. Bu münasibətlə keçirilən tədbirdə çıxış edən Prezidentin ictimai-siyasi məsələlər üzrə köməkçisi Əli Həsənov Bakıda Rus Kitab Evinin açılmasının 10 illik yubileyinin əlamətdar hadisə, bu mədəniyyət ocağının postsovet məkanında Rusiya və xarici ölkə yazıçılarının müxtəlif janrlarda rus dilində nəşr olunmuş kitablarının təqdim edildiyi ilk ixtisaslaşdırılmış mağaza olduğunu, fəaliyyətdə olduğu illər ərzində həm oxucuların sevimli yeri, həm də millətlərarası həmrəyliyin möhkəmlənməsi və Azərbaycan ilə Rusiyanın mədəni-humanitar əlaqələrinin dərinləşməsi üçün əlverişli məkana çevrildiyini bildirdi.

Son iki əsr ərzində olduğu kimi, ölkələrimizin və xalqlarımızın bu gün də dostluq və mehriban qonşuluq ənənələrini davam etdirdiyini vurğulayan Əli Həsənov bildirdi ki, dərin köklərə malik olan bu ənənələr hüquq bərabərliyi və qarşılıqlı hörmət prinsipləri əsasında qurulur. Ən əsası odur ki, dövlət müstəqilliyi bərpa ediləndən sonra biz tarixən yaranmış ənənələri qoruyub saxlamağa və artırmağa, onları keyfiyyətcə yeni səviyyəyə çatdırmağa nail olmuşuq. Şübhəsiz, bunda həm strateji əməkdaşlığın təməlini qoymuş ümummilli lider Heydər Əliyevin, həm də dövlətlərimizin indiki rəhbərləri cənab İlham Əliyevin və cənab Vladimir Putinin çox böyük xidmətləri olub.

Kitab haqqında çox danışmaq, yazmaq olar. Çox danışmış və yazmışıq da. Bizə qədər də çox deyilib, yazılıb və biz də öz növbəmizdə nələrsə yazaraq, bəşəriyyətin bu əvəzolunmaz mədəni-mənəvi sərvətinin mahiyyətini, önəmini, faydalarını bir daha təkrarlamağa çalışırıq.

Həqiqətən də, kitab böyük mədəniyyətdir. Kitabsız millət, toplum, kitab oxumayan cəmiyyət cahilliyə və nadanlığa, sonra da məhvə, tarixdən silinməyə məhkumdur. Kitab olmayanda onun yerini şit əyləncələr, zərərli vərdişlər, xurafat, şarlatanlıq, mövhumat, qumar, əyyaşlıq, narkomaniya və s. bəlalar tutur. Elə bu səbəbdən də hər bir kitab evinin, kitabxananın, kitab mağazasının, oxu evinin açılışı, böyüməsi, inkişafı millət üçün toy-bayram olmalıdır.

Bir vaxtlar Azərbaycanın ən ucqar dağ kəndlərində belə müstəqil kitabxanalar, kitab mağazaları fəaliyyət göstərirdi. Kitabxanalar kənd, rayon klublarında da vardı. İnsanımız bu əvəzsiz xəzinələrdən həm pulsuz faydalanır, həm də imkanı olanda sevdiyi kitabları satın alaraq, şəxsi kitabxanasını formalaşdırırdı.

Yadımdadır, şagird yaşımıza təsadüf edən o illərdə həm rayon mərkəzi kitabxanasına, həm dəmiryolçular klubunda fəaliyyət göstərən kitabxanaya, həm uşaq kitabxanasına, həm də məktəb kitabxanasına abunə olardıq. Bu kitabxanalardan Azərbaycan, rus, türk və dünya ədəbiyyatına aid nə qədər kitablar alıb oxuyardıq. “Koroğlu” dastanından tutmuş, Arkadi Qaydarın əsərlərinə qədər, “Azərbaycan nağılları”ndan tutmuş Puşkinin “Yevgeni Onegin”inə qədər, S. Rəhimovun “Mehman” povestindən tutmuş M. Servantesin “Don Kixot”una qədər. Yadımdadır, evdən mənə verilən yemək pulunu xərcləməyib, rayon mərkəzindəki birmərtəbəli, yastı-yapalaq, tövləyə oxşayan, ancaq içərisi cürbəcür cildlərlə dolu zəngin mağazadan Çingiz Aytmatovun, Əlibala Hacızadənin, Səbahəddin Əlinin, Qaraosmanoğlunun, Orxan Kamalın, İvan Turgenevin, Anton Çexovun, Teodor Drayzerin, Cek Londonun və digər müəlliflərin kitablarını alıb sevincək evə gəlir, birnəfəsə oxuyub qurtarmağa çalışırdım. 70-ci illərin ortalarında rayonumuzda yeni ikimərtəbəli və oxu zalı olan kitab mağazası inşa olundu. Bu vaxta qədər Azərbaycan dilində nəşr olunan kitabların çoxunu, demək olar ki, oxumuş və rusca kitablara maraq göstərməyə başlamışdım.

