20:46 / 03-04-2025
İşxanyan Bakıda məhkəmədə: "Serj Sarkisyan..." - Yenilənib
20:22 / 03-04-2025
Pentaqon Rusiya-Çin hərbi əməkdaşlığından narahatdır
19:17 / 03-04-2025
Baş Prokurorluq daha iki blogeri istintaqa çağırıb - (Yenilənib)
18:41 / 03-04-2025
Rusiya XİN başçısının müavini Rəhman Mustafayevlə görüşüb
18:00 / 03-04-2025
Jurnalist Xanım Nağıyeva vəzifəyə təyin olunub
17:54 / 03-04-2025
Onlara "miçman" rütbəsi veriləcək
17:35 / 03-04-2025
Eldar Əzizova yeni müavin təyin olunub
17:23 / 03-04-2025
Goranboyda valideyn müəllimi döyüb
17:15 / 03-04-2025
Mətbuat katibi: "Fransanın iddialarını qətiyyətlə rədd edirik"
17:07 / 03-04-2025
David İxşanyan erməni sakinləri günahlandırıb
16:57 / 03-04-2025
Sahil Babayev xidmət rəisini vəzifədən azad edib
16:57 / 03-04-2025
Bakı və İrəvan anti-Rusiya siyasətindən geri çəkilir
16:25 / 03-04-2025
Müharibə təhlükəsi: İsveç 60 mindən çox nüvə bunkeri hazırlayır - Foto
16:16 / 03-04-2025
Həsən Kür xəstəxanadan evə buraxılıb: "Yaddaş pozunutusu var, yeriyə bilmir"
16:08 / 03-04-2025
Misir prezidenti İlham Əliyevə məktub ünvanlayıb
15:47 / 03-04-2025
Dövlət qurumunda dava: rəis işçini tutdurub
15:24 / 03-04-2025
Astaraya PUA ilə keçirilən narkotik aşkarlanıb, bir nəfər tutulub - Foto
15:12 / 03-04-2025
AQTA-nın Gəncə-Daşkəsən Regional Bölməsinə rəis təyin olunub
14:46 / 03-04-2025
Cəlaloğlu: İki ölkə Azərbaycan və Ermənistanın sülh sazişi imzalamasına mane olur
14:38 / 03-04-2025
Azərbaycan və Monteneqro XİN-ləri arasında siyasi məsləhətləşmələr aparılıb
14:38 / 03-04-2025
Ağdərədə iki şəhidə aid olduğu qalıqların tapılması ilə bağlı araşdırma aparılır (Yenilənib)
14:03 / 03-04-2025
“Sabah” klubu cərimələnib
14:00 / 03-04-2025
Yeni hərbi qarşıdurma başlaya bilər - Professor
13:22 / 03-04-2025
Müəllimlərin iş yerinin dəyişdirilməsi üzrə müsabiqə başlayır
13:13 / 03-04-2025
Xahiş edirəm, tədbir görün! - Akif Abbasov yazır
12:49 / 03-04-2025
Bakı-Quba yolunda qəza baş verib, partlayış təhlükəsi yaranıb - Video
12:24 / 03-04-2025
Sabahın hava proqnozu açıqlanıb
12:21 / 03-04-2025
Azərbaycan boksçuları Serbiyada yarışa qatılacaq
12:17 / 03-04-2025
Paşinyan üçün çətin sınaq: Sülh müqaviləsini imzalama fürsəti daralır
12:13 / 03-04-2025
Bakı Təşəbbüs Qrupu Fransa hökumətinə təklif verib
13:54 / 01-04-2025

00:03 / 30-03-2025

23:39 / 30-03-2025

20:02 / 30-03-2025

00:03 / 31-03-2025

18:31 / 31-03-2025

19:41 / 31-03-2025

12:54 / 01-04-2025

10:52 / 30-03-2025

08:25 / 01-04-2025

11:01 / 01-04-2025

18:01 / 30-03-2025

İran Kazak briqadası: mühacirlərdən təşkil olunmuş hərbi hissə - Fotolar
Tarix: 18-04-2020 21:23 | Bölmə: Ənvər ÇİNGİZOĞLU

Nasirəddin şah Qacarın hakimiyyəti dövründə (1848-1896), Rusiya vasitəsilə Avropaya gedən zaman rus kazakları ona möhtəşəm bir parad nümayiş etdirdilər. Bunu çox bəyənən Nasirəddin şah xahiş etdi ki, bu cür qoşun rus təlimatçıları tərəfindən İranda da yaradılsın. Yalnız ötəri istəkdən irəli gələn bu hərəkət xüsusi qoşun növünün yaradılmasına gətirib çıxardı ki, bu da İranın sonrakı taleyində əhəmiyyətli rol oynadı.
Bağlanan müqavilədən sonra İrana gələn missiya 7 may 1879-cu ildə Tehrana çatdı. 5 gündən sonra Nasirəddin şah A. İ. Domantoviçlə görüşüb, 400 nəfərlik Kazak dəstəsini yaratmağı təklif etdi. (РГВИА, ф. 446, д. 44, л. 19.)

Əlaüddövlə Məhəmmədrəhim xan Dəvəli-Qacar (?-1882) şah tərəfindən A. İ. Domantoviçə yardım etmək tapşırıldı. Əlaüddövlə sevimli qızılkəmər "Məhdiye-mənsur" qulamlar dəstəsini heç vəchlə Domantoviçə vermək istəmirdi. Bu faktı Kosoqovski də təsdiq edir. (Косоговский В . А . О черк развития персидской казачьей бригады, с. 391.) Sonda şaha qarşı gələ bilməyib, qulamlarla vidalaşdı. Bunlardan əlavə A. İ. Domantoviç 400 nəfər də mühacir aldı.
Kazak briqadasının tərkibi əsasən İranda muhacirətdə olan insanlardan ibarət idi. Bu muhacirlər kimlər idi? II Rusiya-İran muharibəsi 1828-ci ildə bağlanmıs Türkmənçay müqaviləsi ilə basa catdıqda Rusiya tərəfindən zəbt olunmus Guzey Azərbaycanı şəhərlərinin sakinləri arasında dini birliyi əsas amil hesab edərək, həm də İran ordusunda Rusiyaya qarşı vuruşduqlarını düşünərək İran torpağında qalmağı münasib hesab edənlər burada mühacir olmağı qərara aldılar. Həmin şəxslərin övladları briqadanın əsas döyüşçüləri idilər.
ХIX əsrin 90-cı illərinin əvvəllərində bu hərbi hissə iki polkdan: mühacir və yеrli polklarından ibarət idi, özü də mühacir polkuna üstünlük vеrilirdi. (Körezvan L. C. İran və qəziyeyi İran, Tehran, 1349/1970. səh. 754) Müһacirlər Qafqazdan köçənlər yaxud vaxtilə köçmüşlərin xələfləri idilər.(Мамонтов Н . П. Очерки современной Персии. СПб., 1909, с. 91.)

M. H. Yеkrəngiyan qеyd еdirdi ki, Nasirəddin şah mühacirlərə xüsusi еhtiram göstərirdi, ona görə də yеni hərbi hissəni ancaq onlardan təşkil еtməyi qərara almışdı.(M. H. Yеkrəngiyan, səh.93.)
Mühacirlər dəstəsi əsasən Qarabağ, Naxçıvan, İrəvan və digər xanlıqlardan mühacirət etmiş xan və bəylərin övladlarından təşkil olunmuşdu.
“Zabitlərin çoxu və briqadanın aşağı rütbələrinin çoxu mühacirlərdən ibarət idi...” (Мамонтов Н.П. Göst. əsəri. s..91) Kazaklar əksərən Qafqazdan gələnlərdən ibarətdir.(Смирнов К. Göst. əsəri. s..62-63)
“Zabitlərin əksəriyyəti və briqadanın aşağı rütbələrinin çoxu mühacirlərdən təşkil olunmuşdu...” (Касумов М.М. Очерки по истории передовой философии и ощественно-политической мысли азербайджанского народа в XIX веке. Баку, 1959, 201 с.) Kazaklar əksərən Qafqazdan gələnlərdən ibarətdir.(Королькова. Состояние зкономики Ирана за 1934.- ”Материалы по национально-колониальным проблемам”. 1935, №4 (28), 31-54 с.)
C. Kerzonun şəhadətinə görə, briqadanın iki alayı vardı. Biri mühacirlərdən, digəri könüllülərdən təşkil olunmuşdu. (Curzon G. Persia and the Persian Question. Vol. 1, p. 595.) Bu iki qrupun arasında düşmənçilik və narazılıq hökm sürürdü.