Ancaq Azərbaycan bölməsində oxuduğumdan, rusca kitabları tam anlaya bilmir, indiyəcən kitabxanamda saxladığım 3 cildlik “Rusca-Azərbaycanca lüğət”dən istifadə edirdim. Bəzən cümlələri şifahi tərcümə etməklə anlaya bilmir, yazırdım. Tərcüməçiliyim də elə onda başladı.

Rusca oxumağa başlayandan sonra gördüm ki, bu dildə o qədər kitab var, onları oxuyub qurtarmağa nəinki bir, heç on ömür də bəs eləməz. O vaxtdan arzuladım ki, kaş bizim dilimizdə də bu qədər kitab olaydı və oxuduqca qurtarmayaydı.

Ali məktəbdə oxuyanlar rusdilli elmi və bədii ədəbiyyat olmadan keçinməyin mümkünsüzlüyünü yaxşı bilirlər. Ən azından o vaxt beləydi. İndi bəlkə də, müəyyən alternativlər var, gənc nəsil ingilis, alman, fransız dillərinin imkanlarından istifadə edirlər. Ancaq elə şeylər var ki, onları məhz rusca oxumaqda, yaxud birbaşa rus dilindən tərcümə etməkdə fayda var: məsələn, rus ədiblərini, riyaziyyat, kimya, şahmat haqqında kitabları...

Ötən əsrin 90-cı illərinin əvvəllərində əksər sahələr kimi, kitab təsərrüfatımızda da kəskin böhran yarandı. Kitabxanalar, kitab mağazaları bir-birinin ardınca sıradan çıxdılar, bağlandılar, öz yerlərini ərzaq, geyim, mebel mağazalarına, restoranlara, kafelərə verdilər. Kitab nəşri acınacaqlı hala düşdü, kitab oxuyan zümrə yoxa çıxdı, tirajlar azaldı, kitaba olan həvəs öldü. Yeni iqtisadi münasibətlər bütün mədəniyyət sahələri kimi, kitaba da böyük zərbə vurdu, onu kapitaldan asılı vəziyyətə saldı. Yeni müstəqillik qazanmış dövlətimizin, onun səriştəsiz rəhbərlərinin yaranmış mədəni böhrandan çıxmaq imkanları yox idi. İttifaq dövlətinin dağılması bir sıra obyektiv problemlər də yaratmış, iqtisadiyyatla bərabər, mədəni əlaqələri də zəiflətmişdi. İqtisadi böhranın yoxsullaşdırdığı insanlarda mütaliəyə, kitaba maraq azalmış və bu səbəbdən Rusiyadan kitab idxalında da zəifləmə müşahidə olunurdu. Dağıdılmış kitabxanalardan çıxarılan azərbaycanca və rusca qiymətli cildləri “bukinistlərdə”, küçələrdə “su qiymətinə” satırdılar. Ehtiyac ucundan şəxsi kitabxanasını bazara çıxarıb, dəyər-dəyməzinə, hətta makulatura kimi satanlar da az deyildi.

Ancaq şükürlər olsun ki, bu proses çox davam etmədi. Müstəqilliyimiz möhkəmləndikcə, ölkəmiz iqtisadi cəhətdən gücləndikcə, dövlətimiz, ulu öndər Heydər Əliyev, onun layiqli davamçısı hörmətli cənab Prezident İlham Əliyev ümumi mədəniyyətimiz və ədəbiyyatımızın inkişafı fonunda kitab, kitabçılıq sahəsinə də diqqət ayırdılar. Sovet dövründə Kiril əlifbası ilə nəşr olunan kitabların latın qrafikasına keçirilməsi, 150 cildlik Dünya Ədəbiyyatı Kitabxanasının Azərbaycan dilinə tərcüməsi haqqında fərmanlar və digər bir çox tədbirlər bunun bariz nümunəsidir.