V. A. Kosoqovskinin şəhadətinə görə, mühacirlər əsilzadə ailələrindən çıxmışdılar. Onlara soylu olmayan bir mühaciri amir təyin edəndə özlərinin alçalmış hesab edirdilər. Bu şəxslər əvvəllər onların nökərləri olmuşdular. Bu kimi qüsurlara görə, bəziləri briqadanı özbaşına tərk edirdi, bəziləri isə qızışdırıcı fəaliyyətlərinə görə, briqadadan çıxarıldılar. (Косоговский В. А. Очерк развития персидской казачьей бригады, с. 393.)
Mühacirlər könüllülərə nisbətən briqadada imtiyazlı mövqedə idilər. Onların alayı əsas sayılırdı. Bundan başqa, mühacir kazaklar könüllülərə nisbətən artıq maaş alırdılar. (Curzon G. Persia and the Persian Question. Vol. 1, p. 596.)
Əgər müəlliflərdən birinin bеlə bir qеydini nəzərə alsaq ki, başlanğıcında briqada mühacirlərlə yanaşı mərkəzi İranda yaşayan Bağdadi şahsеvənlərdən təşkil olunmuşdu(Смирнов К. Персы. Тифлис. 1917, с.88.) onda aydındır ki, əvvəldə kazak hərbi hissəsi azərbaycanlılardan ibarət idi. Sonralar kazak briqadasının digər xalqların nümayəndələri hеsabına genişlənməsinə baxmayaraq azərbaycanlılar onun tərkibində üstünlük təşkil edirdilər. Bunu Ser Persi Sayks da "Tarixe İran" adlı kitabında qeyd edir.

ХIX əsrin 90-cı illərinin əvvəllərində bu hərbi hissə iki alaydan: müһacir və yеrli alaylarından ibarət idi, özü də müһacir polkuna üstünlük vеrilirdi. (Иванов М.С. Иран - Национальные процессы в странах Ближнего и Среднего Востока, М. 1970, 86-124 с.)
A. İ. Domantoviç mühacir dəstəsini bir ayın içində baxışa hazırladı. Sipəhsalari-Əzəm Mirzə Hüseyn xan Qəzvini dəstəni nəzərdən keçirəndən sonra şaha məruzə etdi. Şah briqadanın təlim və geyimindən razı qaldı. A. İ. Domantoviç şahdan daha 250 nəfərlik mühacir dəstəsi istədi. Ruslara nifrət hissi bəsləyən mühacirlər razılıq vermədilər. Şah israrla tələb edincə mühacirlər nümayişə çıxıb, Şah Əbdüləzimdə bəstə oturdular. (Косоговский В. А. Очерк развития персидской казачьей бригады, с. 392.)
V. A. Kosoqovski mühacirlərin elitar durumunu briqadadan təmizlədi. Briqadada səliqə-səhman, nizam-intizam yaratdı. İngilis hərbi agenti Henri Piko kazak cərgələri arasında gəzişib, hərbi nazir Kamran mirzəyə məlumat hazırlayırdı. (Косоговский В. А. Очерк развития персидской казачьей бригады, с. 398.)
Mühacirlər itirdikləri imtiyaza dözməyərək 5 may 1895-ci ildə qiyam qaldırdılar. Onlar briqadanı tərk etdilər. Özlərinin 20 minlik təqaüdlərini də götürdülər. Bu da briqada büdcəsinin yarısı idi. İş onunla ciddiləşdi ki, onların ardınca xeyli könüllü də hərəkətləndi. Qiyamın nəticəsində briqadanın üzərini təhlükə buludu aldı. Bu hadisəylə bağlı, briqadanın qatı düşməni olan Kamran mirzə bayram əhval-ruhiyyəsində idi. Fərari kazakları toplayıb, öz kürəkəni Məcdüddövləyə (Hacı Mеhdiqulu xan Qovanlı-Qacar (1850-?) və Mir Pəncə (general-leytenant) Əli xana verdi. (Косоговский В. А. Очерк развития персидской казачьей бригады, с. 398.) Briqadanın parçalanması ən çox ingilislərə sərf edirdi. Kamran mirzə ingilis hərbi agenti Henri Pikonu yanına çağırıb, İngiltərədən hərbi təlimatçılar dəvət etməsini istədi.

S. Lomnitski yazırdı: "Bir az əvvəl cənab ingilislər Kazak briqadasının rəhbərliyinə öz polkovnik və zabitlərini təklif edirdilər, hətta briqadanın bütün xərcini boyunlarına götürürdülər". (Ломницкий С . Персия и персы. Эскизы и очерки. 1898–1899–1900 гг. СПб., 1902, с. 150.)
Briqadanın ingilislərin əlinə keçməsi üçün real təhlükə yarandı. Briqada tarixinin ən böhranlı çağı idi. Kamran mirzə 1895-ci il dönəmi üçün V. A. Kosoqovski ilə müqavilə bağlamayacağını bildirib, böhranı daha da dərinləşdirdi. Rusiya diplomatları Etimadəssəltənə Məhəmmədhəsən xan Müqəddəm (1843-1896) vasitəsilə şaha müraciət edib, "iki briqadaya" son qoymasını istədilər. Şah rusların istəyini yerinə yetirdi. V. A. Kosoqovskidən tələb etdi ki, mühacirləri əfv etsin. V. A. Kosoqovski şaha söz verdi ki, mühacirləri əfv edəcək, bir şərtlə ki, onun tərəfindən hazırlanmış «24 may 1895-ci il qaydaları»nı şah qəbul etsin.
İran Kazak briqadası Qacarlar dövlətinin ictimai-siyasi həyatında önəmli rol oynamışdı.
Ənvər Çingizoğlu, jurnalist-etnoqraf
Bölməyə aid digər xəbərlər
Tarix: 18-04-2020 21:23 | Bölmə: Ənvər ÇİNGİZOĞLU

Nasirəddin şah Qacarın hakimiyyəti dövründə (1848-1896), Rusiya vasitəsilə Avropaya gedən zaman rus kazakları ona möhtəşəm bir parad nümayiş etdirdilər. Bunu çox bəyənən Nasirəddin şah xahiş etdi ki, bu cür qoşun rus təlimatçıları tərəfindən İranda da yaradılsın. Yalnız ötəri istəkdən irəli gələn bu hərəkət xüsusi qoşun növünün yaradılmasına gətirib çıxardı ki, bu da İranın sonrakı taleyində əhəmiyyətli rol oynadı.
Bağlanan müqavilədən sonra İrana gələn missiya 7 may 1879-cu ildə Tehrana çatdı. 5 gündən sonra Nasirəddin şah A. İ. Domantoviçlə görüşüb, 400 nəfərlik Kazak dəstəsini yaratmağı təklif etdi. (РГВИА, ф. 446, д. 44, л. 19.)

Əlaüddövlə Məhəmmədrəhim xan Dəvəli-Qacar (?-1882) şah tərəfindən A. İ. Domantoviçə yardım etmək tapşırıldı. Əlaüddövlə sevimli qızılkəmər "Məhdiye-mənsur" qulamlar dəstəsini heç vəchlə Domantoviçə vermək istəmirdi. Bu faktı Kosoqovski də təsdiq edir. (Косоговский В . А . О черк развития персидской казачьей бригады, с. 391.) Sonda şaha qarşı gələ bilməyib, qulamlarla vidalaşdı. Bunlardan əlavə A. İ. Domantoviç 400 nəfər də mühacir aldı.
Kazak briqadasının tərkibi əsasən İranda muhacirətdə olan insanlardan ibarət idi. Bu muhacirlər kimlər idi? II Rusiya-İran muharibəsi 1828-ci ildə bağlanmıs Türkmənçay müqaviləsi ilə basa catdıqda Rusiya tərəfindən zəbt olunmus Guzey Azərbaycanı şəhərlərinin sakinləri arasında dini birliyi əsas amil hesab edərək, həm də İran ordusunda Rusiyaya qarşı vuruşduqlarını düşünərək İran torpağında qalmağı münasib hesab edənlər burada mühacir olmağı qərara aldılar. Həmin şəxslərin övladları briqadanın əsas döyüşçüləri idilər.
ХIX əsrin 90-cı illərinin əvvəllərində bu hərbi hissə iki polkdan: mühacir və yеrli polklarından ibarət idi, özü də mühacir polkuna üstünlük vеrilirdi. (Körezvan L. C. İran və qəziyeyi İran, Tehran, 1349/1970. səh. 754) Müһacirlər Qafqazdan köçənlər yaxud vaxtilə köçmüşlərin xələfləri idilər.(Мамонтов Н . П. Очерки современной Персии. СПб., 1909, с. 91.)