Son zamanlar bir-birinin ardınca nəşriyyatların yaranması, kitab nəşri sahəsindəki canlanma, Bakının mərkəzi yerlərində, respublikamızın digər şəhər və rayonlarında müasir kitab mağazalarının, kitabxanaların açılması təqdirə layiqdir. Bu proses öz bərabərində təbii olaraq kitab tərcüməsini, tərcümə ədəbiyyatının inkişafını, milli müəlliflərin yeni kitablarının işıq üzü görməsinə də təkan verir.
Ömrünün təxminən yarısını kitab tərcüməsinə sərf etmiş bir insan olaraq qeyd etməliyəm ki, bu keşməkeşli və ağır dövr ərzində, bütün çətinliklərə baxmayaraq, fədakar tərcüməçilərimiz, ədəbiyyat təəssübkeşləri dilimizə xeyli kitab tərcümə ediblər. Burada ən çox diqqət çəkən məqamlardan biri də odur ki, kitabların əksəriyyəti dilimizə məhz rus dilindən və ya rus dili vasitəsilə çevrilib. Bu da təbii haldır. Çünki dövlətimiz gənc olduğundan hələ dünyanın digər dillərində olan mürəkkəb əsərləri, zəruri ədəbiyyatı çevirə biləcək mütəxəssislərimiz yetərincə deyil. Bu proses gedir, ancaq biz ispan, portuqal, yapon, norveç və ya çin dilindəki maraqlı, vacib, mürəkkəb bir kitabı tərcümə etmək, oxumaq üçün oturub mütəxəssis yetişməsini gözləyə bilmərik. Odur ki, rus dili və rus dilində olan zəngin kitab xəzinəsi bu işdə bizə yardım əlini uzatdı. Rusdilli Azərbaycan oxucuları dilimizdə olmayan kitabları rus dilində, azəbaycandillilər də rus dilindən və rus dili vasitəsilə edilən tərcümələrdən oxuyaraq, dünyadakı elmi, ədəbi, mədəni, texnoloji proseslərlə ayaqlaşırlar.

Bu proses bu gün də davam etməkdədir və yəqin ki, gələcəkdə də davam edəcək. Çünki Rusiya böyük, güclü dövlətdir, əbədi qonşumuzdur, rus dili isə zəngin, dünyadakı proseslərə çevik, dinamik reaksiya verən bir vasitədir. Bu dilin bizim dünyadakı elmi, mədəni, texnoloji proseslərə çıxışımızdakı rolu olduqca önəmlidir.

Bu baxımdan Bakıda Rus Kitab Evinin olması, oxucuları, tərcüməçiləri daim yeni kitablarla təmin etməsi sevindiricidir. Bu kitab ocağı iki xalq arasındakı ədəbi-mədəni əlaqələrin qorunması və möhkəmlənməsi üçün son dərəcə vacibdir. Rus dilində olan çoxsaylı elmi, bədii, fəlsəfi, texnoloji ədəbiyyat milli mədəniyyətimizi zənginləşdirmək üçün bu gün də bizə lazımdır.

Rusca kitablar, Bakıdakı Rus Kitab Evi qiymətli, faydalı bir ədəbiyyat, elm, mədəniyyət ocağıdır. Onun fəaliyyəti tarixi ənənələrə malik iki qonşu xalq arasındakı mədəni, mənəvi-intellektual körpünü daim sağlam saxlamağa və möhkəmləndirməyə kömək edəcək.