M. H. Yеkrəngiyan qеyd еdirdi ki, Nasirəddin şah mühacirlərə xüsusi еhtiram göstərirdi, ona görə də yеni hərbi hissəni ancaq onlardan təşkil еtməyi qərara almışdı.(M. H. Yеkrəngiyan, səh.93.)
Mühacirlər dəstəsi əsasən Qarabağ, Naxçıvan, İrəvan və digər xanlıqlardan mühacirət etmiş xan və bəylərin övladlarından təşkil olunmuşdu.
“Zabitlərin çoxu və briqadanın aşağı rütbələrinin çoxu mühacirlərdən ibarət idi...” (Мамонтов Н.П. Göst. əsəri. s..91) Kazaklar əksərən Qafqazdan gələnlərdən ibarətdir.(Смирнов К. Göst. əsəri. s..62-63)
“Zabitlərin əksəriyyəti və briqadanın aşağı rütbələrinin çoxu mühacirlərdən təşkil olunmuşdu...” (Касумов М.М. Очерки по истории передовой философии и ощественно-политической мысли азербайджанского народа в XIX веке. Баку, 1959, 201 с.) Kazaklar əksərən Qafqazdan gələnlərdən ibarətdir.(Королькова. Состояние зкономики Ирана за 1934.- ”Материалы по национально-колониальным проблемам”. 1935, №4 (28), 31-54 с.)
C. Kerzonun şəhadətinə görə, briqadanın iki alayı vardı. Biri mühacirlərdən, digəri könüllülərdən təşkil olunmuşdu. (Curzon G. Persia and the Persian Question. Vol. 1, p. 595.) Bu iki qrupun arasında düşmənçilik və narazılıq hökm sürürdü.

V. A. Kosoqovskinin şəhadətinə görə, mühacirlər əsilzadə ailələrindən çıxmışdılar. Onlara soylu olmayan bir mühaciri amir təyin edəndə özlərinin alçalmış hesab edirdilər. Bu şəxslər əvvəllər onların nökərləri olmuşdular. Bu kimi qüsurlara görə, bəziləri briqadanı özbaşına tərk edirdi, bəziləri isə qızışdırıcı fəaliyyətlərinə görə, briqadadan çıxarıldılar. (Косоговский В. А. Очерк развития персидской казачьей бригады, с. 393.)
Mühacirlər könüllülərə nisbətən briqadada imtiyazlı mövqedə idilər. Onların alayı əsas sayılırdı. Bundan başqa, mühacir kazaklar könüllülərə nisbətən artıq maaş alırdılar. (Curzon G. Persia and the Persian Question. Vol. 1, p. 596.)
Əgər müəlliflərdən birinin bеlə bir qеydini nəzərə alsaq ki, başlanğıcında briqada mühacirlərlə yanaşı mərkəzi İranda yaşayan Bağdadi şahsеvənlərdən təşkil olunmuşdu(Смирнов К. Персы. Тифлис. 1917, с.88.) onda aydındır ki, əvvəldə kazak hərbi hissəsi azərbaycanlılardan ibarət idi. Sonralar kazak briqadasının digər xalqların nümayəndələri hеsabına genişlənməsinə baxmayaraq azərbaycanlılar onun tərkibində üstünlük təşkil edirdilər. Bunu Ser Persi Sayks da "Tarixe İran" adlı kitabında qeyd edir.

ХIX əsrin 90-cı illərinin əvvəllərində bu hərbi hissə iki alaydan: müһacir və yеrli alaylarından ibarət idi, özü də müһacir polkuna üstünlük vеrilirdi. (Иванов М.С. Иран - Национальные процессы в странах Ближнего и Среднего Востока, М. 1970, 86-124 с.)
A. İ. Domantoviç mühacir dəstəsini bir ayın içində baxışa hazırladı. Sipəhsalari-Əzəm Mirzə Hüseyn xan Qəzvini dəstəni nəzərdən keçirəndən sonra şaha məruzə etdi. Şah briqadanın təlim və geyimindən razı qaldı. A. İ. Domantoviç şahdan daha 250 nəfərlik mühacir dəstəsi istədi. Ruslara nifrət hissi bəsləyən mühacirlər razılıq vermədilər. Şah israrla tələb edincə mühacirlər nümayişə çıxıb, Şah Əbdüləzimdə bəstə oturdular. (Косоговский В. А. Очерк развития персидской казачьей бригады, с. 392.)
V. A. Kosoqovski mühacirlərin elitar durumunu briqadadan təmizlədi. Briqadada səliqə-səhman, nizam-intizam yaratdı. İngilis hərbi agenti Henri Piko kazak cərgələri arasında gəzişib, hərbi nazir Kamran mirzəyə məlumat hazırlayırdı. (Косоговский В. А. Очерк развития персидской казачьей бригады, с. 398.)
Mühacirlər itirdikləri imtiyaza dözməyərək 5 may 1895-ci ildə qiyam qaldırdılar. Onlar briqadanı tərk etdilər. Özlərinin 20 minlik təqaüdlərini də götürdülər. Bu da briqada büdcəsinin yarısı idi. İş onunla ciddiləşdi ki, onların ardınca xeyli könüllü də hərəkətləndi. Qiyamın nəticəsində briqadanın üzərini təhlükə buludu aldı. Bu hadisəylə bağlı, briqadanın qatı düşməni olan Kamran mirzə bayram əhval-ruhiyyəsində idi. Fərari kazakları toplayıb, öz kürəkəni Məcdüddövləyə (Hacı Mеhdiqulu xan Qovanlı-Qacar (1850-?) və Mir Pəncə (general-leytenant) Əli xana verdi. (Косоговский В. А. Очерк развития персидской казачьей бригады, с. 398.) Briqadanın parçalanması ən çox ingilislərə sərf edirdi. Kamran mirzə ingilis hərbi agenti Henri Pikonu yanına çağırıb, İngiltərədən hərbi təlimatçılar dəvət etməsini istədi.

S. Lomnitski yazırdı: "Bir az əvvəl cənab ingilislər Kazak briqadasının rəhbərliyinə öz polkovnik və zabitlərini təklif edirdilər, hətta briqadanın bütün xərcini boyunlarına götürürdülər". (Ломницкий С . Персия и персы. Эскизы и очерки. 1898–1899–1900 гг. СПб., 1902, с. 150.)
Briqadanın ingilislərin əlinə keçməsi üçün real təhlükə yarandı. Briqada tarixinin ən böhranlı çağı idi. Kamran mirzə 1895-ci il dönəmi üçün V. A. Kosoqovski ilə müqavilə bağlamayacağını bildirib, böhranı daha da dərinləşdirdi. Rusiya diplomatları Etimadəssəltənə Məhəmmədhəsən xan Müqəddəm (1843-1896) vasitəsilə şaha müraciət edib, "iki briqadaya" son qoymasını istədilər. Şah rusların istəyini yerinə yetirdi. V. A. Kosoqovskidən tələb etdi ki, mühacirləri əfv etsin. V. A. Kosoqovski şaha söz verdi ki, mühacirləri əfv edəcək, bir şərtlə ki, onun tərəfindən hazırlanmış «24 may 1895-ci il qaydaları»nı şah qəbul etsin.
İran Kazak briqadası Qacarlar dövlətinin ictimai-siyasi həyatında önəmli rol oynamışdı.
Ənvər Çingizoğlu, jurnalist-etnoqraf
Müəllifin bütün yazıları - Ənvər ÇİNGİZOĞLU
Bölməyə aid digər xəbərlər
11-04-2022, 21:25
Mazandaran alimi - Ənvər Çingizoğlu yazır
23-03-2022, 18:55
Rəşid Yasəmi: ədəbiyyatda nəciblik nümunəsi
17-03-2022, 09:49
Vahid Dəstigirdi: Nizaminin tədqiqatçısı
12-03-2022, 22:31
Ənvər ÇİNGİZOĞLU - Səid Nəfisi: Azərbaycan qəhrəmanı Babək Xürrəmdin əsərinin müəllifi
19-10-2021, 09:58
Ənvər ÇİNGİZOĞLU - Məhəmmədəli Füruği: siyasətçi, diplomat, tarixçi, tərcüməçi və millətçi kimi
16-10-2021, 01:06
Ənvər ÇİNGİZOĞLU - Hacıəli xan Rəzmara: Qurban bayramında doğuldu, terror qurbanı oldu
13-09-2021, 16:31
Ənvər ÇİNGİZOĞLU - Şəkinskilərin İran qolu haqqında... - Ənvər Çingizoğlunun araşdırması
10-09-2021, 17:27
Nəcəfqulu xan Sərşar: Qaradağın ağ gün görməmiş şairi
27-08-2021, 16:48
Ənvər ÇİNGİZOĞLU - Məhəmmədqulu xan Alar: inqilabda sərkərdə, işdə sərkar.. - Fotolar
20-08-2021, 13:38
Ənvər ÇİNGİZOĞLU - İsmayıl xan Şəfai: Tehran-43 konfransında şahın tərcüməçisi - Fotolar
16-08-2021, 15:51
Ənvər ÇİNGİZOĞLU - Seyid Məhəmməd Dəbirsiyaqi: tədqiq və tədrisin işığında - Fotolar
24-07-2021, 16:15
Ənvər ÇİNGİZOĞLU - Qaradağ elləri: beloğludan eloğluya qədər - Ənvər Çingizoğlu yazır