Nadir QOCABƏYLİскачать dle 10.5фильмы бесплатно




Bölməyə aid digər xəbərlər
30-11-2019, 15:06 Nadir QOCABƏYLİ - Əli Həsənov ilə üç aylıq tanışlıq - Nadir Qocabəyli yazır
27-11-2019, 19:51 Nadir QOCABƏYLİ - Prezident müxalifətdən nə istəyir?.. - Nadir Qocabəyli yazır
25-11-2019, 15:48 Nadir QOCABƏYLİ - Ermənilər və radikallar narahatdır… - Nadir Qocabəyli yazır
21-11-2019, 13:32 Nadir QOCABƏYLİ - Tofiq Yaqublunun yalanı - Nadir Qocabəyli yazır
18-11-2019, 15:56 Nadir QOCABƏYLİ - Ayıblı ayıbını bilsə... - Nadir Qocabəyli yazır
15-11-2019, 23:16 Nadir QOCABƏYLİ - Boliviyada “şeytan əməli” - Nadir Qocabəyli yazır
14-11-2019, 17:43 Nadir QOCABƏYLİ - Post-modernist fırıldaqlar
10-11-2019, 19:10 Nadir QOCABƏYLİ - Li Kuan Yu və mehman əliyevlər... - Nadir Qocabəyli yazır
6-11-2019, 14:47 Nadir QOCABƏYLİ - Demokratiyaya gedən əyri yol - Nadir Qocabəyli yazır
3-11-2019, 12:44 Nadir QOCABƏYLİ - Yel qayadan nə aparar, yaxud Prezidentin köməkçisindən nə istəyirlər?
31-10-2019, 15:46 Nadir QOCABƏYLİ - Evi tikilmiş… - Nadir Qocabəyli yazır
28-10-2019, 18:28 Nadir QOCABƏYLİ - Çəngəl oğrusu - Nadir Qocabəyli yazır
26-10-2019, 23:16 Nadir QOCABƏYLİ - Yolkəsənlər - Nadir Qocabəyli yazır
22-10-2019, 14:22 Nadir QOCABƏYLİ - Şər şəbədəsi və şəbəkəsi - Nadir Qocabəyli yazır
20-10-2019, 17:02 Nadir QOCABƏYLİ - Sentimental siyasət, yaxud ziyanın yarısı
19-10-2019, 00:56 Nadir QOCABƏYLİ - Məkrli plan - Nadir Qocabəyli yazır
17-10-2019, 18:06 Nadir QOCABƏYLİ - Prezidentdən mühüm mesajlar, yaxud savadlı yaşamağı öyrənək
16-10-2019, 15:06 Nadir QOCABƏYLİ - İkibaşlı oyun
14-10-2019, 17:53 Nadir QOCABƏYLİ - Əhmədova haradadır?
12-10-2019, 15:58 Nadir QOCABƏYLİ - Qarğış edən radikallar
10-10-2019, 20:18 Nadir QOCABƏYLİ - Rus kitabı - Nadir Qocabəyli yazır
8-10-2019, 02:05 Nadir QOCABƏYLİ - Halaypozanlar - Nadir Qocabəyli yazır
1-10-2019, 15:46 Nadir QOCABƏYLİ - Boğazlara qurğuşun tökənlər…
30-09-2019, 00:05 Nadir QOCABƏYLİ - Mitinqə niyə getmirik? - Nadir Qocabəyli yazır
26-09-2019, 15:29 Nadir QOCABƏYLİ - “Ehtiramla” - Nadir Qocabəyli yazır
23-09-2019, 17:58 Nadir QOCABƏYLİ - Qazçəkənlər və “Formula-1” - Nadir Qocabəyli yazır
20-09-2019, 15:30 Nadir QOCABƏYLİ - Hakimiyyətə iddialı partiya rəhbərinin ailəsi
15-09-2019, 14:02 Nadir QOCABƏYLİ - Xalqı çaşdıran yalanlar
10-09-2019, 11:53 Nadir QOCABƏYLİ - Dövlət əxlaqı – Nadir Qocabəyli yazır
6-09-2019, 10:22 Nadir QOCABƏYLİ - Əsl dövlət adamı – Nadir Qocabəyli yazır
23-08-2019, 11:56 Nadir QOCABƏYLİ - Anlamaq problemi olanlar...
22-06-2019, 13:49 Nadir QOCABƏYLİ - Demokratiya kabusu
14-06-2019, 14:19 Nadir QOCABƏYLİ - Avropa parıltısı və kor siyasət - N. Qocabəyli yazır
23-05-2019, 16:35 Nadir QOCABƏYLU - Fuad Abbasov və absurd qanunlar
22-04-2019, 17:23 Nadir QOCABƏYLU - Siçanlar və siçanələr – Hekayə
30-03-2019, 14:16 Nadir QOCABƏYLU - Pis ətraflar, isfəndiyarlar...
18-03-2019, 13:45 Nadir QOCABƏYLU - Sağ olun, cənab Prezident!
20-02-2019, 10:24 Nadir QOCABƏYLU - Xəcalət - Nadir Qocabəyli yazır
11-08-2018, 09:56 Nadir QOCABƏYLİ - Qonorar (hekayə)
31-07-2018, 17:13 Nadir QOCABƏYLİ - Yaraşdırmayanlara...
6-05-2018, 12:28 Nadir QOCABƏYLİ - Fuad Poladovun ölümünə sözardı...
16-04-2018, 14:24 Nadir QOCABƏYLİ - Demokratik qərb dəyərləri
3-04-2018, 19:09 Nadir QOCABƏYLİ - İlham Əliyevi dəstəkləməliyik!
4-12-2017, 11:20 Nadir QOCABƏYLİ - Seçicilərə pul paylamaq “qadağası” aradan qaldırılsın!
10-09-2017, 11:30 Nadir QOCABƏYLİ - Təzə bazar, amma yenə köhnə azar...
21-08-2017, 13:18 Nadir QOCABƏYLİ - Oğru və qəhrəman
27-07-2017, 14:21 Nadir QOCABƏYLİ - Şəxsi və milli mənafe
16-03-2017, 11:44 Nadir Qocabəyli - “Azərsu”yun “kişi sözü”
9-03-2017, 17:45 Nadir Qocabəyli - "İşverən" olaq...
8-03-2017, 12:29 Nadir Qocabəyli - Qırx ilin yalanı

{sape_links}{sape_article}